Fosgen
![]() | |
Adlandırmalar | |
---|---|
Carbonyl dichloride | |
Karbonil diklorür | |
Diğer adlar karbonil klorür, CG, karbon diklorür oksit, karbon oksiklorür, kloroformil klorür, dikloroformaldehit, diklorometanon, diklorometanal, karbonik asit diklorür | |
Tanımlayıcılar | |
ECHA InfoCard | 100.000.792 |
EC Numarası |
|
CompTox Bilgi Panosu (EPA)
|
|
Özellikler | |
Kimyasal formül | CCl2O |
Molekül kütlesi | 98,92 g mol−1 |
Görünüm | renksiz gaz |
Yoğunluk | 4,248 g/L (gaz) 1,43 g/L (sıvı) |
Erime noktası | -118 °C |
Kaynama noktası | 8,3 °C |
Tehlikeler | |
NFPA 704 (yangın karosu) |
|
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).
| |
Bilgi kutusu kaynakları |
Fosgen ya da IUPAC tarafından verilen adıyla karbonil diklorür COCl2 formülüne sahip organik bir bileşiktir. Renksiz bir gazdır, kokusu düşük konsantrasyonlarda yeni kesilmiş ot kokusunu andırır. Fosgen, sıvılaştırılmış hâlde saklanır. Sıkıştırıldığında açık sarı bir sıvıya dönüşür. Suda çözünmez ve suyla tepkimeye girer. Benzen, toluen, karbon tetraklorür, asetik asit ve kloroformda çözünür. Alkoller ve çeşitler asitlerin içinde bozunur. Çok zehirli bir gaz olduğu için I. Dünya Savaşı'nda kimyasal silah olarak kullanılmıştır ve 85.000 kadar kişinin ölümüne sebebiyet vermiştir. Fosgenin biraz solunması 36 saat içerisinde ölüme sebep olur. Maruz kalma sınırı 0,5 ppm'dir.
Kloroform gibi bazı organoklorür bileşiklerinin oksijen, ısı ve ışık varlığında bozunması ile oluşabilir. Buna, vinil klorür gibi yanıcı organoklorür bileşiklerinin yanması da dâhildir.
Toksisite
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Phosgene_poster_ww2.jpg/170px-Phosgene_poster_ww2.jpg)
Her şekilde alımı toksiktir; soluma, yutma ve deri yolu ile emilme. 3 ppm'den fazlası burnu ve gözleri tahriş eder. Solunduğunda ciğerlerde aşındırıcı olan hidrojen klorüre parçalanarak ciğerlere zarar verir. 50 ppm fosgen kısa sürede ölüme sebebiyet verebilir. Toksisitesinin çok yüksek olması nedeniyle I. Dünya Savaşı'nda kimyasal silah olarak kullanılmıştır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Phosgene 8 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.