Plauen
![Ziemia](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() Plauen – Śródmieście | |||
| |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Kraj związkowy | |||
Powiat | |||
Zarządzający |
Steffen Zenner↗ | ||
Powierzchnia |
102,11 km² | ||
Wysokość |
412 m n.p.m. | ||
Populacja (2009) • liczba ludności • gęstość |
| ||
Nr kierunkowy |
03741 | ||
Kod pocztowy |
08523, 08525, 08527, 08529, 08541, 08547 | ||
Tablice rejestracyjne |
V, AE, OVL, PL, RC | ||
Położenie na mapie Saksonii ![]() | |||
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |||
![]() | |||
Strona internetowa |
Plauen (czes. Plavno, grnłuż. Pławno) – miasto powiatowe we wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, siedziba powiatu Vogtland, u podnóża Rudaw, nad Białą Elsterą. Liczy ok. 66 tys. mieszkańców.
Do 31 lipca 2008 Plauen było miastem na prawach powiatu, do 29 lutego 2012 należało do okręgu administracyjnego Chemnitz.
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Plauen-1650-Merian.jpg/220px-Plauen-1650-Merian.jpg)
Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana w 1122 pod słowiańską nazwą Plawe[2]. Stanowiła część Vogtlandu, znajdującego się w późnym średniowieczu pod zwierzchnictwem Czech jako lenno. W XIII w. powstał w Plauen zamek lokalnych wójtów, a miejscowość otrzymała prawa miejskie. W czasie wojen husyckich w 1430 miasto oblegali husyci pod wodzą Prokopa Wielkiego. W 1466 miasto zostało włączone do Saksonii. W latach 1657–1718 przynależało do księstwa Saksonii-Zeitz (z przerwą na okupację szwedzką w l. 1706–1707), po czym od 1718 do 1763 znajdowało się we władaniu królów Polski Augusta II i Augusta III jako część Elektoratu Saksonii.
Na przełomie XIX i XX wieku Plauen było czwartym miastem pod względem ludności w Królestwie Saksonii po Lipsku, Dreźnie i Chemnitz. W 1903 znacząco poszerzono granice miasta, przyłączając osady Kleinfriesen, Reusa, Sorga, Tauschwitz[2], po czym populacja miasta przekroczyła barierę 100 tysięcy.
W czasie II wojny światowej znajdowała się tu filia niemieckiego obozu koncentracyjnego Flossenbürg. W końcowym okresie wojny 10 kwietnia 1945 miasto zostało zbombardowane przez aliantów. Zginęło około 900 osób. Od 16 kwietnia 1945 pod okupacją amerykańską, od 1 lipca w radzieckiej strefie okupacyjnej, w latach 1949–1990 część NRD.
W 1950 i 1999 ponownie znacząco rozszerzono granice miasta[2].
Do 31 lipca 2008 Plauen było miastem na prawach powiatu, następnego dnia wskutek reformy administracyjnej zostało wcielone do powiatu Vogtland.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]- kościół św. Jana, poświęcony w 1122 roku, podarowany w 1224 roku zakonowi krzyżackiemu
- Nonnenturm (dosł. Wieża zakonnic) z ok. 1200 r.
- ruiny zamku wójtów , sięgającego XIII w.
- zamek w Jößnitz , sięgający XIII w.
- komturia, sięgająca XIII w.
- ratusz miejski wzmiankowany po raz pierwszy w 1382 r. z zegarem z 1548 r.
- słup dystansowy poczty polsko-saskiej z 1725 r. ozdobiony herbem Polski, monogramem polskiego króla Augusta II Mocnego i polską koroną królewską
- dom słodowy (Malzhaus) z 1727 r.
- Muzeum Vogtlandu (Vogtlandmuseum) w kamienicy z l. 1787–1789
- kościół św. Pawła z 1897 r. (neogotycki)
- Teatr Plauen-Zwickau z l. 1897–1898
- kościół św. Marka z pocz. XX w.
-
Polsko-saski słup dystansowy
-
Kościół św. Jana
-
Nonnenturm
-
Zamek wójtów
-
Komturia
-
Ratusz
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Zmiany populacji miasta od 1458 do 2017 roku:
Najwyższą populację miasto osiągnęło przed I wojną światową – w 1912 liczyło 128 014 mieszkańców.
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, metalowy, elektrotechniczny oraz włókienniczy[1].
Podział administracyjny
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Plauen_Karte_Gemarkungen.svg/220px-Plauen_Karte_Gemarkungen.svg.png)
Miasto dzieli się na pięć okręgów i 38 dzielnic:[potrzebny przypis]
- Centrum: Altstadt (Stare Miasto), Bahnhofsvorstadt, Dobenau, Neustadt (Nowe Miasto), Obere Aue, Schloßberg
- Północ: Hammertorvorstadt, Haselbrunn, Preißelpöhl, Reißig, Reißiger Vorstadt, Reißigwald mit Lochhaus, Jößnitz, Steinsdorf, Kauschwitz, Zwoschwitz, Röttis
- Wschód: Alt Chrieschwitz, Chrieschwitz, Großfriesen, Kleinfriesen, Reusa mit Sorga, Reichenbacher Vorstadt, Tauschwitz
- Południe: Hofer Vorstadt, Meßbach, Oberlosa, Ostvorstadt, Reinsdorf, Stöckigt, Südvorstadt, Thiergarten, Unterlos
- Zachód: Bärenstein, Neundorfer Vorstadt, Siedlung Neundorf, Syratal, Neundorf, Straßberg
Transport
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Oberer_Bahnhof_Plauen.jpg/220px-Oberer_Bahnhof_Plauen.jpg)
W mieście znajduje się stacja kolejowa Plauen (Vogtland) Oberer Bahnhof.
Sport
[edytuj | edytuj kod]- VFC Plauen – klub piłkarski
Urodzeni w Plauen
[edytuj | edytuj kod]- Carl Gottlob Anstadt – fabrykant, twórca pierwszego przemysłowego browaru w Łodzi
- André Ochodlo – polski aktor, reżyser teatralny, pieśniarz
- Heinrich von Plauen – Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego
Współpraca
[edytuj | edytuj kod]Czechy: Aš
Węgry: Cegléd
Bawaria: Heilsbronn (kontakty utrzymuje dzielnica Jößnitz), Hof
Polska: Pabianice
Nadrenia Północna-Westfalia: Siegen
Austria: Steyr
Litwa: Szawle
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Plauen, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-08-05] .
- ↑ a b c Plauen (2) – HOV | ISGV e.V [online], hov.isgv.de [dostęp 2018-11-17] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Praca zbiorowa, Piękno saksońskich miast, TMGS, Drezno