Wacław Jacyna
![]() Wacław Jacyna w stopniu majora | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
11 grudnia 1898 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
2 marca 1979 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne |
|
Jednostki | |
Stanowiska |
dowódca batalionu |
Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Wacław Klemens Jacyna (ur. 11 grudnia[a] 1898 w Suwałkach, zm. 2 marca 1979 w Buenos Aires[2]) – pułkownik dyplomowany saperów Wojska Polskiego, w 1964 mianowany przez władze RP na uchodźstwie na stopień generała brygady, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 11 grudnia 1898 w Suwałkach jako syn Kazimierza i Józefy ze Ślaskich[3][4]. W 1914 ukończył pięć klas w rządowym gimnazjum w Suwałkach, klasę szóstą w Wilnie, później ośmioklasowe gimnazjum filologiczne w Carycynie ze złotym medalem, a następnie dwa semestry na Wydziale Elektromechanicznym Petersburskiego Uniwersytetu Politechnicznego Piotra Wielkiego[5].
Od 1 kwietnia 1917 do 1 lutego 1918 służył w Oddziale Budowy Dróg i Mostów Szefostwa Inżynierii rosyjskiej 1 Armii, w charakterze urzędnika wojskowego[6]. W lipcu 1918 wrócił do Suwałk[7].
20 marca 1919 rozpoczął służbę w Wojsku Polskim, jako szeregowiec 4. kompanii Batalionu Telefonicznego Dowództwa Okręgu Generalnego Warszawa[8]. Od 10 lipca 1919 do 28 lutego 1920 był uczniem klasy 16. Szkoły Podchorążych w Warszawie[9]. 1 marca 1920 w stopniu podchorążego został przeniesiony do Baonu Zapasowego Saperów Nr 1 na Marymoncie, na stanowisko dowódcy plutonu, a 20 kwietnia tego roku przydzielony do Szkoły Podchorążych Saperów w charakterze elewa kursu technicznego[10]. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Od 7 lipca do 7 października 1920 służył w Grupie Fortyfikacyjnej Nr 4 na stanowisku dowódcy odcinka fortyfikacyjnego. 20 września 1920 Naczelny Wódz mianował go podporucznikiem saperów z dniem 1 lipca 1920[11].
7 października 1920 wrócił do Szkoły Podchorążych Saperów na stanowisko oficera kompanii[12]. 12 lutego 1923 prezydent RP „w sprostowaniu stopni i starszeństwa podporuczników objętych listą starszeństwa oficerów zawodowych”, zatwierdził go w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 marca 1920 i 40. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów[13]. Tego samego dnia prezydent RP awansował go z dniem 1 stycznia 1923 na porucznika ze starszeństwem z 1 grudnia 1921 i 4. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów[14]. W 1923, 1924 jako oficer nadetatowy 1 pułku saperów był wykładowcą w kadrze Kościuszkowskiego Obozu Szkolnego Saperów[15][16]. 15 września 1925 został przeniesiony służbowo na trzymiesięczny kurs w Centralnej Szkoły Strzelniczej w Toruniu[17]. 31 grudnia 1925 wrócił z KOSS do macierzystego pułku[18][19]. 3 lutego został przydzielony do prac nad elaboratem mobilizacyjnym pułku, a 15 maja 1926 wyznaczony na stanowisko młodszego oficera kompanii[20]. Od 5 lipca do 2 października 1926 odbył kolejno staż w 5 pułku artylerii polowej we Lwowie, 3 pułku piechoty Legionów w Jarosławiu i Obozie Szkolnym Wojsk Łączności w Zegrzu[21].
2 listopada 1926 został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu 1926/28 z równoczesnym przeniesiem do kadry oficerów saperów[22][23]. 31 października 1928, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu na stanowisko referenta mat. mob.[24][25] 1 kwietnia 1931 został przeniesiony do Oddziału III Sztabu Głównego na stanowisko kierownika samodzielnego referatu op.-fort.[26][27][28] 2 grudnia 1930 prezydent RP nadał mu stopień kapitana z dniem 1 stycznia 1931 i 19. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów[29][30]. W 1936 odbył staż liniowy w 3 batalionie saperów w Wilnie na stanowisku dowódcy 1. kompanii saperów[31]. 23 października 1936 został przeniesiony do Oddziału III Sztabu Głównego na stanowisko kierownika samodzielnego referatu[32]. Na majora awansował ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 25. lokatą w korpusie oficerów saperów[33].
Po wybuchu II wojny światowej w trakcie kampanii wrześniowej służył w Wydziale Operacyjnym Oddziału III Naczelnego Wodza[34]. Później był oficerem Polskich Sił Zbrojnych. Pełnił funkcję szefa sztabu 5 Wileńskiej Brygady Piechoty oraz od 23 maja 1944 dowódcy 13 Wileńskiego batalionu strzelców w czasie trwającej kampanii włoskiej. Później był w stopniu podpułkownika[35].
