Ordre de Bataille Wojska Polskiego 17 września 1939
Wygląd
Ordre de bataille Wojska Polskiego 17 września 1939[1]
Kwatera Naczelnego Wodza
[edytuj | edytuj kod]- miejsce postoju – m. Kuty nad granicą rumuńską.
- Naczelny Wódz – marszałek Polski Edward Śmigły-Rydz
- szef Sztabu Głównego – gen. bryg. Wacław Stachiewicz
- Minister Spraw Wojskowych – gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki
Dowództwo floty i obrony wybrzeża
[edytuj | edytuj kod]- dowódca floty i obrony wybrzeża – kontradmirał Józef Unrug
- dowódca Morskiej Obrony Wybrzeża – komandor Stefan Frankowski
Lądowa Obrona Wybrzeża
[edytuj | edytuj kod]- dowódca – płk Stanisław Dąbek
- 1 Morski Pułk Strzelców – d-ca ppłk Kazimierz Pruszkowski
- 2 Morski Pułk Strzelców – d-ca ppłk Ignacy Szpunar
- d-ca ppłk Stanisław Brodowski:
- 3 morski batalion strzelców – d-ca mjr Stanisław Zaucha
- Batalion ON „Gdynia III” – d-ca mjr Franciszek Piotrkowiak
- 4 morski batalion strzelców – d-ca kpt. Marian Mordawski
- Batalion ON „Kaszuby V” – d-ca mjr Jan Zagłoba-Smoleński
- I Batalion Rezerwowy (występował jako III/2 mps) – d-ca kpt. Izajasz Pochwałowski
- II Batalion Rezerwowy – d-ca kpt. Jerzy Wierzbowski
- III Batalion Rezerwowy – d-ca kpt. Eugeniusz Nowalsetti
- Krakusi Gdyński Szwadron Kawalerii – por. Mieczysław Budek
- Ochotnicza Kompania Harcerzy
- jednostki paramilitarne
- batalion kosynierów gdyńskich)
- Morski Dywizjon Żandarmerii (bez 1. plutonu) – d-ca mjr Władysław Hercog
- Policja Państwowa
- Morski Dywizjon Artylerii Lekkiej (4 × 105 mm, 7 × 75 mm) – d-ca mjr Władysław Kański
- 1 bateria – d-ca kpt. mar. Józef Małkiewicz
- 2 bateria – d-ca por. Eugeniusz Kloc
- 3 bateria – d-ca por. Stanisław Głuszyk
- pluton artylerii pozycyjnej (2 × 76,2 mm)
- pluton artylerii na lorach
- 1 Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej – d-ca kmdr por. Stanisław Jabłoński
- 1 bateria – d-ca por. mar. Marian Rostkowski
- 2 bateria – d-ca kpt. Zenon Kumorkiewicz
- 3 bateria – d-ca kpt. Władysław Faczyński
- 4 bateria – d-ca kpt. Józef Janowicz
- bateria Canet (2 × 100 mm) – d-ca kpt. Antoni Ratajczyk[2]
- 83 Grupa Fortyfikacyjna – d-ca mjr Rudolf Fryszowski
- 126 rezerwowa kompania saperów – d-ca por. Henryk Orleański
- 127 rezerwowa kompania saperów – d-ca kpt. Ludwik Paprocki
- morska kompania rezerwowa saperów – d-ca kpt. Marian Zasztowt
- 1 Morska kompania łączności – d-ca por. Serafin Zieliński
- Morska kompania reflektorów – d-ca kpt. Henryk Gołębiowski
- Lotniczy pluton łącznikowy
- improwizowany pociąg pancerny Smok Kaszubski – d-ca kpt. mar. Jerzy Tadeusz Błeszyński
Morska Obrona Wybrzeża
[edytuj | edytuj kod]- dowódca – komandor Stefan Frankowski
Rejon Umocniony Hel:
- dowódca – komandor Włodzimierz Steyer
- batalion KOP Hel – d-ca mjr Jan Wiśniewski
- Dywizjon Artylerii Nadbrzeżnej – d-ca kmdr por. Stanisław Kukiełka
- 2 Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej – d-ca kpt. mar. Marian Wojcieszek
Grupa Armii „Poznań” i „Pomorze”
