Wikipedysta:MisericorsPL/Stepan Krasheninnikov
{{merge|Stiepan Kraszeninnikow}} Stepan Petrovich Krasheninnikov (rosyjski: Степан Петрович Крашенинников) (11 listopada [ O.S. 31 października] 1711 r. - 8 marca [OS 25 lutego] 1755 r.) Był rosyjskim odkrywcą Syberii, przyrodnikiem i geografem, który dał pierwszy pełny opis Kamczatki na początku 18-go wieku. Został przyjęty do Rosyjskiej Akademii Nauk w 1745 roku. Na jego cześć nazwano Wulkan Krasheninnikov na Kamczatce.
Wczesne życie
[edytuj | edytuj kod]Krasheninnikov był wykształcony w słowiańskiej greckiej akademii łacińskiej w Moskwie (1724-32), gdzie Łomonosow był jego kolegą z klasy. W ramach szeroko zakrojonych przygotowań Witusa Beringa do Drugiej Wyprawy Kamczatkowej, 12 studentów akademii zostało wybranych jako potencjalni stażyści studenci lub asystenci profesorów - jednym z nich jest Krasheninnikov. W związku z tym kontynuował edukację w Petersburgu, zanim rozpoczął drugą wyprawę na Kamczatkę (1731-42).
Druga wyprawa na Kamczatkę
[edytuj | edytuj kod]Krasheninnikov miał badać rośliny, zwierzęta i minerały, ale dodatkowo rozwinął silne zainteresowanie syberyjską historią i geografią. Podczas wczesnej części wyprawy towarzyszył profesorowi Gmelinowi podczas podróży przez Ural i zachodnią Syberię do Jenisejsk. Dokonał licznych obserwacji historii naturalnej, etnologii i językoznawstwa, np. zapisy słownictwa Evenki (tungus) i Buriacki. Z siedziby Beringa w Jakucku, profesorowie ekspedycji Gmelin i Gerhard Friedrich Müller wysłali Krasheninnikova do Okhotska i Kamczatki, aby zbudowali dom i dokonali wstępnych obserwacji. W ten sposób stał się złonkiem ekspedycji o najszerszej wiedzy na temat półwyspu. Opublikował swoje spostrzeżenia w 1755 r. ("Описание земли Камчатки"; Angielskie tłumaczenie Jamesa Grieve'a (1764) jako History of Kamtschatka). Jednak obszernie rysował manuskrypty zmarłego Georga Wilhelma Stellera. Oprócz szczegółowych opisów roślin i zwierząt w regionie, pojawiły się również doniesienia o języku i kulturze rdzennych ludów Itelmenów i Koriaków, z którymi podobno bardzo dobrze się dogadywały.
Późniejsze życie
[edytuj | edytuj kod]Krasheninnikov spędził dziesięć lat na Drugiej Ekspedycji Kamczatowej. Po powrocie do Petersburga napisał i obronił pracę doktorską poświęconą ichtiologii w 1745 r. Został mianowany adiunktem w Akademii Nauk, a następnie dyrektorem Ogrodu Botanicznego i profesorem historii naturalnej na Petersburski Uniwersytet Państwowy. Był jednym z 26 Rosjan, którzy zostali członkami Akademii w XVIII wieku. [1] W 1752 r. Krasheninnikov pojechał na ostatnią wyprawę na traktaty Jeziora Ładoga i Nowogrodu, aby zbadać florę. Zmarł, zanim mógł opublikować swoje obserwacje, które zostały opublikowane przez Davida de Gortera.
Gatunek rośliny nazwany S. P. Krasheninnikov
[edytuj | edytuj kod]Ponad 20 gatunków zostało nazwanych na jego cześć.
Turzycowe gatunki Carex krascheninnikovii Komarov ex Hultén, które zebrał V. L. Komarov w 1909 r. Na tym samym pagórku, w którym Krasheninnikov znalazł go podczas Drugiej Ekspedycji Kamczatowej. Rodzaj Krascheninnikovia Gueldenst. (Chenopodiaceae) Standardowy skrót autora S.Krasch. jest używany do wskazania tej osoby jako autora przy cytowaniu nazwy botanicznej.