Mileva Marić
Mileva Marić Милева Марић | |
---|---|
![]() Mileva Marić 1896 | |
Sinh | Titel, Đế quốc Áo-Hung (nay là Serbia) | 19 tháng 12, 1875
Mất | 4 tháng 8, 1948 Zürich, Thụy Sĩ | (72 tuổi)
Nơi an nghỉ | Friedhof Nordheim, Zürich, Thụy Sĩ |
Tên khác | Mileva Marić-Einstein, Mileva Marić-Ajnštajn |
Trường lớp | Eidgenössisches Polytechnikum (ngày nay được biết đến với cái tên là Eidgenössische Technische Hochschule) |
Ngh�� nghiệp | Nhà toán học |
Phối ngẫu | Albert Einstein (cưới 1903–1919) |
Con cái | "Lieserl" Einstein Hans Albert Einstein Eduard "Tete" Einstein |
Cha mẹ | Miloš Marić Marija Ružić-Marić |
Mileva Marić (tiếng Serbia: Милева Марић; 19 tháng 12 năm 1875 - 4 tháng 8 năm 1948), đôi khi được gọi là Mileva Marić-Einstein hoặc Mileva Marić-Ajnštajn, là một nhà vật lý và toán học người Serbia và là người vợ đầu tiên của Albert Einstein từ 1903-19. Bà là người phụ nữ duy nhất trong số các sinh viên của Einstein tại Đại học Bách khoa Zürich và là người phụ nữ thứ hai hoàn thành chương trình học đầy đủ tại Khoa Toán học và Vật lý.[1] Marić và Einstein là cộng tác viên khoa học và là người tình của nhau. Hai người có một cô con gái Lieserl vào năm 1902, không rõ số phận. Sau đó họ có hai con trai, Hans Albert và Eduard.
Họ chia tay vào năm 1914, với Marić đưa các con trai trở về Zurich từ Berlin. Họ ly dị năm 1919; Năm đó Einstein lại kết hôn. Khi ông nhận giải thưởng Nobel năm 1921, ông đã chuyển tiền cho Marić, chủ yếu để hỗ trợ các con trai của họ; bà được quyền tiêu phần tiền lãi. Năm 1930 vào khoảng 20 tuổi, con trai thứ hai của họ là Eduard bị suy sụp và được chẩn đoán mắc bệnh tâm thần phân liệt. Với chi phí tăng vào cuối những năm 1930 cho việc chăm sóc thể chế của mình, Marić đã bán hai trong số ba ngôi nhà mà bà và Einstein đã mua. Einstein đã đóng góp thường xuyên để trả tiền chăm sóc của các con trai ông, ông vẫn tiếp tục sau khi di cư sang Hoa Kỳ với người vợ thứ hai (Elsa, em họ con chú con bác của ông).
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ Pusch, Luise. “Mileva Einstein-Marić”. fembio.org. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2016.
Liên kết ngoài
[sửa | sửa mã nguồn]![]() |
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Mileva Marić. |
- Mileva Marić-Einstein profile, teslasociety.com; accessed ngày 3 tháng 2 năm 2017.
- Einstein's Wife. The Life of Mileva Marić-Einstein Lưu trữ 2015-05-12 tại Wayback Machine, pbs.org; accessed ngày 3 tháng 2 năm 2017.
- [1], The Collected Papers of Albert Einstein; accessed ngày 28 tháng 10 năm 2018.
- Albert-Mileva Correspondence: Original Letters[liên kết hỏng], Shapell Manuscript Foundation; accessed ngày 3 tháng 2 năm 2017.
- Michael Getler: "Einstein's Wife: The Relative Motion of 'Facts'", The Ombudsman Column (pbs.org), ngày 15 tháng 12 năm 2006.
- The Einstein Controversy
Letter by Gerald Holton and Robert Schulmann, ngày 17 tháng 12 năm 2008. - Robert Dünki & Anna Pia Maissen: «...damit das traurige Dasein unseres Sohnes etwas besser gesichert wird» Mileva und Albert Einsteins Sorgen um ihren Sohn Eduard (1910–1965). Die Familie Einstein und das Stadtarchiv Zürich Lưu trữ 2016-03-11 tại Wayback Machine In: Stadtarchiv Zürich. Jahresbericht 2007–08. (tiếng Đức)
- Thomas Huonker: Diagnose: «moralisch defekt» Kastration, Sterilisation und «Rassenhygiene» im Dienst der Schweizer Sozialpolitik und Psychiatrie 1890–1970. «Er versank immer mehr in Apathie und Untätigkeit» Prominente als Patienten, Zürich 2003, p. 204ff. (tiếng Đức)