Straż miejska (Polska)
Ten artykuł od 2024-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Straz_plakietka.svg/220px-Straz_plakietka.svg.png)
Straż miejska (gminna) – polskie formacje straży tworzone przez lokalne rady gmin mające na celu ochronę porządku publicznego na terenie danego miasta (gminy). Podstawą ich działania jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1763). Zgodnie art. 2 ust. 3 tej ustawy w gminach, w których organem wykonawczym jest burmistrz (prezydent miasta), straż funkcjonuje pod nazwą „straż miejska”, natomiast w pozostałych jako „straż gminna”. Numer alarmowy to 986 (bezpłatny).
Współczesna straż miejska powstała w Polsce w 1991 roku. Początkowo nosiła różne nazwy, np. Policja Municypalna. Po zmianie przepisów w roku 1997, zakazane zostało używanie tej nazwy. Ustawowo ujednolicone zostało ponadto umundurowanie strażników, aby obywatele nie mieli problemu z odnalezieniem patroli straży miejskiej niezależnie od miasta, w którym się znajdują. Każdy strażnik posiada czapkę z charakterystyczną żółto-czarną szachownicą. Przepisy ujednolicają także wygląd radiowozów straży gminnych. Pojazdy straży mają być koloru srebrnego z wyróżniającym pasem w postaci trójrzędnej żółto-granatowej szachownicy. Przepis dotyczy radiowozów kupionych po 1 lipca 2012[1].
Według danych z 2018 r. w Polsce funkcjonowało 488 jednostek straży miejskich i gminnych, z czego najwięcej (55) w województwie zachodniopomorskim[2]
Zadania
[edytuj | edytuj kod]Straż miejska (gminna) ma na celu przede wszystkim ochronę spokoju i porządku w miejscach publicznych, a także ochronę obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej. Ma też czuwać nad porządkiem i kontrolować ruch drogowy (w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym, o wiele mniejszym niż policja). Współdziała z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych i innych miejscowych zagrożeń. Do momentu przybycia właściwych służb, zabezpiecza miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia – albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem – przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, a także ustala wstępnie świadków zdarzenia. Często współdziała z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych. Doprowadza osoby nietrzeźwe do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających zdrowiu albo życiu ich lub innych osób.
Straż miejska (gminna) informuje społeczność lokalną o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjuje i uczestniczy w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw, wykroczeń i zjawiskom kryminogennym i współdziała w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi.
Poza tym konwojuje dokumenty, przedmioty wartościowe lub wartości pieniężne dla potrzeb gminy.
-
sekcja konna Straży Miejskiej w Łodzi
-
sekcja rowerowa Straży Miejskiej w Łodzi
-
radiowóz Straży Miejskiej w Poznaniu
-
sekcja wodna Straży Miejskiej w Gdańsku
-
Radiowóz Straży Miejskiej w Tomaszowie Mazowieckim
-
Siedziba Straży Miejskiej w Tarnowskich Górach
Uprawnienia
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Stra%C5%BCMiejska..jpg/220px-Stra%C5%BCMiejska..jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/Sztandar_SM_Szczecina.jpg/220px-Sztandar_SM_Szczecina.jpg)
- udzielanie pouczeń,
- legitymowanie osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości,
- ujęcie osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji,
- nakładanie grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
- dokonywanie czynności wyjaśniających, kierowanie wniosków o ukaranie do sądu, oskarżanie przed sądem i wnoszenie środków odwoławczych – w trybie i zakresie określonymi w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia,
- usuwanie pojazdów i ich unieruchamianie przez blokowanie kół w przypadkach, zakresie i trybie określonymi w przepisach o ruchu drogowym,
- wydawanie poleceń,
- żądanie niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych,
- zwracanie się, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz organizacji społecznych, jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie o Policji,
- obserwowanie i rejestrowanie przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych,
- możliwość dokonania kontroli osobistej oraz przeglądania zawartości bagażu podręcznego osób w stosunku, co do których zachodzi podejrzenie popełnienia przez nie czynu zabronionego.
Kontrowersje i likwidacje
[edytuj | edytuj kod]Do 2016 roku łącznie 14 polskich miast zlikwidowało straż miejską (m.in. Chrzanów, Międzyrzec Podlaski, Trzebinia, Szczyrk, Zakroczym, Żory, Stalowa Wola, Jarocin[3], Szydłowiec[4]). Podstawowym zarzutem jest dublowanie zadań Policji.
Stanowiska
[edytuj | edytuj kod]Ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy o strażach gminnych, ustawy o Policji i ustawy, Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 803), dodano cztery nowe stanowiska: młodszego specjalisty, specjalisty, starszego specjalisty i zastępcy kierownika. Ponadto dokonano zmian nazw stanowisk (z zastępca naczelnika oddziału, wydziału na Zastępca naczelnika i z Naczelnik oddziału, wydziału na Naczelnik).
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Z tym tematem związana jest kategoria:
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2012 r. poz. 525).
- ↑ Krajowa Rada Komendantów Straży Miejskich i Gminnych , Lista straży miejskich i gminnych z podziałem na województwa [online], komendanci.pl, 18 lipca 2018 [dostęp 2024-05-29] (pol.).
- ↑ Maciej Parysek: Straży miejskiej nie ma, ale on pozostał :: wlkp24.info – informacje południowej Wielkopolski. wlkp24.info, 5 marca 2016. [dostęp 2016-03-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)].
- ↑ Uchwała Nr 73/XIV/15 Rady Miejskiej W Szydłowcu z dnia 30 października 2015 r.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Informacja NIK o wynikach kontroli funkcjonowania Straży Gminnych (miejskich). bip.nik.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-16)]. (2001)
- Akty prawne regulujące działanie Straży Gminnych (Miejskich)
- Współpraca stołecznej Policji i Straży Miejskiej
- Straż miejska – kompetencje i prawne podstawy działania. kurierpieninski.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-23)].
- Jakie uprawnienia ma policja i straż miejska? Znaj swoje prawa. mlimanowa.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].