Atabaskani
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Na-Dene_langs.png/220px-Na-Dene_langs.png)
Atabaskani (Dene ili Dine) su porodica severnoameričkih domorodačkih naroda koja naseljava zapadne države SAD i to Aljasku, države severnog dela američke zapadne (pacifičke) obale: Oregon, Vašington i Kalifornija, države američkog jugozapada: Nju Meksiko, Arizona, Teksas, Juta, Kolorado i Oklahoma i zapadne provincije i teritorije Kanade: Britanska Kolumbija, Alberta, Saskačevan, Manitoba, Jukon i Severozapadne Teritorije. Atabaskani govore atabaskanskim jezicima koji se na osnovu njihovog geografskog rasporeda grupišu u 3 grupe [1].
Na osnovu njihovog geografskog rasporeda Atabaskani se dele na:
- Severni Atabaskani
- Pacifički Atabaskani
- Južni Atabaskani
Dalje se mogu podeliti na veći broj podgrupa na osnovu bliskosti jezika kojim govore.
- I) Južno Aljaskanska podgrupa
- II) Centralno Aljaskansko-Jukonska podgrupa
- 3. Deg Hitan (ili Ingalik, Deg Hinag)
- 4. Holikačuk (ili Inoko)
- 5. Kojukon
- 6. Gornji Kuskokvim (ili Kolčan)
- 7. Tanana (Donji Tanana, Srednji Tanana, Gornji Tanana i Tanakros)
- 8. Južni Tučone
- 9. Severni Tučone
- 10. Gvičin (ili Kučin, Loučo, Tukud)
- 11. Han
- III) Severozapadno Kanadska podgrupa
- A. Taltan-Tagiš-Kaska
- 17. Južni Slejvi
- 18. Severni Slejvi (Maunt`n, Berlejk, Hari)
- IV) Zecot podgrupa
- 22. Zecot (ili Vetal)
- V) Centralno Britansko Kolumbijska podgrupa
- VI) Sarsi podgrupa
- 28. Sutina (ili Sarsi)
- VII) Kvaliokva-Klackani podgrupa
- I) Kalifornijska podgrupa
- II) Oregonska podgrupa
- 41. Etnemitane (ili Ap`r Amkva, Gornji Amkva)
- A. Donji Rog Riv`r (ili Tututni-Šasta Kosta-Kokvil)
- 42. Tututni
- 43. Šasta Kosta
- 44. Kokvil
- B. Gornji Rog Riv`r (ili Galis-Aplgejt, Taltaštantede-Dakubetede)
- V. Tolova (ili Četko-Tolova)
-
- Prerijski Apači (ili Kajova Apači)
-
- Zapadni Apači (ili Tonto-Vajt Maunt`n-San Karlos-Čibiku)
-
Ime kojim sami sebe nazivaju (endonim ili autonim) atabaskanski narodi je Dene ili Dine. Ime Atabaskani (koje je egzonim) potiče od imena atabaskanske porodice jezika, a atabaskanskoj porodici jezika ime je dao Albert Galatin 1836. u svojoj klasifikaciji jezika Severne Amerike i potiče od imena jezera Atabaska u Kanadi, ime jezera Atabaska je anglizovana verzija imena jezera iz jezika naroda Kri „Abapaska”, koja znači „tamo gde su trske jedna do druge”.[2]
- Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.). 2016. Ethnologue: Languages of the World, Nineteenth edition. Dallas, Texas: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com.