brzuch
brzuch (język polski)
[edytuj]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Belly_button.jpg/220px-Belly_button.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Hi%21_I%27m_here_at_last_-_panoramio.jpg/220px-Hi%21_I%27m_here_at_last_-_panoramio.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Pregnant_woman_-abdomen-24Jan2010.jpg/220px-Pregnant_woman_-abdomen-24Jan2010.jpg)
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) anat. dolna część tułowia; zob. też jama brzuszna w Wikipedii
- (1.2) pot. brzuch (1.1), ale przy otyłości
- (1.3) pot. brzuch (1.1), ale podczas ciąży
- odmiana:
- (1.1-3)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik brzuch brzuchy dopełniacz brzucha brzuchów celownik brzuchowi brzuchom biernik brzuch brzuchy narzędnik brzuchem brzuchami miejscownik brzuchu brzuchach wołacz brzuchu brzuchy
- przykłady:
- (1.1) Nieodpowiednie odżywianie wywołuje bóle brzucha.
- (1.2) Dzięki odpowiednim ćwiczeniom pozbyłem się brzucha w cztery tygodnie.
- (1.3) Podobno żona Adama chodzi z brzuchem już od trzech miesięcy.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) płaski / wzdęty brzuch • ból brzucha • taniec brzucha
- synonimy:
- (1.1) zdrobn. brzuszek, brzusio; zgrub. brzuszysko; daw. żywot; pot. bęben; posp. bebech, brzucho, kałdun; reg. krak. bandzioch; gw. warsz. maciek; gw. (Górny Śląsk) kalfas; gw. (Mazowsze) bełk[1]
- (1.2) żart. mięsień piwny; żart. gw. (Górny Śląsk) bas, kastel
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- (1.1) tułów
- meronimy:
- (1.1) pępek
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. brzuchacz mos, brzuchal mos, brzusiec mrz, wybrzuszanie n, wybrzuszenie n
- czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.
- przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty
- przysł. brzusznie
- związki frazeologiczne:
- mieć motyle w brzuchu • słuchaj uchem, a nie brzuchem
- przysłowia: brzuchowi nie podlegać – wielka wolność • choremu brzuchowi i pierogi zaszkodzą • gdy się dobrze brzuch przepości, nie wybiera z chleba ości • kiedy w brzuchu pusto, w głowie groch z kapustą • kto brzuch nazbyt tuczy, nie bardzo się uczy • kto myśli o brzuchu, ten słaby na duchu • kto w brzuch wierzy, niedaleko ubieży • najczęściej brzuch tłusty dzierżawi łeb pusty • obżarty brzuch rozumu bystrego nie czyni
- uwagi:
- (1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała
- tłumaczenia:
- albański: (1.1) bark m
- aleucki: (1.1) kilmaq, kilma-x̂
- angielski: (1.1) stomach, belly, abdomen
- arabski: (1.1) بطن m (baṭn)
- baskijski: (1.1) sabel
- białoruski: (1.1) жывот m
- bułgarski: (1.1) корем m
- chorwacki: (1.1) trbuh m
- czeski: (1.1) břicho n
- dolnołużycki: (1.1) brjuch m
- duński: (1.1) mave w
- esperanto: (1.1) ventro, abdomeno
- fenicki: (1.1) 𐤁𐤈𐤍
- fiński: (1.1) maha
- francuski: (1.1) ventre m
- górnołużycki: (1.1) brjuch m
- hiszpański: (1.1) vientre m
- ido: (1.1) abdomino
- islandzki: (1.1) magi m, kviður m, búkur m, belgur m
- jaćwieski: (1.1) wendoris
- japoński: (1.1) 腹 (はら, hara), 御腹 (おなか, onaka)
- jidysz: (1.1) בויך m (bojch)
- kaszubski: (1.1) brzëch m
- kataloński: (1.1) panxa ż, abdomen m
- koreański: (1.1) 배 (pae); (1.2) 배 (pae)
- łaciński: (1.1) venter m
- macedoński: (1.1) стомак m
- niderlandzki: (1.1) buik m
- niemiecki: (1.1) Bauch m
- norweski (bokmål): (1.1) buk
- nowogrecki: (1.1) κοιλιά ż
- ormiański: (1.1) որովայն (orovayn)
- portugalski: (1.1) barriga ż
- rosyjski: (1.1) живот m, брюхо n; (1.2) брюхо n
- rumuński: (1.1) stomac n
- sanskryt: (1.1) कुक्षि
- slovio: (1.1) bruho (брухо)
- słowacki: (1.1) brucho n, anat. abdómen m
- suahili: (1.1) vagi
- szwedzki: (1.1) mage w, buk w, abdomen n
- tatarski: (1.1) qarın
- tetum: (1.1) kabun
- turecki: (1.1) karın
- tuvalu: (1.1) alo, kona, koopuu, manava
- ukraiński: (1.1) живіт m
- węgierski: (1.1) has
- wilamowski: (1.1) boüh m
- włoski: (1.1) pancia ż, addome m
- wolof: (1.1) biir
- źródła:
- ↑
Hasło „bełk II” w: Renata Kucharzyk, Anna Niezabitowska, Jerzy Reichan, Maria Tokarz, Wiktoria Wójcicka, Jadwiga Wronicz, Mały słownik gwar polskich, Lexis, Kraków 2010, ISBN 978-83-89425-63-8, s. 19.
- ↑ Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1.