پنجاب یونیورسٽي
فائل:University of the Punjab logo.png Coat of arms | |
لاطيني ٻولي: Universitas Punjab | |
چونڊيل چوڻي | ایمان ، اتحاد ، تنظیم (Iman, Ittehad, Tanzeem) |
---|---|
انگريزي ۾ چونڊيل چوڻي |
Faith, Unity, Discipline |
قسم | Public, Research, Coeducational, Higher education institution |
سرگرم | 14 October 1882[1] |
چانسلر | Baligh ur Rahman |
وائيس چانسلر | Khalid Mahmood[2][3] |
شاگرد | 45,678 on campus students. (27,907 morning students, 16,552 evening students and 1,219 diploma students), 363,416 (off campus)[4] |
پتو | Canal Rd, Quaid-i-Azam Campus, Lahore، Punjab، Pakistan |
ڪيمپس | Urban List
|
رنگ | Blue - Bronze - Red |
ويب سائيٽ | www |
![]() |
پنجاب يونيورسٽي (پنجابي ٻولي: پنجاب یونیورسٹی اردو: جامعہ پنجاب)، جنهن کي يونيورسٽي آف پنجاب به چيو وڃي ٿو، هڪ عوامي تحقيقي يونيورسٽي آهي جيڪا پاڪستان جی صوبی پنجاب جی شھر لاهور ۾ واقع آهي. اها پاڪستان جي سڀ کان پراڻي ۽ وڏي ۾ وڏي پبلڪ سيڪٽر يونيورسٽي آهي.[1]
گوجرانوالا، جهلم ۽ خانسپور ۾ ڪيمپس سان گڏ، آڪٽوبر 1882ع ۾ شملا ۾ اعليٰ تعليمي ادارن جي قيام لاءِ پهرين گڏجاڻي ڪوٺائين جی پوء يونيورسٽي کي باضابطه طور تي برطانوي حڪومت طرفان قائم ڪيو ويو.[5] پنجاب يونيورسٽي چوٿين يونيورسٽي هئي جيڪا برصغير هندستان ۾ برطانوي نوآبادياتي اختيارين طرفان قائم ڪئي وئي. پهرين ٽي يونيورسٽيون برطانوي هندستان جي ٻين حصن ۾ قائم ڪيون ويون. [6] [7]
ھتی 45,678 شاگرد (27,907 صبح جا شاگرد، 16,552 شام جا شاگرد ۽ 1,219 ڊپلوما شاگرد) زیر تعلیم آهن. يونيورسٽي ۾ 13 فيڪلٽيون آهن جن مان 83 تعليمي شعبا، تحقيقي مرڪز ۽ ادارا آهن.[1] پنجاب يونيورسٽي کی سال 2012ع ۾ ايڇ اي سي پاران وڏي سائز جي ڪيترن ئي فيڪلٽي يونيورسٽين ۾ پهرين نمبر تي رکیو.[8] يونيورسٽي جي اڳوڻي شاگردن ۽ اسٽاف ۾ پڻ ٻه نوبل انعام يافته آهن. اضافي طور تي، يونيورسٽي برطانيه جي دولت مشترڪه جی يونيورسٽين جي ايسوسيئيشن جی ميمبر پڻ آهي.[9]
ڪيمپس
[سنواريو]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Punjab_university_Art_%26_Design_Dept.jpg/250px-Punjab_university_Art_%26_Design_Dept.jpg)
يونيورسٽي پنجاب جي مختلف شهرن ۾ ڪئمپسز ۾ ورهايل آهي ۽ هڪ سمر ڪيمپس خيبر پختون خواهه ۾ واقع آهي:[5]
• علامه اقبال ڪيمپس: پراڻو ڪيمپس پڻ سڏيو وڃي ٿو، جيڪو لاهور جي مرڪز ۾ واقع آهي، اهو ڏکڻ ايشيا جي مفڪر ۽ صوفي شاعر علامه محمد اقبال جي نالي پٺيان رکيو ويو آهي. ڪيمپس ۾ سينيٽ، سنڊيڪيٽ، سليڪشن بورڊ ۽ ايڊوانسڊ اسٽڊيز اينڊ ريسرچ بورڊ عام طور تي اتي منعقد ٿيندا آهن.[10]
- قائداعظم ڪيمپس: نيو ڪيمپس جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، جيڪو پاڪستان جي باني جي نالي پٺيان رکيو ويو آهي ۽ علامه اقبال ڪيمپس کان 12 ڪلوميٽر ڏکڻ ۾ واقع آهي. 1800 ايڪڙن جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. ڪيمپس يونيورسٽي جي تعليمي ۽ انتظامي سرگرمين جو مرڪز آهي. هڪ واهه تعليمي بلاڪ ۽ شاگردن جي رهائش هاسٽلن کي ورهائي ٿو.[11]
- پنجاب يونيورسٽي، گوجرانوالا ڪيمپس: ڪامرس، اقتصاديات ۽ مئنيجمينٽ سائنسز، بينڪنگ ۽ فنانس، قانون، انگلش ۽ انفارميشن ٽيڪنالاجي جون فيڪلٽيون سڀ ڪيمپس ۾ تدريس ڪن ٿيون. ڊگري پروگرامن کان علاوه، ڪيمپس شارٽ ڪورسز مهيا ڪري ٿو، جن کي پنجاب انفارميشن ٽيڪنالاجي بورڊ جي ”اي-روزگار“ پروگرام جي سهولت ڏني وئي آهي.[12][13]
- پنجاب يونيورسٽي، جهلم ڪيمپس: 2012 ۾ کوليو ويو، اهو ڪامرس، اقتصاديات ۽ مئنيجمينٽ سائنسز، قانون ۽ ڪمپيوٽر سائنس جي فيڪلٽيز سان لاڳاپيل مطالعو پيش ڪري ٿو.
- يونيورسٽي آف پنجاب، خانسپور ڪيمپس: اونهاري ڪيمپس ايوبيا جي ويجهو هماليه جي حد ۾ اٽڪل 7000 ميٽر جي اوچائي تي واقع آهي. ڪيمپس، تحقيقي سهولتون مهيا ڪرڻ کان علاوه، فيڪلٽي ۽ شاگردن لاءِ تفريحي مرڪز طور استعمال ڪيو ويندو آهي.
اڪيڊمڪ
[سنواريو]درجه بندي
[سنواريو]University rankings Global – Overall ARWU World[25] 701–800 (2023) QS World[26] 741–750 (2024) THE World[27] 801–1000 (2024) USNWR Global[28] =1140 (2023)
1. يونيورسٽي جي درجه بندي گلوبل - مجموعي طور تي ARWU ورلڊ 701-800 (2023)
2. QS ورلڊ 741–750 (2024)
3. دي ورلڊ 801-1000 (2024)
4. USNWR گلوبل = 1140 (2023)
پنجاب يونيورسٽي سال 2024 لاءِ QS ورلڊ يونيورسٽي رينڪنگ ۾ بين الاقوامي سطح تي 741 - 750 نمبر تي ۽ قومي سطح تي ٻيو نمبر تي آهي. اهو پڻ ايشيائي يونيورسٽين ۾ QS درجه بندي طرفان 140 نمبر تي آهي.
فيڪلٽيز
[سنواريو]هتي 19 فيڪلٽيون آ��ن جن ۾ 10 مضمونن جا ڪاليج، 73 شعبا، مرڪز ۽ ادارا آهن. ان ۾ 1006 فل ٽائيم ۽ 300 پارٽ ٽائيم فيڪلٽي ميمبر آهن جيڪي تدريس/ تحقيق ۾ شامل آهن ۽ 6,000 کان وڌيڪ غير تدريسي/ معاون عملي سان گڏ 45,678 ڪيمپس شاگردن سان گڏ (27,907 صبح جا شاگرد، 16,552 شام جا شاگرد ۽ 1,219 ڊپلوما شاگرد):
• فيڪلٽي آف آرٽس ۽ هيومنٽيز.
• فيڪلٽي آف ايگريڪلچر.
• فيڪلٽي آف جيو سائنسز.
• فيڪلٽي آف انفارميشن اينڊ ميڊيا اسٽڊيز.
• فيڪلٽي آف سوشل سائنسز. نفسيات ۽ رويي جي سائنس.
• فيڪلٽي آف ڪامرس.
• قانون جو فيڪلٽي.
• فيڪلٽي آف اڪنامڪس اينڊ مئنيجمينٽ سائنسز.
• فيڪلٽي آف ايجوڪيشن.
• فيڪلٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي.
• فيڪلٽي آف هيلٿ سائنسز.
• فيڪلٽي آف اسلامڪ اسٽڊيز.
• فيڪلٽي آف لائف سائنسز.
• مشرقي سکيا جي فيڪلٽي
• فيڪلٽي آف فارميسي.
• فيڪلٽي آف سائنس.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Jamia_Masjid_Punjab_University_in_a_Marvelous_scene..jpg/250px-Jamia_Masjid_Punjab_University_in_a_Marvelous_scene..jpg)
ماتحت ڪاليج
[سنواريو]• ڪاليج آف آرٽ اينڊ ڊيزائن (PUCAD).
• پنجاب يونيورسٽي لا ڪاليج (PULC).
• هيلي ڪاليج آف بئنڪنگ اينڊ فنانس.
• هيلي ڪاليج آف ڪامرس (HCC).
• پنجاب يونيورسٽي ڪاليج آف فارميسي (PUCP).
• پنجاب يونيورسٽي ڪاليج آف انفارميشن ٽيڪنالاجي (PUCIT).
• ڪاليج آف شمارياتي ۽ حقيقي سائنسز.
• ڪاليج آف انجنيئرنگ اينڊ ايمرجنگ ڪمپيوٽنگ.
• ڪاليج آف ڌرتي Earth ۽ ماحولياتي سائنسز (CEES).
• يونيورسٽي اورينٹل ڪاليج لاهور (PUOC).
ادارا
[سنواريو]• انسٽيٽيوٽ آف بزنس ايڊمنسٽريشن.
• انسٽيٽيوٽ آف ايڊمنسٽريٽو سروسز.
• انسٽيٽيوٽ آف بزنس اينڊ انفارميشن ٽيڪنالاجي.
• انسٽيٽيوٽ آف انفارميشن مينيجمينٽ.
• انسٽيٽيوٽ آف باٽني.
• انسٽيٽيوٽ آف زولوجي.
• انسٽيٽيوٽ آف جاگرافي.
• انسٽيٽيوٽ آف اسپيشل ايجوڪيشن.
• انسٽيٽيوٽ آف مائڪرو بايولوجي ۽ بايو ٽيڪنالاجي.
• انسٽيٽيوٽ آف اپلائيڊ نفسيات.
• انسٽيٽيوٽ آف سوشل اينڊ ڪلچرل اسٽڊيز.
• انسٽيٽيوٽ آف جيولوجي.
• انسٽيٽيوٽ آف اليڪٽريڪل اليڪٽرانڪس ۽ ڪمپيوٽر انجنيئرنگ.
• انسٽيٽيوٽ آف پوليمر ۽ ٽيڪسٽائل انجنيئرنگ.
• انسٽيٽيوٽ آف ڪيميڪل انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي.
• انسٽيٽيوٽ آف ميٽيلرجي ۽ مواد Material انجنيئرنگ.
• انسٽيٽيوٽ آف انگلش.
• انسٽيٽيوٽ آف پنجابي ۽ ثقافتي اڀياس.
• انسٽيٽيوٽ آف اردو ۽ ادب
لائبريري
[سنواريو]لائبريري پاڪستان جي يونيورسٽين ۾ وڏي ۾ وڏي لائبريرين مان هڪ آهي. لائبريريءَ ۾ 5,00,000 کان وڌيڪ ڪتاب، رسالا، نون (9) قومي ۽ بين الاقوامي ٻولين ۾، پرنٽ ۽ سي ڊي، ڊي وي ڊي، مائڪرو فلم، مائيڪرو فيچ، وڊيو ۽ آڊيو ڪيسٽ ۽ مخطوطات ۾ موجود آهن. پنجاب يونيورسٽيءَ جي لائبريريءَ ۾ ٻه ماڙ عمارت آهي، جنهن جي ڪل ايراضي 102,000 چورس فوٽ آهي. گرائونڊ ۽ فرسٽ فلور تي ريڊنگ هال آهن جن ۾ 2500 پڙهندڙن جي ويهڻ جي گنجائش آهي. لائبريري ۾ هڪ انٽرنيٽ ليب آهي. لائبريريءَ ۾ مواد جي ڳولا لاءِ ڪمپيوٽرائيزڊ “MLIMs” ڪيٽلاگ موجود آهي.
قابل ذڪر شاگرد
[سنواريو]وڌيڪ جامع فهرست لاءِ ڏسو پنجاب جي يونيورسٽين جي فهرست.
نوبل انعام يافته
[سنواريو]• عبدالسلام (نوبيل انعام يافته 1979 - فزڪس).
• هر گوبند خرانا (نوبل انعام يافته 1968 - طب).
• پروفيسر آرٿر هولي ڪامپٽن (اڳوڻي فيڪلٽي ميمبر ۽ PU ۾ ليڪچرار مقرر ڪيو ويو. نوبل انعام يافته 1927 - فزڪس لاءِ سندس دريافت ڪامپٽن جي اثر جي).
تعليمي ماهر
[سنواريو]• منظور مرزا (تعليم دان، اقتصاديات ۽ ڪتاب جو مصنف).