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Tadeusz_Kutrzeba.jpg/150px-Tadeusz_Kutrzeba.jpg)
- dowódca grupy armii – gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba
- dowódca – gen. dyw. Władysław Bortnowski
- 26 Dywizja Piechoty – d-ca płk dypl. Adam Brzechwa-Ajdukiewicz (podległość operacyjna GO „Wschód”)
- Grupa Operacyjna Wschód – gen. bryg. Mikołaj Bołtuć
- 4 Dywizja Piechoty – d-ca płk Józef Werobej
- 16 Dywizja Piechoty – d-ca płk dypl. Zygmunt Bohusz-Szyszko
- Grupa Operacyjna Michał – gen. bryg. Michał Tokarzewski-Karaszewicz
- 9 Dywizja Piechoty – d-ca płk Feliks Jędrychowski
- 27 Dywizja Piechoty – d-ca gen. bryg. Juliusz Drapella
- 19 Pułk Piechoty – d-ca ppłk dypl. Stanisław Sadowski
- 2 Pułk ON – d-ca ppłk Stanisław Śliwiński
- 3 Pułk ON – d-ca ppłk dypl. Kazimierz Sabatowski
- Grupa Operacyjna Stanisław – gen. bryg. Stanisław Grzmot-Skotnicki
- Poznańska Brygada ON – d-ca płk Stanisław Siuda
- O.W.Konkiewicz – d-ca płk Alfred Konkiewicz
- 1 Pułk ON – d-ca ppłk dypl. Franciszek Junker
- Pomorski Pułk Kawalerii – d-ca płk dypl. Jerzy Jastrzębski
- dowódca – gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba
- 15 Dywizja Piechoty – d-ca gen. bryg. Zdzisław Przyjałkowski
- Grupa Operacyjna Knoll – d-ca gen. bryg. Edmund Knoll-Kownacki
- 14 Dywizja Piechoty – d-ca gen. bryg. Franciszek Wład
- 17 Dywizja Piechoty – d-ca płk Mieczysław Stanisław Mozdyniewicz
- 25 Dywizja Piechoty – d-ca gen. bryg. Franciszek Alter
- 7 Pułk Artylerii Ciężkiej – płk Tadeusz Bodnar
- Samodzielne Zgrupowanie Pancerne – d-ca kpt. ? Szczepanowski
- Grupa Operacyjna Kawalerii gen. bryg. Romana Abrahama
- Podolska Brygada Kawalerii – d-ca płk dypl. Leon Strzelecki
- Wielkopolska Brygada Kawalerii
- 7 Batalion Strzelców.
Grupa Armii „Warszawa” i „Łódź”
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
- Odcinek Warszawa Zachód – płk Marian Porwit
- 40 Pułk Piechoty Dzieci Lwowskich
- Legia Akademicka,
- bataliony ochotników,
- Odcinek Warszawa Wschód – gen. bryg. Juliusz Zulauf
- większość 5 Dywizji Piechoty
- 20 Dywizja Piechoty
- elementy 13 Dywizji Piechoty
- Twierdza Modlin:
- dowódca – gen. bryg. Wiktor Thommée
- elementy 5 Dywizji Piechoty
- 8 Dywizja Piechoty (płk Teodor Wiktor Furgalski) (głównie 32 pułk piechoty)
- elementy 30 Dywizji Piechoty (gen. Leopold Cehak),
- elementy 2 Dywizji Piechoty Legionów (płk Antoni Staich)
- elementy 28 Dywizji Piechoty (gen. bryg. Władysław Bończa-Uzdowski)
- Zgrupowanie Kawalerii (mjr Józef Juniewicz)
- elementy 44 Dywizji Piechoty
Siły / Frontu Centralnego / dowódca (gen. dyw. Juliusz Rómmel)
- Dywizji piechoty – 8
- 2 Dywizja Piechoty Legionów – 3 bataliony piechoty
- 5 Dywizja Piechoty (II RP) – 6 batalionów piechoty
- 8 Dywizja Piechoty (II RP) – 9 batalionów piechoty
- 13 Dywizja Piechoty (II RP) – 2 bataliony piechoty
- 20 Dywizja Piechoty (II RP) – 9 batalionów piechoty
- 28 Dywizja Piechoty (II RP) – 5 batalionów piechoty
- 30 Poleska Dywizja Piechoty – 6 batalionów piechoty
- 44 Dywizja Piechoty (II RP) – 5 batalionów piechoty
