Stefan Chaszczyński
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
9 marca 1900 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
4 lutego 1978 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Jednostki |
37 pułk piechoty |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Stefan Chaszczyński (ur. 9 marca 1900 w Łupkowie, zm. 4 lutego 1978 w Bradford) – podpułkownik piechoty Polskich Sił Zbrojnych, działacz społeczny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 9 marca 1900 roku[1][2][3] w Łupkowie, pow. liskim jako syn Stanisława[4]. W 1922 roku został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1920 roku. W latach 20. XX wieku pełnił służbę w 37 pułku piechoty w Kutnie, a następnie w 5 pułku strzelców podhalańskich w Przemyślu[5]. 29 kwietnia 1933 roku został mianowany kapitanem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 roku i 19. lokatą w korpusie oficerów piechoty[6], a na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 roku i 79. lokatą w korpusie oficerów piechoty[2][3]. W marcu 1939 roku dowodził 3 kompanią karabinów maszynowych 5 psp[7].
Prowadził społeczną pracę uświadamiania wiejskiej społeczności o jej polskich korzeniach w celu zminimalizowania wpływów nacjonalistów ukraińskich. Był pomysłodawcą i organizatorem imprez kulturalnych i sportowych, uzyskiwane środki przekazywał na budow�� kościołów, widząc w nich punkty wzmacniające polskość na tych ziemiach.
W kampanii wrześniowej 1939, w stopniu majora, dowodził batalionem Obrony Narodowej „Turka” w akcji na Podkarpaciu. Jego oddział podporządkowany był dowódcy 216 pułku piechoty. Z resztkami batalionu wydostał się z okrążenia i przekroczył granicę Węgier, gdzie został mianowany komendantem jednego z największych obozów dla internowanych. Natychmiast przystąpił najpierw do organizowania obozu, a zaraz potem nadzorował przedostawanie się grup żołnierzy do Francji w celu zasilenia tworzącej się tam Armii Polskiej. Po tym jak większość żołnierzy opuściła obóz, on sam udał się w maju 1940 roku do Francji, gdzie w czerwcu dotarł do Coëtquidan. Tuż przed klęską Francji był ewakuowany do Wielkiej Brytanii.
20 grudnia 1941 roku został przeniesiony do I Oficerskiego Baonu Szkolnego na stanowisko dowódcy plutonu broni ciężkiej[8]. 15 maja 1942 roku został odkomenderowany do Szkoły Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej na stanowisko zastępcy komendanta szkoły[9]. 2 listopada 1942 roku został przeniesiony do 2 batalionu strzelców w Cupar na stanowisko zastępcy dowódcy batalionu[10]. 7 maja 1943 roku po odejściu z batalionu płk. Leśniaka został mianowany jego dowódcą. W batalionie panowała wówczas trudna sytuacja, gdyż większość jego żołnierzy zasiliła inne polskie formacje wojskowe, a sam batalion został skadrowany i przemianowany na 2 batalion grenadierów. Na stanowisku dowódcy pozostał do końca istnienia oddziału. W ostatnim okresie jego istnienia prowadził intensywne spotkania z żołnierzami, mające na celu uświadomienie ich o sytuacji politycznej panującej w Polsce. Efektem jego pracy było, że batalion miał najniższy w dywizji procent zgłaszających chęć do powrotu do kraju.
Po demobilizacji (posiadał stopień podpułkownika) pracował przez 18 lat w sklepie fabrycznym fabryki tekstyliów w Selkirk. W roku 1965 po przejściu na emeryturę przeniósł się do Bradford (gdzie jego syn dostał pracę na eksponowanym stanowisku). Pułkownik Stefan Chaszczyński[potrzebny przypis] przez lata był bardzo zaprzyjaźniony z generałem Kazimierzem Glabiszem. Utrzymywał też bliskie kontakty z weteranami będąc m.in. inicjatorem powołania do życia Koła b. Żołnierzy 2 Baonu Grenadierów „Kratkowane Lwiątka” w którego działalności brał bardzo aktywny udział uczestnicząc m.in. we wszystkich zjazdach organizacji. Za swoje zasługi w działalność koła, otrzymał tytuł honorowego prezesa.
Zmarł po krótkiej chorobie 4 lutego 1978 roku w Bradford i tam został pochowany.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (3 maja 1977)[11]
- Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1937)[12][3]
- Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)[13]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 84.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 476.
- ↑ a b c Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 33.
- ↑ Wojskowe Biuro Historyczne [online], wbh.wp.mil.pl [dostęp 2021-03-16] .
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 84, 619.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 29 kwietnia 1933 roku, s. 115.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 658.
- ↑ Kronika ↓, s. 50.
- ↑ Rozkazy dzienne. I Oficerski Baon Szkolny, 1942, s. 96.
- ↑ Rozkazy dzienne Nr 427 i 443 Szkoły Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej z 10 października i 3 listopada 1942 roku.
- ↑ Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 28, Nr 4 z 31 grudnia 1977.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 97 „za zasługi w służbie wojskowej”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 242.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-02-09].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Kronika 3 Kadrowej Brygady Strzelców 1940–1941 i I Oficerskiego Batalionu Szkolnego 1941–1942.
- Wiadomości/Wiadomosci-Wypad, Pismo Koła 2 Baonu Grenadierów „Kratkowane Lwiątka” (w późniejszym czasie... i Komandosów). Kwartalnik wydawany w latach 1962–1996 w Edynburgu na prawach rękopisu.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie)
- Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Oficerowie 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty
- Podpułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych
- Polacy – uczestnicy kampanii francuskiej 1940
- Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej
- Urodzeni w 1900
- Zmarli w 1978
- Żołnierze Obrony Narodowej w kampanii wrześniowej
- Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej