Z16 Friedrich Eckoldt
![]() | |
Historia | |
Stocznia | |
---|---|
Położenie stępki | |
Wodowanie | |
![]() | |
Wejście do służby | |
Zatopiony | |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność |
standardowa: 2239 t |
Długość |
121 m |
Szerokość |
11,3 m |
Zanurzenie |
3,8 - 4,3 m |
Napęd | |
2 turbiny parowe o mocy łącznej 70 000 KM, 6 kotłów parowych Bensona, 2 śruby | |
Prędkość |
38 węzłów |
Zasięg |
1530 mil morskich przy 19 w |
Uzbrojenie | |
5 x 127 mm (5xI), 4 x 37 mm plot (2xII), 6 x 20 mm plot (6xI), 8 wt 533 mm (2xIV), 18 bg, miny (stan na 1939) - szczegóły poniżej | |
Załoga |
325 |
Z16 Friedrich Eckoldt – niemiecki niszczyciel typu 1934A (Leberecht Maass) z okresu przedwojennego i II wojny światowej.
Budowa
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Zamówiony 19 stycznia 1935, położenie stępki – 4 listopada 1935. Zbudowany w stoczni Blohm und Voss w Hamburgu (numer stoczniowy B505). Kadłub wodowano 21 marca 1937, a okręt wszedł do służby 28 lipca 1938. W systemie oznaczeń niemieckich niszczycieli miał przydzielony numer Z16 (rzadko używany oficjalnie), przed wojną nosił numer burtowy 32 (według innych źródeł, 33, następnie 31[1]). Był to ostatni zamówiony z serii niszczycieli typów 34/34A (aczkolwiek nie wszedł do służby jako ostatni). Koszt budowy wyniósł 14,1 miliona Reichsmark.
Nazwę nadano mu na cześć niemieckiego kapitana marynarki Friedricha Eckoldta, dowódcy niszczyciela V48, poległego na nim w bitwie jutlandzkiej.
Służba
[edytuj | edytuj kod]Przed wojną, 19 sierpnia 1938 uczestniczył w rewii floty przed Hitlerem i węgierskim regentem Horthym. W kwietniu-maju 1939 uczestniczył w rejsie na wody Hiszpanii i Maroka. W maju 1939 wziął udział w okupacji Kłajpedy.
Bałtyk i Morze Północne 1939-1941
[edytuj | edytuj kod]Tuż przed wybuchem II wojny światowej i podczas kampanii wrześniowej patrolował polskie wybrzeże, w składzie 3. dywizjonu (wraz z "Friedrich Ihn" i "Erich Steinbrinck"), bez epizodów bojowych. Następnie działał na Morzu Północnym i w Cieśninach Duńskich, m.in. kontrolując statki handlowe i uczestnicząc w akcji stawiania obronnych zagród minowych na wodach niemieckich. Od października 1939 do lutego 1940 uczestniczył w stawianiu ofensywnych zagród minowych u wybrzeży Anglii, biorąc udział aż w pięciu operacjach tego typu (najwięcej z niemieckich niszczycieli): 17/18 października, 18/19 października 1939, 6/7 stycznia, 10/11 stycznia i 9/10 lutego 1940.
22 lutego 1940 wziął udział w operacji Wikinger - nieudanym wypadzie niemieckich niszczycieli przeciw brytyjskiemu rybołówstwu (zakończonym stratą "Leberecht Maass" i "Max Schultz"). W kwietniu 1940 wziął udział w inwazji na Norwegię – w grupie zajmującej 9 kwietnia 1940 Trondheim, przewożąc na pokładzie niemieckich żołnierzy. Od maja do lipca 1940 w remoncie.
Od września do października 1940 operował z Brestu w zachodniej Francji. M.in. 28 września 1940 osłaniał operację stawiania ofensywnej zagrody minowej w rejonie Falmouth. 10 października został uszkodzony przez brytyjskie bombowce pokładowe Fairey Swordfish z 812. dywizjonu FAA w Breście (2 bomby, 1 zabity, 3 rannych). Od listopada do grudnia 1940 w remoncie. Prawdopodobnie w tym okresie otrzymał radar.
Okręt przebywał następnie na Bałtyku, a 18-22 maja 1941 eskortował pancernik "Bismarck" i krążownik "Prinz Eugen" z Gdyni do Trondheim, przed ich rejsem na Atlantyk (wraz z "Hans Lody" i Z23). 11-13 lipca eskortował (wraz z "Hans Lody", "Karl Galster", Z23, Z24) z Kilonii do Trondheim krążownik "Lützow", który jednak został uszkodzony torpedą lotniczą.