- Pułki piechoty – 8
- 1 Pułk Piechoty „Obrony Pragi” – 3 bataliony piechoty
- 1 „Robotniczy” Pułk Piechoty – 2 bataliony piechoty
- 2 „Robotniczy” Pułk Piechoty – 2 bataliony piechoty
- 30 Pułk Piechoty – 3 bataliony piechoty
- 41 Pułk Piechoty – 2 bataliony piechoty
- 146 Pułk Piechoty – 2 bataliony piechoty
- 336 Pułk Piechoty – 3 bataliony piechoty
- 360 Pułk Piechoty – 5 batalionów piechoty
- Warszawska Brygada Piechoty ON – 2 bataliony piechoty
- Zgrupowanie Pancerno-Motorowe – (kpt. br. panc. Bolesław Kowalski)
- Samodzielne bataliony piechoty – 15
- Samodzielne szwadrony kawalerii – 8
- Działa – lekkie ok. 200 ciężkie ok. 120
- Czołgi lekkie i tankietki ok. 40
- Ponadto w magazynach znajdowało się ok. 60 dział lekkich i 90 ciężkich
Ludwik Głowacki „Obrona Warszawy i Modlina” Wydawnictwo MON Warszawa 1975 wyd.IV str.234
Front Północny
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/GenDabBier.jpg/150px-GenDabBier.jpg)
- dowódca – gen. dyw. Stefan Dąb-Biernacki
- skład:
- Armia Modlin: dowódca – gen. Emil Przedrzymirski-Krukowicz
- Grupa Operacyjna Piekarskiego – gen. Wacław Piekarski
- 41 Dywizja Piechoty Rezerwowa – d-ca gen. Wacław Piekarski
- 33 Dywizja Piechoty Rezerwowa – d-ca płk Tadeusz Zieleniewski
- Grupa Operacyjna Kowalskiego – gen. Wincenty Kowalski
- 1 Dywizja Piechoty Legionów – d-ca gen. Wincenty Kowalski
- Mazowieckiej Brygady Kawalerii – d-ca płk Jan Karcz
- Kombinowana Dywizja Piechoty – d-ca gen. Jerzy Wołkowicki
- Grupa Operacyjna Piekarskiego – gen. Wacław Piekarski
- Grupa Operacyjna Kruszewski – d-ca gen. Jan Kazimierz Kruszewski
- 39 Dywizja Piechoty Rezerwowa – d-ca gen. Edward Olbrycht
- 10 Dywizja Piechoty – d-ca gen. Franciszek Dindorf-Ankowicz
- 29 Brygada Piechoty – d-ca płk Jan Bratro
- Grupa Kawalerii ppłk. Wani – d-ca ppłk Edward Wania
- Grupa Operacyjna Kawalerii gen. bryg. Władysław Anders
- Nowogródzka Brygada Kawalerii – d-ca płk Kazimierz Żelisławski
- Wołyńska Brygada Kawalerii – d-ca płk Julian Filipowicz
- Kombinowana Brygada Kawalerii d-ca płk Adam Bogoria-Zakrzewski
- elementy Kresowej Brygady Kawalerii – d-ca płk Jerzy Grobicki
- 1 Pułk Szwoleżerów – d-ca ppłk Janusz Albrecht
Armia „Modlin” T.Jurga, Wł.Karbowski Wydawnictwo MON Warszawa 1987
Front Środkowy
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Tadeusz_Piskor.jpg/150px-Tadeusz_Piskor.jpg)
- dowódca – gen. dyw. Tadeusz Piskor
Skład:
- Armia Lublin – gen. dyw. Tadeusz Piskor
- Brygada Piechoty Grupa Sandomierz – d-ca ppłk Antoni Sikorski
- Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa – d-ca płk dypl. Stefan Rowecki
- zgrupowanie pancerne Majewskiego – d-ca mjr Stefan Majewski
- Armia „Kraków” – gen. bryg. Antoni Szylling
- Krakowska Brygada Kawalerii – d-ca gen. bryg. Zygmunt Piasecki
- Grupa Operacyjna Jagmin – gen. brygady Jan Jagmin-Sadowski
- 23 Górnośląska Dywizja Piechoty – d-ca płk dypl. Władysław Powierza
- 55 Dywizja Piechoty Rezerwowa – d-ca płk Stanisław Kolabiński