Po zakończeniu wojny i demobilizacji pozostał na emigracji. W 1964 został mianowany przez Naczelnego Wodza na stopień generała brygady. 13 sierpnia 1973 został powołany na stanowisko delegata rządu RP na uchodźstwie na teren Argentyny z tytułem ministra pełnomocnego[36] i pełnił tę funkcję w latach 70.[37]
Wacław Jacyna 19 stycznia 1919 w Przerośli ożenił się z Jadwigą z Krassowskich, z którą miał dwóch synów: Zbigniewa Kazimierza (ur. 16 czerwca 1923) i drugiego (ur. 2 stycznia 1927)[38].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari nr 92[35]
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 8673[39][35]
- Krzyż Walecznych nr 59887[40][41][42]
- Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami[43]
- Medal Wojska[43]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 17 marca 1934 „za zasługi na polu organizacji wojska”[44][45]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 1928[46]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości – 1928[46]
- Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 15255[47][48]
- Gwiazda za Wojnę 1939−1945 (Wielka Brytania)[43]
- Gwiazda Italii (Wielka Brytania)[43]
- Medal Wojny 1939−1945 (Wielka Brytania)[43]
- Order Wybitnej Służby (Wielka Brytania, 31 grudnia 1944)[47]
- Krzyż Wojskowy (Wielka Brytania)[43]
- Krzyż Wojenny za Męstwo Wojskowe (Włochy)[43]
12 czerwca 1935 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”[49].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Data urodzenia „11 grudnia” jest datą z kalendarza gregoriańskiego, natomiast według kalendarza juliańskiego urodził się 29 listopada 1898[1]. Zobacz daty nowego i starego porządku.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Kolekcja ↓, 126.
- ↑ Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski niepodległej, wyd. Editions Spotkania, Warszawa 1991, s. 102.
- ↑ Kolekcja ↓, 122, 126.
- ↑ Wojskowe Biuro Historyczne [online], wbh.wp.mil.pl [dostęp 2020-11-17] .
- ↑ Kolekcja ↓, 102, 126, 140, 181.
- ↑ Kolekcja ↓, 92, 126.
- ↑ Kolekcja ↓, 140.
- ↑ Kolekcja ↓, 93, 122, 137.
- ↑ Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 445.
- ↑ Kolekcja ↓, 142.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 13 października 1920, s. 999.
- ↑ Kolekcja ↓, 101.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 15 lutego 1923, s. 88.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 15 lutego 1923, s. 106.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 911, 927.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 798, 848.
- ↑ Kolekcja ↓, 63.
- ↑ Kolekcja ↓, 54.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 140 z 31 grudnia 1925, s. 760.
- ↑ Kolekcja ↓, 57, 161, 165.
- ↑ Kolekcja ↓, 57, 166, 186.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 45 z 20 października 1926, s. 369.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 587.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928, s. 365.
- ↑ Kolekcja ↓, 145.
- ↑ Kolekcja ↓, 36.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931, s. 108.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 423.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 3 grudnia 1930, s. 335.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 255.
- ↑ Kolekcja ↓, 18.
- ↑ Kolekcja ↓, 14.
- ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 476.
- ↑ Sztab Naczelnego Wodza w kampanii wrześniowej. Oddział III. caw.wp.mil.pl. [dostęp 2017-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-27)].
- ↑ a b c Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari. stankiewicze.com. [dostęp 2017-05-27].
- ↑ Mianowanie delegatów Rządu R. P.. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 27, Nr 4 z 6 grudnia 1973.
- ↑ Polacy w Argentynie. pbc.uw.edu.pl. [dostęp 2017-05-27].
- ↑ Kolekcja ↓, 105, 122, 126, 167, 182, 184, 203.
- ↑ Łukomski G. , Polak B. , Suchcitz A. , Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945, Koszalin 1997, s. 421 .
- ↑ Kolekcja ↓, 3–5.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 8 czerwca 1923, s. 381.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-19]..
- ↑ a b c d e f g 13 Wileński Batalion Strzelców "Rysiów" - Jacyna Wacław [online], rysie.montecassino.eu [dostęp 2022-01-27] .
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 64, poz. 98.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 19 marca 1934, s. 122.
- ↑ a b Kolekcja ↓, 146, 178.
- ↑ a b Jacyna, Waclaw Klemens - TracesOfWar.com [online], www.tracesofwar.com [dostęp 2021-11-23] .
- ↑ Kwatera Główna 5 Wileńskiej Brygady Piechoty - krzyz.montecassino.eu [online], krzyz.montecassino.eu [dostęp 2022-01-26] .
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-19]..
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wacław Klemens Jacyna. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości, sygn. I.480.211 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-19].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Wacław Lenkiewicz, Andrzej Sujkowski, Hugo Zieliński: Księga Pamiątkowa 1830 – 29 XI 1930. Szkice z dziejów piechoty polskiej. Ostrów-Komorowo: Szkoła Podchorążych Piechoty, 1930.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon Sp. z o.o., 2021. ISBN 978-83-66687-09-7.
- Delegaci terenowi rządu RP na uchodźstwie
- Generałowie brygady mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947
- Ludzie urodzeni w Suwałkach
- Majorowie saperów II Rzeczypospolitej
- Odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie)
- Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921
- Odznaczeni Medalem Wojska
- Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami
- Oficerowie 1 Batalionu Saperów Legionów
- Oficerowie dowództwa 5 Wileńskiej Brygady Piechoty
- Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej
- Polacy – uczestnicy kampanii włoskiej 1943–1945
- Polacy odznaczeni Gwiazdą Italii
- Polacy odznaczeni Gwiazdą za Wojnę 1939–45
- Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym za Męstwo Wojskowe
- Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym (Wielka Brytania)
- Polacy odznaczeni Medalem Wojny 1939–1945
- Polacy odznaczeni Orderem Wybitnej Służby
- Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Urodzeni w 1898
- Wykładowcy Wyższej Szkoły Wojennej
- Zmarli w 1979
- Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Argentynie po II wojnie światowej