سياستدان
[سنواريو]• چوڌري رحمت علي (پاڪستان تحريڪ جو باني، پاڪستان جو نالو ٺهيو).
• اندر ڪمار گجرال (ڀارت جو 12 هين وزيراعظم).
• لياقت بلوچ (سياستدان ۽ اسلامي ڪارڪن)
• محمد اقبال (اردو شاعر، فلسفي ۽ سياستدان).
• شهباز ڀٽي (ڪيٿولڪ پاڪستاني سياستدان ۽ اقليتي حقن جو سرگرم ڪارڪن)
• سيد علي شاهه گيلاني (پر-پاڪستاني، ڪشميري-علحدگي پسند اڳواڻ).
• يشونت سنگهه پرمار (هندستان جي رياست هماچل پرديش جو باني).
• يوسف رضا گيلاني (18 هين وزيراعظم پاڪستان).
سائنسدان
[سنواريو]• بلال يو حق (سمندري جيو سائنسدان ۽ ارضيات ۾ فرانس جي پرسٽ ويچ انعام جو انعام حاصل ڪندڙ).
• فقير چند ڪوهلي (هندستاني آئي ٽي انڊسٽري جو پيءُ).
• اشفاق احمد (نظرياتي ۽ نيوڪليئر فزڪس، PAEC جو چيئرمين 1998 ۾ پاڪستان ۾ پهرين ايٽمي تجربن دوران).
• محمد شريف (Relativistic Astrophysicist and cosmologist).
• محمد طاهر القادري (پاڪستاني-ڪينيڊا اسلامي اسڪالر).
• سرتاج عزيز (پاڪستاني اقتصاديات، حڪمت عملي ۽ اڳوڻي قومي سلامتي صلاحڪار).
• ستيش ڌون (هندستاني راڪيٽ سائنسدان، ISRO جو چيئرمين، ۽ انڊين انسٽيٽيوٽ آف سائنس جو ڊائريڪٽر).
• يش پال (هندستاني تعليمدان ۽ سائنسدان جيڪو ڪائناتي شعاعن جي تحقيق ۽ هندستان ۾ سائنس جي تعليم کي مشهور ڪرڻ لاءِ مشهور آهي).
وڪيل
[سنواريو]• ايم ڊي طاهر،
• ايس ايم ظفر،
• علي احمد ڪرد،
• سردار لطيف کوسا
• عاصمه جهانگير،
• نعيم بخاري،
ججز
[سنواريو]• جسٽس جاويد اقبال (ڊاڪٽر علامه محمد اقبال جو فرزند).
• جسٽس ثاقب نثار (25هين چيف جسٽس آف پاڪستان).
• جسٽس جواد ايس خواجا (23 هين چيف جسٽس آف پاڪستان).
• جسٽس آصف سعيد خان کوسا (26هين چيف جسٽس آف پاڪستان).
• جسٽس محمد افضل .
• جسٽس محمد منير (2nd چيف جسٽس آف پاڪستان).
• جسٽس نسيم حسن شاهه (12هين چيف جسٽس آف پاڪستان).
• جسٽس محمد يعقوب علي (CJP 1975-1977).
• جسٽس منصور علي شاهه.
• جسٽس ناصره اقبال.
• جسٽس ارشاد حسن خان (CJP 2000-2002).
• جسٽس منيب اختر.
• جسٽس شيخ عظمت سعيد.
• جسٽس ملڪ شهزاد احمد خان.
• جسٽس عاليه نيلم.
• جسٽس مجاهد مستقيم احمد.
معمار
[سنواريو]• نيئر علي دادا (ستارہ امتياز).
• شعيب منصور (پاڪستاني فلم ڊائريڪٽر).
• اطهر شاهه خان (ڪاميڊين، شاعر ۽ ليکڪ).
• وصي الله خان (پاڪستاني-آمريڪي باني ايسٽ-ويسٽ يونيورسٽي شڪاگو).
پنجاب يونيورسٽي جا نامور فيڪلٽي ميمبر
[سنواريو](مٿي ڄاڻايل اڪثر شاگردن پنجاب يونيورسٽي جي فئڪلٽيءَ ۾ پڻ خدمتون سرانجام ڏنيون، ان ڪري انهن جا نالا هتي ورجائي نه رهيا آهن)
• پروفيسر آرٿر ڪامپٽن (نوبل انعام 1927ع ۾ فزڪس ۾ سندس دريافت لاءِ ڪامپٽن جي اثر جي ڳولا).
• انور احمد (ليکڪ ۽ اسڪالر، سندس ادبي خدمتن تي پرائيڊ آف پرفارمنس ايوارڊ حاصل ڪيو).