Północna Norwegia 1942-1943
[edytuj | edytuj kod]Od lipca do października 1941 "Eckoldt" działał na dalekiej północy przeciwko ZSRR, z baz w Norwegii (Kirkenes), w ramach 2. dywizjonu 6. Flotylli. Uczestniczył w kilku akcjach, lecz bez większych sukcesów. Walczył głównie z radzieckim lotnictwem morskim. 10 sierpnia 1941 podczas wypadu do Zatoki Kolskiej, wraz z "Hans Lody" i "Richard Beitzen", zatopił patrolowiec "Tuman". 12 października został poważnie uszkodzony w kolizji z parowcem w Tromsø (remont w Niemczech od listopada 1941 do marca 1942). W tym okresie prawdopodobnie wzmocniono lekkie uzbrojenie plot do 9 działek 20 mm.
Od lipca 1942 ponownie działał z baz w północnej Norwegii, głównie przeciw konwojom alianckim do ZSRR w Arktyce. 13-15 października 1942 uczestniczył w operacji stawiania min u wybrzeży rosyjskich na Morzu Barentsa (z niszczycielami Z27 i Z30), na których 26 listopada został ciężko uszkodzony lodołamacz "A. Mikojan". W listopadzie wziął udział w operacji Hoffnung (nieudany rajd z krążownikiem "Admiral Hipper" przeciw żegludze).
31 grudnia 1942 uczestniczył w operacji Regenbogen przeciw konwojowi JW 51B, pod flagą dowódcy 5. Flotylli komandora Alfreda Schemmela. W toku tzw. bitwy noworocznej na Morzu Barentsa, dobił artylerią uszkodzony przez "Admirala Hippera" brytyjski trałowiec HMS "Bramble", lecz następnie został ostrzelany przez krążownik lekki HMS "Sheffield" i zatonął z całą załogą i sztabem flotylli (ok. 340 osób), na pozycji 73°19' N, 30°47' E.
Historia konstrukcji i opis okrętu - w artykule o niszczycielach Typu 1934.
Dowódcy:
- kmdr ppor (Korvettenkapitän) / kmdr por (Fregatenkapitän) Alfred Schemmel: 28 lipca 1938 - luty 1941
- kmdr ppor Menge: luty 1941 - maj 1941
- kmdr por Alfred Schemmel: maj 1941 - wrzesień 1941
- kmdr ppor Menge: wrzesień 1941 - październik 1941
- kmdr por Alfred Schemmel: październik 1941 - 20 lipca 1942
- kmdr ppor Gerstung: 19 sierpnia 1942 - 23 grudnia 1942
- kpt mar Bachmann: 23 grudnia 1942 - 31 grudnia 1942
Dane techniczne
[edytuj | edytuj kod]- wyporność:
- standardowa: 2239 t
- pełna: 3165 t
- wymiary:
- długość: 121 m
- szerokość: 11,3 m
- zanurzenie: 3,8-4,3 m
- napęd: 2 turbiny parowe o mocy łącznej 70 000 KM, 6 kotłów parowych Bensona (ciśnienie pary 110 atm), 2 śruby
- prędkość maksymalna: 38 w.
- zasięg: 1530 mil morskich przy prędkości 19 w.
- zapas paliwa: 670 t. mazutu
- załoga: 325
Uzbrojenie i wyposażenie:
- 5 dział 127 mm SK C/34 w pojedynczych stanowiskach, osłoniętych maskami (5xI)
- długość lufy L/45 (45 kalibrów), donośność maksymalna 17.400 m, kąt podniesienia +30°, masa pocisku 28 kg (rzeczywisty kaliber 128 mm).
- 4 działka przeciwlotnicze 37 mm LC/30 podwójnie sprzężone (2xII)
- 6-9 działek przeciwlotniczych 20 mm (6xI)
- 8 wyrzutni torpedowych 533 mm (2xIV), 12-16 torped
- 18 bomb głębinowych (zrzutnia bg)
- możliwość zabrania 60 min morskich
- radar FuMo 21 (od 1941/42)
- szumonamiernik GHG
- hydrolokator S-Gerat
- system kierowania ogniem artylerii głównej: dwa 4-metrowe dalmierze stereoskopowe (na nadbudówce dziobowej i śródokręciu), centrala artyleryjska C34/Z
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jak Mallmann Showell: Hitler's Navy: A Reference Guide to the Kreigsmarine 1935-1945. Seaforth Publishing, 2009, s. 94. ISBN 1-84832-020-5.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- S.W. Patjanin (С.В.Патянин): "Esmincy tipa Leberecht Maass" ("Эсминцы типа «Леберехт Маасс»"), seria Morskaja Kollekcja 5/2004