Stefan Szulc
Data i miejsce urodzenia |
19 grudnia 1881 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
12 października 1956 |
Miejsce spoczynku | |
Zawód, zajęcie |
ekonomista, statystyk |
Narodowość | |
Tytuł naukowy |
profesor doktor habilitowany |
Uczelnia | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Stefan Aleksander Szulc (ur. 19 grudnia 1881 w Prażuchach, zm. 12 października 1956 w Warszawie) – polski ekonomista, statystyk, demograf, wykładowca akademicki.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 19 grudnia 1881 r. w Prażuchach, pow. kaliski[1], w rodzinie Edmunda Hermana (1851–1903)[2]. W 1900 r. ukończył szkołę średnią w Warszawie. W latach 1900–1906 studiował teologię i filozofię na uniwersytecie w Dorpacie, w latach 1906–1910 historię, ekonomię i nauki społeczne w Towarzystwie Kursów Naukowych (późniejsza Wolna Wszechnica Polska) w Warszawie, w latach 1910–1911 ekonomię i statystykę na uniwersytecie w Berlinie. W okresie 1906–1919 (z przerwą w latach 1910–1911) pracował jako nauczyciel języka niemieckiego w szkołach średnich, prowadząc jednocześnie własne badania naukowe[1].
1 stycznia 1919 r. rozpoczął pracę w Głównym Urzędzie Statystycznym początkowo jako referent, następnie: kierownik Biblioteki, naczelnik Wydziału Wydawnictw i Pomocy Naukowych, naczelnik Wydziału Statystyki Ludności i redaktor główny GUS[3].
Od 1920 r. prowadził działalność dydaktyczną w Wolnej Wszechnicy Polskiej początkowo jako docent, a od 1936 r. jako profesor nadzwyczajny statystyki i demografii tej uczelni. Od 1923 r. wykładał statystykę i demografię na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego w formie prac zleconych[3][4].
Podczas II wojny światowej pracował we Lwowie w Instytucie Handlu Radzieckiego, a od 1941 r. - w Wydziale Statystycznym Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy. Nauczał statystyki i demografii na tajnych kursach Uniwersytetu Warszawskiego, Wolnej Wszechnicy Polskiej i Szkoły Głównej Handlowej[3]. Po powstaniu warszawskim został wywieziony z Warszawy, przebywał we wsi Krępa i w Żelazowej Woli[1].
Po powrocie do Warszawy, od 12 marca 1945 do 22 sierpnia 1949 r. pełnił funkcję prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Prowadził także wykłady ze statystyki i demografii w Szkole Głównej Planowania i Statystyki i na Uniwersytecie Warszawskim. W 1947 r. został profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego. Był członkiem i od 1947 r. prezesem Polskiego Towarzystwa Statystycznego[5], a od 1956 r. członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk[6]. Ponadto był członkiem Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków Polskich, członkiem założycielem Polskiego Instytutu Zagadnień Ludnościowych, członkiem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oraz członkiem Zarządu Międzynarodowej Unii Badania Naukowego Zagadnień Ludnościowych[3].
Jego podwładna, bibliotekarka Jadwiga Borsteinowa, o Stefanie Szulcu: „zawsze można było zasięgnąć u niego jak najrozumniejszej rady, gdy miało się do przezwyciężenia szczególne trudności”[7].
Od 1916 r. był mężem Ireny (1888–1964)[8][2].
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B2-10-23)[8].
Materiały archiwalne Stefana Szulca znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie[9].
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Wartość materiałów statystycznych dotyczących stanu ludności b. Królestwa Kongresowego (1920)
- Majątek społeczny b. Królestwa Polskiego (1922)
- Małżeństwa, urodzenia i zgony w województwach południowych. Dane ogólne za lata 1919–1925 (1928)
- Ocena krytyczna wyników spisu gospodarstw wiejskich z dnia 30 IX 1921 roku (1928)
- Tablice wymieralności województw poznańskiego i pomorskiego 1922 roku (1928)
- Polskie tablice wymieralności 1927 roku (1931)
- Ruch naturalny ludności w Polsce w latach 1895–1935 (1936)
- Metody statystyczne (1952)
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (28 września 1954)[10]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1946)[11]
- Złoty Krzyż Zasługi[3]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)[12]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Olimpia Staroń, Materiały Stefana Szulca (1881–1956) (III-57) Archiwum PAN [dostęp 2024-03-13].
- ↑ a b Stefan Aleksander Szulc M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-03-12].
- ↑ a b c d e Stefan Szulc (1881–1956) [online], 100 lat Głównego Urzędu Statystycznego [dostęp 2024-03-12] (pol.).
- ↑ Stefan Aleksander Szulc. bj.uj.edu.pl. [dostęp 2015-11-23].
- ↑ Historia. pts.stat.gov.pl. [dostęp 2015-11-23].
- ↑ Szulc, Stefan, [w:] Członkowie Polskiej Akademii Nauk [online], PAN [dostęp 2021-10-17] .
- ↑ Klasyfikacja dziesiętna, bibliotekarstwo, statystyka życia kulturowego - Jadwiga Bornsteinowa, [w:] Alodia Kawecka-Gryczowa , Bronisław Kocowski , Portrety bibliotekarzy polskich (Seria Książki o książce), Ossolineum, 1980, s. 44 [dostęp 2016-09-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-23] .
- ↑ a b Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2024-03-12] .
- ↑ Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2024-02-21].
- ↑ M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1589 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”.
- ↑ M.P. z 1947 r. nr 52, poz. 363 „za działalność powojenną przy utrwaleniu demokratycznych form państwowości polskiej”.
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Stefan Szulc. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-11-23].
- Alodia Kawecka-Gryczowa i inni. Portrety polskich bibliotekarzy, Ossolineum, 1980.
- Członkowie korespondenci PAN
- Członkowie Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego
- Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polscy ekonomiści
- Polscy statystycy
- Urodzeni w 1881
- Wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego
- Zmarli w 1956