• انا مولڪا احمد (آرٽسٽ، تمغہ امتياز 1963 ۽ پرائيڊ آف پرفارمنس ايوارڊ 1969).
• جي.ايف. بروس (صحافي ۽ فيشن ايڊيٽر ٽائون ۽ ملڪ لاءِ).
• ميان شاهه دين (بيرسٽر ۽ جج).
• اوليور ايلٽن (انگريزي ادبي اسڪالر).
• ڪنول امين (2010 HEC بيسٽ يونيورسٽي ٽيچر اوارڊ).
• E.M Forster (مشهور انگريزي ناول نگار. 20 الڳ سالن ۾ نوبل انعام انعام لاءِ نامزد ٿيل).
• عمر اصغر خان (پاڪستاني اقتصاديات ۽ نيشنل ڊيموڪريٽڪ پارٽي جو باني).
• Gottlieb Wilhelm Leitner (برطانوي مشرقي).
• اشتياق حسين قريشي (پاڪستاني مورخ ۽ ستاره امتياز حاصل ڪيو).
• سر گنگا رام (پاڪستاني معمار جنهن ايچيسن ڪاليج، لاهور ميوزيم، جنرل پوسٽ آفيس لاهور، هيلي ڪاليج آف ڪامرس ۽ پڻ ماڊل ٽائون ۽ گلبرگ کي ڊزائين ۽ تعمير ڪيو).
• الفريڊ ڪوپر وولنر (پنجاب يونيورسٽي جو اڳوڻو وائيس چانسلر).
وائيس چانسلرز
[سنواريو]• جيمس براڊ ووڊ لائل،
• بيڊن هينري پاول،
• جارج رابرٽ ايلسمي،
• وليم هينري رتيگا،
• وليم ميڪ ورٿ ينگ،
• چارلس آرٿر رو،
• ٿامس گورڊن واکر،
• سر لوئس ٽوپر،
• سر پي سي چترجي،
• فريڊرڪ رابرٽسن (جج)
• سر جيمس اينگ،
• ايڇ جي مينارڊ،
• جي اسٽيفنسن ايڇ بي درند،
• جيوفري فيتزروي ڊي مونٽمورسي،
• اي. سي. وولنر،
• مالڪم لائل ڊارلنگ،
• جارج ڊي. برين،
• B.H. ڊوبسن،
• محمد افضل حسين،
• عبدالرحمان (پاڪستاني جج)
• سي. ايڇ. رائس
• عمر حيات ملڪ،
• ميان عبدالرشيد،
• ايس. اي. رحمان،
• محمد اجمل،
• محمد صفدر،
• مجاهد ڪامران،
• ظفر معين ناصر،
• نياز احمد اختر،
• اصغر زيدي،
• خالد محمود.
پڻ ڏسو
[سنواريو]اسلامي تعليمي ادارن جي فهرست.
حوالا
[سنواريو]- ↑ 1.0 1.1 1.2 "Introduction". University of Punjab. حاصل ڪيل 26 May 2013.
- ↑ "University of the Punjab". pu.edu.pk.
- ↑ "In brief". The Nation. حاصل ڪيل 12 February 2019.
- ↑ "Fact Books" (PDF).
- ↑ 5.0 5.1 "PU campuses". University of the Punjab. حاصل ڪيل 26 May 2013.
- ↑ "A History of the University of the Panjab". World Digital Library. حاصل ڪيل 26 May 2013.
- ↑ "Affiliation". PU. حاصل ڪيل 9 September 2013.
- ↑ "HEC Pakistan Rankings by research quality". Higher Education Commission of Pakistan. وقت 13 November 2013 تي اصل کان آرڪائيو ٿيل. حاصل ڪيل 26 May 2013.
- ↑ "ACU members". ACU Members. حاصل ڪيل 9 September 2013.
- ↑ "Allama Iqbal Campus". University of the Punjab. حاصل ڪيل 22 November 2012.
- ↑ "Quaid-i-Azam Campus". University of the Punjab. حاصل ڪيل 22 November 2012.
- ↑ "Gujranwala Campus". University of the Punjab. حاصل ڪيل 22 November 2012.
- ↑ Campus, University of the Punjab, Gujranwala. "Short Courses". pugc.edu.pk. حاصل ڪيل 2022-07-30.
- ↑ "Punjab University opens Jhelum Campus". pu.edu.pk. حاصل ڪيل October 3, 2017.
- ↑ "Jhelum Campus". University of the Punjab. حاصل ڪيل 22 November 2012.