- elementy 2 Pułku Strzelców Podhalańskich – d-ca ppłk dypl. Stefan Szlaszewski
- Grupa Operacyjna Boruta – gen. brygady Mieczysław Boruta-Spiechowicz
- 6 Dywizja Piechoty – d-ca gen. bryg. Bernard Mond
- Śląska Grupa Forteczna – d-ca płk Wacław Klaczyński
- elementy 3 Pułku Strzelców Podhalańskich – d-ca ppłk Julian Czubryt
- 4 Pułk Strzelców Podhalańskich – d-ca ppłk dypl. Bronisław Warzybok
- zbiorczy 1 Pułk Piechoty KOP – d-ca ppłk Wojciech Wójcik
Od 16.09 bez łączności z dowództwem znajdowały się:
- Zgrupowanie 5 Pułku Strzelców Podhalańskich – d-ca płk Jan Stefan Woźniakowski – ok. 3000 osób i 22 działa
Władysław Steblik „Armia „Kraków”” Wydawnictwo MON Warszawa 1975
Front Południowy
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Sosnkowski_Kazimierz.jpg/150px-Sosnkowski_Kazimierz.jpg)
- dowódca – gen. broni Kazimierz Sosnkowski
- szef sztabu – płk dypl. Bronisław Rakowski
Skład:
- Armia Małopolska – gen. dyw. Kazimierz Fabrycy
Razem 3500-4000 strzelców, 50 dział lekkich i 30 ciężkich
- Grupa Operacyjna Stanisławów – d-ca gen. bryg. Gustaw Paszkiewicz
- Grupa „Stryj – d-ca gen. bryg. Stefan Dembiński
- 3 Brygada Górska
- Grupa „Drohobycz” – d-ca ppłk Ludwik Dudek
- Karpacka Półbrygada ON
- Grupa Operacyjna Stanisławów – d-ca gen. bryg. Gustaw Paszkiewicz
Razem 23 bataliony piechoty /5000-6000 strzelców/ i 6 dział lekkich
- Grupa Operacyjna Dniestr – d-ca gen. bryg. Maksymilian Milan-Kamski
- Obszar Obrony Lwowa – d-ca gen. bryg. Władysław Langer
- 10 Brygada Kawalerii (zmotoryzowana) – płk dypl. Stanisław Maczek
- Siły we Lwowie – d-ca gen. bryg. Franciszek Sikorski
- 35. Dywizja Piechoty Rezerwowa
- Grupa Grodzieńska płk dypl. Bohdana Hulewicza (3 pułki piechoty i 3 dywizjony artylerii lekkiej)
- Lwowska Brygada Obrony Narodowej
- Pułk Piechoty „Obrony Lwowa” – d-ca ppłk Alfred Greffner
- Pułk Piechoty OZ 5 DP
Razem 20 batalionów piechoty /6000-7000 strzelców/, 180 ckm-ów, 55 dział lekkich i 10 ciężkich
- Siły na zewnątrz miasta – d-ca gen. dyw. st. sp. Rudolf Prich
- grupa kawalerii płk dypl. Stefana Iwanowskiego pod Żółkwią
- oddziały ppłk Ludwika Dmyszewicza pod Hołoskiem
- Siły na zewnątrz miasta – d-ca gen. dyw. st. sp. Rudolf Prich
Ryszard Dalecki „ Armia KARPATY w wojnie obronnej 1939 r. K.A.W. Rzeszów 1989
Obrona Lwowa 1939
[edytuj | edytuj kod]- Dowódca – gen. bryg. Władysław Langner
- Szef sztabu – płk dypl. Bronisław Rakowski
- Skład Grupy
- Siły we Lwowie:
- bataliony marszowe i improwizowane gen. bryg. Franciszka Sikorskiego
- 35. Dywizja Piechoty Rezerwowa
- Grupa Grodzieńska płk dypl. Bohdana Hulewicza (3 pułki piechoty i 3 dywizjony artylerii lekkiej)
- Lwowska Brygada Obrony Narodowej (7 batalionów)
- Siły na zewnątrz miasta:
- grupa kawalerii płk dypl. Stefana Iwanowskiego pod Żółkwią
- oddziały ppłk Ludwika Dmyszewicza pod Hołoskiem
- 10 Brygada Kawalerii (zmotoryzowana) – płk dypl. Stanisław Maczek
- Siły we Lwowie:
Grupa Operacyjna „Dubno”
[edytuj | edytuj kod]- Główny artykuł:
- dowódca – płk Stefan Hanka-Kulesza
- batalion piechoty „Kraków” – kpt. Adam Szczybalski
