Podział administracyjny Niemiec
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Administrative_divisions_of_Germany.svg/langde-440px-Administrative_divisions_of_Germany.svg.png)
Niemcy charakteryzują się czteroszczeblową strukturą administracyjną, na którą składają się: federacja, kraje związkowe, powiaty i miasta wyłączone z powiatów oraz lokalne jednostki administracyjne (gminy i związki gmin)[1].
Kraje związkowe
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Kraje związkowe Niemiec (landy) mają charakter państw o ograniczonej suwerenności.
Niemieckie kraje związkowe zostały wprowadzone republikańską konstytucją z 1919 r., w miejsce monarchii wchodzących w skład Cesarstwa Niemieckiego[2].
Niemcy składają się obecnie z 16 krajów związkowych (niem. Länder), z których trzy stanowią wydzielone miasta.
Badenia-Wirtembergia (Baden-Württemberg) – stolica Stuttgart
Bawaria (Bayern) – stolica Monachium (München)
Berlin – miasto wydzielone
Brandenburgia (Brandenburg) – stolica Poczdam (Potsdam)
Brema (Bremen) (z Bremerhaven) – miasto wydzielone
Dolna Saksonia (Niedersachsen) – stolica Hanower (Hannover)
Hamburg – miasto wydzielone
Hesja (Hessen) – stolica Wiesbaden
Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) – stolica Schwerin
Nadrenia Północna-Westfalia (Nordrhein-Westfalen) – stolica Düsseldorf
Nadrenia-Palatynat (Rheinland-Pfalz) – stolica Moguncja (Mainz)
Saara (Saarland) – stolica Saarbrücken
Saksonia (Sachsen) – stolica Drezno (Dresden)
Saksonia-Anhalt (Sachsen-Anhalt) – stolica Magdeburg
Szlezwik-Holsztyn (Schleswig-Holstein) – stolica Kilonia (Kiel)
Turyngia (Thüringen) – stolica Erfurt
Powiaty
[edytuj | edytuj kod]- Osobne artykuły:
Gminy i związki gmin
[edytuj | edytuj kod]- Osobne artykuły:
Historia
[edytuj | edytuj kod]Po II wojnie światowej Niemcy zostały podzielone na 4 strefy okupacyjne: amerykańską, brytyjską, francuską (nazywane Trizonią) i radziecką. Z Trizonii utworzono w 1949 r. Republikę Federalną Niemiec (Bundesrepublik Deutschland, BRD, RFN), a z radzieckiej strefy Niemiecką Republikę Demokratyczną (Deutsche Demokratische Republik, DDR, NRD).
Stan ten utrzymywał się do 3 października 1990 r., czyli do zjednoczenia Niemiec.
- Zobacz też:
Podział administracyjny Niemiec Zachodnich
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Flag_of_Germany.svg/170px-Flag_of_Germany.svg.png)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Germany_Laender_1947_1990.png/260px-Germany_Laender_1947_1990.png)
Republika Federalna Niemiec ze stolicą w Bonn była początkowo podzielona na:
W 1952 r. kraje: Badenia (stolica Fryburg Bryzgowijski), Wirtembergia-Badenia (stolica Stuttgart) i Wirtembergia-Hohenzollern (stolica: Tybinga) połączyły się w jeden: Badenia-Wirtembergia. W 1957 r. do Republiki Federalnej Niemiec przyłączono będący wcześniej pod francuską kontrolą kraj: Saarę (niem. Saarland; stolica Saarbrücken).
Podział administracyjny NRD
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Flag_of_East_Germany.svg/170px-Flag_of_East_Germany.svg.png)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/DDR_Bezirk.png/220px-DDR_Bezirk.png)
- Osobny artykuł:
Niemiecka Republika Demokratyczna była podzielona na:
- strefa radziecka
- Berlin (stolica o statusie specjalnym)
- Brandenburgia
- Meklemburgia
- Saksonia
- Saksonia-Anhalt
- Turyngia
Podział NRD od 1952 r. – 15 okręgów (niem. Bezirke):
- Okręg Chociebuż (Cottbus)
- Okręg Drezno (Dresden)
- Okręg Erfurt
- Okręg Frankfurt nad Odrą (Frankfurt an der Oder)
- Okręg Gera
- Okręg Halle (Halle an der Saale)
- Okręg Karl-Marx-Stadt (obecnie Chemnitz)
- Okręg Lipsk (Leipzig)
- Okręg Magdeburg
- Okręg Neubrandenburg
- Okręg Poczdam (Potsdam)
- Okręg Rostock
- Okręg Schwerin
- Okręg Suhl
oraz stolica NRD: Berlin (część wschodnia).
Berlin
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_Berlin.svg/170px-Flag_of_Berlin.svg.png)
- Osobne artykuły:
Stolica Niemiec miała w latach 1945–1990 specjalny status. Miasto było również, podobnie jak cały kraj, podzielone na 4 sektory okupacyjne: amerykański, brytyjski i francuski sektor zwano Berlinem Zachodnim Westberlin (pisownia w NRD), Berlin (West) (pisownia w RFN), który był oddzielony w latach 1961–1989 r. Murem Berlińskim od wschodniej części miasta i od radzieckiej strefy. Berlin (wschodni) (Berlin w NRD, Berlin (Ost) w RFN) od 1949 pełnił funkcję stolicy NRD (Niemieckiej Republiki Demokratycznej).
Podział administracyjny Republiki Weimarskiej
[edytuj | edytuj kod]W latach 1920–1929 państwo składało się z 18 krajów związkowych, których korzenie wywodzą się z czasów Cesarstwa Niemieckiego. Jedynie kraj związkowy Turyngia został utworzony w 1920 r. W 1934 r., za rządów Adolfa Hitlera, z krajów związkowych Mecklenburg-Schwerin i Mecklenburg-Strelitz utworzono jeden kraj związkowy Meklemburgia. W 1937 r. Lubeka stała się częścią Prus.
![]()
|
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Radosław Kamiński: Ustrojowy model niemieckiej gminy i jego lokalne zróżnicowanie organizacyjne, HOMO POLITICUS vol. 7–8/2012–2013, s. 50.
- ↑ Chris Cook, John Stevenson: Leksykon historii Europy XX wieku. 1900-2004, wyd. polskie 2004, s. 402.
- ↑ Otto Beckmann: Beckmanns Welt-Lexikon und Welt-Atlas. A–Z. Verlagsanstalt Beckmann, Leipzig 1931.