rafroedi
Etimolodjeye
[candjî]Bodje « froed » avou l’ betchete « ra- » di rindaedje des viebes et avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes.
Viebe
[candjî]Djin et tins | Codjowa |
---|---|
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | rafroedi / rafroedixh |
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | rafroedixhoz |
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | rafroedixhans |
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | rafroedixhnut |
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | rafroedirè / rafroedixhrè |
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | rafroedixheu |
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | rafroedixhe |
pårt. erirece (dj’ a, vos av) | rafroedi |
Ôtes codjowaedjes | come prusti |
rafroedi
- (viebe å coplemint) rinde pus froed.
- Tenawete, gn a l' brouzant d' ene nouwêye ki vént rafroedi vos vayantès souweurs (vos, èm cwårtî d' Walonreye) — Hubert Haas (fråze rifondowe).
- On dovere li fåde d’ on costé po l’ leyî rafroedi et cwand c’ est fwait, on cmince a ramasser les froedès cindes — Louis Baijot (fråze rifondowe).
- Li tchambe di drî aveut stî disburtakêye et rnetieye po leyî rafroedi l’ pourcea — Rodolphe Dedoyard (fråze rifondowe).
- (viebe å coplemint) rinde pus påjhûle des plins d' exhowes.
- A ! Cwand on voet l’ tere ki rflorixh,
Ki l’ bea solo houke tot l’ monde foû,
Diveur dimani tot on djoû,
E vî rivadje ki vs rafroedixh. — Joseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.156, “Vîx Rivage” (fråze rifondowe). - Fjhoz cure di l' ôle. On lzî vudrè sol tiesse, do hôt des rampårs, po les rafroedi. — Paul-Henri Thomsin, ratournant Astérix amon lès Bèljes, 2022, p. 22 (fråze rifondowe).
- A ! Cwand on voet l’ tere ki rflorixh,
- (viebe å prono) :
Loukîz a : « si rafroedi ».
Parintaedje
[candjî]- rafroedixhaedje, rafroedixhmint, rafroedixhoe (batch å laecea)
- froed;
Loukîz a : « froed »
Contråve
[candjî]ritchåfer / restchåfer, reschandi / rischandi
Ratournaedjes
[candjî]Pårticipe erirece
[candjî]singulî | pluriyal | |
---|---|---|
omrin | rafroedi | rafroedis |
femrin | rafroedeye | rafroedeyes |
rafroedi omrin
- Pårticipe erirece omrin do viebe "rafroedi".
- froed, moirt (tot djåzant d' ene curêye.
- Djôzef n' est nén co rafroedi k' ele tuze dedja a s' aplakî ! — Paul-Henri Thomsin, ratournant "Li vî bleu" da François Walthéry & Raoul Cauvin, 2011 (fråze rifondowe).
Ratournaedjes
[candjî]Codjowa
[candjî]Dobès rfondowes | ||
---|---|---|
rafroedi | ![]() |
rafroedixh |
- Do viebe «rafroedi»
- indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
- kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece
Ratournaedjes
[candjî]Categoreyes :
- Mots do walon
- Walon
- Viebes do walon avou l' betchete ra- di rindaedje
- Viebes do walon avou l' cawete -i acawêye a èn addjectif
- Viebes
- Viebes do walon ki s' codjowèt come prusti
- Viebes del cwatrinme troke
- Viebes å prono do walon
- Pårticipes erireces do walon
- Viebes do walon ki l' pårticipe erirece est parey ki l' infinitif
- Codjowas do walon
- Dobès rfondowes di codjowaedje do walon
- Codjowas do cåzant d' l' Indicatif Prezintrece do walon
- Codjowas d' l' atôtchî do Cmandeu do walon
- Codjowas do cåzant di l' Indicatif Prezintrece do walon