- batalion piechoty „Równe” – ppłk Jan Wańtuch
- batalion piechoty „Wilno” – dowódca kpt. Teodor Antonowicz
- batalion elektrotechniczny – dowódca mjr Wacław Szpinko
- marszowy Wołyński Pułk Kawalerii – d-ca ppłk Kazimierz Bolesław Halicki
- 12 Dywizjon Artylerii Najcięższej
- pluton czołgów R–35 (z 21 batalionu czołgów lekkich) – dowódca por. Józef Jakubowicz
Grupa Operacyjna gen. bryg. Franciszka Kleeberga
[edytuj | edytuj kod]- dowódca – gen. bryg. Franciszek Kleeberg
- szef sztabu – płk dypl. Mikołaj Łapicki
Skład:
- Podlaska Brygada Kawalerii
- Zgrupowanie „Kobryń” (siedem batalionów piechoty) – dowódca płk Adam Epler
- Zgrupowanie „Drohiczyn Poleski” (trzy bataliony piechoty) – dowódca ppłk Kazimierz Gorzkowski
- Zgrupowanie „Jasiołda” – dowódca mjr Ludwik Rau, ppłk Wilhelm Paszkiewicz
- 3 Samodz. Batalion C.K.M. d-ca mjr Stanisław Gierka
- I/78 pp /nadliczbowy/ d-ca kpt Zygmunt Ziemba
- 5 Batalion JHP d-ca mjr Lachowicz
- Flotylla Rzeczna Marynarki Wojennej.
Zgrupowanie Brześć (obrona Brześcia)
[edytuj | edytuj kod](podległość operacyjna GO gen. Kleeberga)
- dowódca – gen. bryg. Konstanty Plisowski
- szef sztabu – ppłk dypl. Alojzy Horak
- Kompania Łączności – ppor. Lucjan Śliwiński
- batalion marszowy 34 Pułku Piechoty – kpt. Tadeusz I. Z. Radziszewski
- batalion marszowy 35 Pułku Piechoty – kpt. Zdzisław Baczyński
- batalion marszowy 82 Pułku Piechoty – kpt. Wacław Radziszewski
- batalion wartowniczy nr 91
- batalion wartowniczy nr 92
- 1 kompania batalionu marszowego 33 Pułku Piechoty
- dywizjon artylerii lekkiej – mjr Stanisław II Komornicki
- 3 Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A 3 DPLeg
- dowódca baterii – kpt. Stanisław Małecki
- 56 Batalion Saperów 39 DP (rez.)
- Pociąg pancerny Nr 53
- Pociąg pancerny Nr 55
- 112 Kompania Lekkich Czołgów Wolnobieżnych
- 113 Kompania Lekkich Czołgów Wolnobieżnych
- pluton czołgów rozpoznawczych (zaimprowizowany w 4 Batalionie Pancernym) – ppor. Nagórski
Korpus Obrony Pogranicza na wschodniej granicy RP
[edytuj | edytuj kod]- dowódca – gen. bryg. Wilhelm Orlik-Rückemann
- Oddziały i pododdziały
- 135 Pułk Piechoty –
- 3 Pułk KOP „Głębokie” –
- Pułk KOP „Wilno” – ppłk Kazimierz Kardaszewicz
- Pułk KOP „Głębokie” – ppłk Jan Światkowski
- Batalion KOP „Łużki”, Batalion KOP „Podświle”
- Dziśnieńska Półbrygada Obrony Narodowej
- Batalion ON „Postawy” – kpt. Józef Cader
- Batalion ON „Brasław” – kpt. Eugeniusz Tokarski
- Stacja gołębi pocztowych „Postawy”
- Pułk KOP „Wilejka” – ppłk Józef Kramczyński
- Batalion KOP „Budsław” (mjr Mieczysław Baczkowski), Batalion KOP „Krasne” (mjr Stanisław Starzyński), Batalion KOP „Iwieniec” (kpt. Edward Nowrat)
- Szwadron Kawalerii „Iwieniec” (rtm. Ksawery Wejtko), Szwadron Kawalerii „Krasne” (rtm. Konstanty Anton, tymczasowo por. Ryszard Cieśliński)
- Stacja gołębi pocztowych „Smorgonie”
- Pułk KOP „Snów” – ppłk Jacek Jura
- Batalion KOP „Stołpce”
- Batalion KOP „Kleck” – kpt. Stanisław Zwojszczyk
- Stacja gołębi pocztowych „Baranowicze”
