Teodor Kulakov
Teodor Kulakov | |
---|---|
Asl ismi | Kulakov Teodor Sergeyevich |
Tavalludi |
1900-yil 18-mart Kursk viloyati, Rodjestvo qishlogʻi |
Vafoti |
1943-yil 16-noyabr Kerch, Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi |
Fuqaroligi |
![]() |
Xizmatdagi yillari | 1918–1943-yillar |
Unvoni | General-mayor |
Mukofotlari |
![]() ![]() ![]() |
Teodor Sergeyevich Kulakov (1900-yil 18-mart, Kursk viloyati, Rojdestvo qishlogʻi – 1943-yil 16-noyabr, Kerch, Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) – sovet harbiy qoʻmondoni. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi va Sovet Ittifoqi Qahramoni (16.05.1944, vafotidan keyin). General-mayor (17.11.1943).
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Teodor Kulakov 1900-yil 18-martda Rojdestvo qishlogʻida (hozirgi Grayvoronskiy tumani, Belgorod viloyati) tugʻilgan. Dunay Zemstvo maktabining 4-sinfini tamomlab, Grayvorondagi bosmaxonada, 1917-yildan Xarkovda matbuotchi boʻlib ishlagan.
Fuqarolar urushi janglarida faol qatnashgan. 1918-yil mart oyida Qizil Armiya safiga otryad bilan qoʻshilib, Xarkovdagi 1-temir yoʻl bataloniga kirgan. 1919-yil martdan 41-piyoda diviziyasining 369-piyoda polkining vzvod komandirining yordamchisi boʻlgan. Fuqarolar urushi paytida ikki marta yaralangan. Bir marta snaryaddan zarba olgan va qattiq tifdan aziyat chekgan.
Polkovnik T. S. Kulakov 1942-yil avgust oyidan beri Shimoliy Kavkaz frontining 56-armiyasining 339-piyoda diviziyasiga qoʻmondonlik qiladi. Keyinchalik Armaviro-Maykop va Tuapse mudofaa operatsiyalarida, Shimoliy Kavkaz va Krasnodar hujum operatsiyalarida qatnashgan. Boʻlinma Novorossiysk-Taman hujumi paytida Taman yarim orolida bir qator nemis guruhlarini magʻlub etib, juda yaxshi harakat qilgan. Jangovar koʻrsatkichlari uchun diviziyaga „Tamanskaya“ faxriy nomi berilgan.
U 1943-yil 16-noyabrda diviziyaning oldingi qismlarida Kerch chekkasida boʻlgan jangda halok boʻlgan[1]. Krasnodardagi qabristonda dafn etilgan.
T. S. Kulakov vafotidan bir kun oʻtib, SSSR Xalq Komissarlari Kengashining 1943-yil 17-noyabrdagi qarori bilan unga navbatdagi „general-mayor“ harbiy unvoni beriladi.
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 16-maydagi farmoni bilan „Germaniya bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ general-mayor Teodor Sergeevich Kulakov vafotidan keyin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.
Mukofotlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Sovet Ittifoqi Qahramoni (16.05.1944, vafotidan keyin)
- Lenin ordeni (16.05.1944, vafotidan keyin)
- Qizil Bayroq ordeni (16.03.1943)
- Kutuzov ordeni, 2-darajali (25.10.1943)
- Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali (22.02.1938[2]).
Xotirasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Qapqani qishlogʻidagi koʻchaga Kulakov nomi berilgan.
- Grayvoron shahrida qahramon xotirasiga byust oʻrnatilgan.
- Qrim Respublikasining Kerch shahri chekkasida qahramon vafot etgan joyda yodgorlik oʻrnatilgan.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Nagradnoy list na prisvoenie T. S. Kulakovu zvaniya Geroya Sovetskogo Soyuza // OBD „Pamyat naroda“ ( at pamyat-naroda.ru Error: unknown archive URL 20191102162028 sanasida arxivlangan).
- ↑ „Наградной лист“ (ru). Подвиг народа. 2014-yil 14-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 14-mart.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. – M.: Voenizdat, 1987. – T. 1 /Abaev – Lyubichev/. – 911 s. – 100 000 ekz. – ISBN ots., Reg. № v RKP 87-95382.
- Kollektiv avtorov. Velikaya Otechestvennaya: Komdivi. Voenniy biograficheskiy slovar. Komandiri strelkovix, gornostrelkovix diviziy, krimskix, polyarnix, petrozavodskix diviziy, diviziy rebolskogo napravleniya, istrebitelnix diviziy. (Ibyanskiy – Pechenenko). – M.: Kuchkovo pole, 2015. – T. 4. – S. 501-503. – 330 ekz. – ISBN 978-5-9950-0602-2.
- Geroi-belgorodsi. – 2-e izd. – Voronej, 1972. – S.129-130.
- Ratnaya doblest belgorodsev. – Belgorod, 1995.
- Pechenkin A. A. O poteryax sovetskix generalov i admiralov v godi Velikoy Otechestvennoy voyni. // Voenno-istoricheskiy jurnal. – 2005. – № 3. – S.34.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Teodor Sergeevich Kulakov (rus.). Sayt „Geroi strani“.
- Pamyatnik na meste gibeli T. S. Kulakova.
- T. S. Kulakov na sayte „Bessmertniy polk“.
- O T. S. Kulakove v Xarkovskom biograficheskom slovare.
- Sovet Ittifoqi Qahramonlari
- Lenin ordeni sohiblari
- Qizil Bayroq ordeni sohiblari
- Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
- M. V. Frunze nomidagi nomidagi Harbiy akademiya bitiruvchilari
- Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchilari
- Rossiyadagi fuqarolar urushi qatnashchilari
- Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali sohiblari
- General-mayorlar (SSSR)
- 1943-yilda vafot etganlar
- 16-noyabrda vafot etganlar
- 1900-yilda tugʻilganlar
- 18-martda tugʻilganlar