Wiera Figner
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przynależność polityczna |
ruch narodnicki |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Vera_Figner_Novod_1.jpg/240px-Vera_Figner_Novod_1.jpg)
Wiera Nikołajewna Figner (w latach 1870–1876: Wiera Nikołajewna Filippowa) (ros. Вера Николаевна Фигнер (Филиппова), ur. 7 lipca 1852 w Kazaniu, zm. 15 czerwca 1942 w Moskwie) – rosyjska działaczka ruchu narodnickiego, autorka wspomnień.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ukończyła Rodionowski Instytut dla Kobiet w Kazaniu. Jej ojciec sprzeciwiał się wyjazdowi córki za granicę. Rozwiązaniem okazało się małżeństwo z Alieksiejem Wiktorowiczem Filippowem w 1870 roku. W latach 1872–1875 studiowała w Zurychu. Od 1873 była aktywna w nielegalnych organizacjach rosyjskich radykałów, a po powrocie do kraju wstąpiła do organizacji Ziemia i Wolność. Z powodu różnic w poglądach politycznych w roku 1876 jej małżeństwo skończyło się rozwodem.
W latach 1877–1879 pracowała jako pielęgniarka w Samarze i Saratowie, prowadząc równocześnie działalność propagandową wśród mieszkańców okolicznych wsi. Wzięła udział w zjeździe Ziemi i Wolności w Woroneżu, na którym opowiedziała się za terrorystycznymi metodami działania. Od 1879 zasiadała w Komitecie Wykonawczym Narodnej Woli, nadal prowadziła propagandę antycarską wśród robotników, studentów i inteligencji, przede wszystkim jednak współuczestniczyła w organizacji zamachów na Aleksandra II pod Odessą i w Petersburgu. Po dokonaniu zabójstwa tego ostatniego w marcu 1881 Figner była jedyną uczestniczką przygotowań, która zdołała zbiec policyjnym poszukiwaniom. W związku z tym w 1882 była jedyną osobą z Komitetu Wykonawczego, która nie została stracona lub zesłana na Syberię. Bez powodzenia usiłowała odbudować organizację.
10 lutego 1883, na skutek donosu (za sprawą Siergieja Diegajewa), została aresztowana w Charkowie i skazana na śmierć, zamienioną na dożywotnią katorgę. Przed wydaniem wyroku spędziła 20 miesięcy w twierdzy Pietropawłowskiej, w pojedynczej celi. Kolejne 20 lat przebywała w twierdzy w Szlisselburgu. W 1904 zmieniono jej karę na przymusowe osiedlenie w guberni archangielskiej, następnie w Kazaniu i Niżnym Nowogrodzie. W 1906 pozwolono jej na wyjazd za granicę, gdzie zaangażowała się w kampanię na rzecz więźniów politycznych w Rosji. W latach 1907–1909 była związana z emigracyjnymi kręgami eserowców, jednak opuściła tę partię po skandalu związanym z podwójną rolą Jewno Azefa. Wróciła do Rosji w 1915.
Po rewolucji październikowej Figner została wybrana w demokratycznych wyborach do Konstytuanty z listy eserowców. Po rozpędzeniu parlamentu przez bolszewików w styczniu 1918 nie angażowała się już politycznie. Opublikowała wtedy swoje wspomnienia i szereg artykułów poświęconych narodnictwu.
Publikacje w języku polskim
[edytuj | edytuj kod]- W. Figner, Trwały ślad, t. 1-2, tł. Julia Minc, wstęp Mirosław Wierzchowski, Warszawa: „Książka i Wiedza” 1962.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ludwik Bazylow, Działalność narodnictwa rosyjskiego w latach 1878–1881, Wrocław, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1960
- W. Figner, Nacht über Russland. Lebenserrinerungen von Wera Figner, Teile I/III, Berlin, Malik Verlag AG, 1926
- Wiera Figner na portalu hrono ru
- ISNI: 0000000109176641
- VIAF: 76443832
- LCCN: n85090285
- GND: 118532995
- NDL: 00439498
- LIBRIS: mkz1v4b54hmgqr6
- BnF: 128678735
- SUDOC: 083731687
- NLA: 35572287
- NKC: skuk0002435
- NTA: 070492468
- CiNii: DA01685301
- Open Library: OL4386076A, OL5630294A
- PLWABN: 9810563558605606
- NUKAT: n2006141088
- J9U: 987007272498705171
- CANTIC: a10835854
- LNB: 000104429
- BNC: 000465009
- ΕΒΕ: 151148
- LIH: LNB:NBE;=pa