- Brygada KOP „Polesie” – płk dypl. Tadeusz Różycki-Kołodziejczyk
- Batalion KOP „Ludwikowo” – kpt. Andrzej Szumliński
- Batalion KOP „Sienkiewicze” – ppłk Jan Dyszkiewicz
- Batalion KOP „Dawidgródek” – mjr Jacek Tomaszewski
- Pułk KOP „Sarny” – ppłk Nikodem Sulik
- Batalion KOP „Rokitno” (mjr Jan Wojciechowski)
- Batalion KOP „Bereźne” (mjr Antoni Żurowski)
- Szwadron Kawalerii „Bystrzyce"
- Batalion Specjalny „Sarny”, Batalion Specjalny „Małyńsk” (mjr Piotr Frankowski)
- Stacja gołębi pocztowych „Sarny"
- Pułk KOP „Zdołbunów”
- Batalion KOP „Hoszcza”, Batalion KOP „Ostróg”, Batalion KOP „Dederkały”
- Dyon Kawalerii „Niewirków"
- Szwadron Kawalerii „Dederkały"
- Pułk KOP „Czortków”
- Batalion KOP „Skałat”, Batalion KOP „Kopyczyńce”, Batalion KOP „Borszczów”
- Kompania saperów „Czortków"
- Stacja gołębi pocztowych „Buczacz”
Obrona Wilna
[edytuj | edytuj kod]- bataliony ochotników
- OZ 1 Dywizji Piechoty Legionów
Obrona Grodna
[edytuj | edytuj kod]- bataliony ochotników
- Brygada Rezerwowa Kawalerii Wołkowysk – płk Edmund Heldut-Tarnasiewicz
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Kampania wrześniowa
- Bitwa nad Bzurą
- Ordre de Bataille Wojska Polskiego 1 września 1939
- Ordre de Bataille Wojska Polskiego 28 września 1939
- wysiłek mobilizacyjny Wojska Polskiego we wrześniu 1939 r.
- Wojsko Polskie II RP w okresie pokoju
- Polskie oddziały pancerne w kampanii wrześniowej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ uwzględniono wszystkie jednostki WP; autor starał się uszeregować jednostki w kierunku ruchu przeciwnym do ruchu wskazówek zegara
- ↑ Jan Kazimierz Sawicki (red.), "Kadry morskie Rzeczypospolitej. Tom V Polska Marynarka Wojenna. Dokumentacja organizacyjna i kadrowa oficerów, podoficerów i marynarzy 1918-1947". str. 237., 2011 .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Konrad Ciechanowski, Armia „Pomorze”, Wydawnictwo MON, wyd. I, Warszawa 1983, ISBN 83-11-06793-7
- Ryszard Dalecki, Armia „Karpaty” w wojnie obronnej 1939 r., Rzeszów 1989, wyd. II, ISBN 83-03-02830-8
- Encyklopedia II wojny światowej, praca zbiorowa pod redakcją Kazimierza Sobczaka, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1975
- Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo MON, wyd. V, Warszawa 1985, ISBN 83-11-07109-8
- J. Piekałkiewicz Polski wrzesień, Wyd. Magnum, Warszawa 2004
- Władysław Steblik, Armia „Kraków” 1939, Warszawa 1989, wyd. II, ISBN 83-11-07434-8
- Andrzej Wesołowski, Ostatni rozkaz dowódcy 3 Brygady Strzelców Górskich, 18 września 1939 r., „Przegląd Historyczno-Wojskowy” nr 3 (198) z 2003 r., s. 127-129
- Brama do Lwowa (w:) Militaria XX wieku, Warszawa 2009
- Paweł Wieczorkiewicz, Kampania 1939 roku, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 2001
- Jan Wróblewski, Armia „Łódź” 1939, Wydawnictwo MON, Warszawa 1975
- Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny „W”. Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3
- Apoloniusz Zawilski, Bitwy polskiego września, Kraków 2009