Lezenn Ohm
Al lezenn Ohm a zo ul lezenn Fizik diwar benn an tredan.
Sell makroskopek
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2f/UIR.png)
E bonnoù ur c'huzumer rezistañs R(e ohm), an difoc'h a botañsieloù pe ar voltadur U (e volt)a zo kenfeurel d'ar fonnder I(e amper) o treuziñ anezhañ.
Eus alese e c'heller skrivañ:
Roet e vez ar rezistañs e ohm (arouez : Ω).
Dougen a ra al lezenn-mañ anv Georg Ohm, labouret en doa eñ war emzalc'h ar c'honduktaerien metalek. Mont a re mat en dro al lezenn gant ar c'honduktaerien metalek termostatet, da lavaret eo miret d'an hevelep temperadur. Pa kemm an temperadur, e kemm talvoud ar rezistañs en un doare diaes pe ziaesoc'h: degas a ra ezhomm termoù evit reizhañ an disoc'h. Dre emglev e talc'heer al lezenn, degaset a vez an termoù reizhañ e talvoud rezistañs ar c'honduktaer (kemmet e vez talvoud ar rezistañs).
Holleket eo al lezenn a-us pa vez tredanoù sinuzoidel dre implij notadurioù kompleksel (gant an niver i, i² o vezañ kevatal da -1).
Skrivet e vez neuze:
a zo impedañskompleksel an dipol, galloud a ra bezañ savet diwar dipoloù a-eeun (rezistañs, kondensader hag induktañs).
Sell lec'hel (mesoskopek)
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Lavariad lezenn Ohm lec'hel
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Eus ur sell lec'hel, lezenn Ohm a lavar ez eo distag fiñvisted an dougerien kargoù eus .
Ma notenner μ fiñvusted an dougerien kargoù, tu 'zo neuze da notenniñ (durc'hadur ar fiñv o vezañ termenet gant sin an dougerien). An douester tredan staget dezhañ stag ouzh un douester dougerien n a dalv :
, o vezañ karg an douger (talvoud absolut |q|). Notennet e vez σ = qnμ, konduktivelezh tredanel ar materi (evit ur rummad dougerien hepken) Skrivet e vez neuze lezenn lec'hel Ohm evit un doare dougerien hepken:
.
Ma vez meur a zoare dougerien, an elektronoù hag an toulloù er semikonductor da skouer, e teu an douester tredan da vezañ
,
gant ,
neuze .
Par eo neuze ar gonduktivelezh hollek da:
.
gwelet ivez Lezenn Nernst-Einstein.
Liamm gant al lezenn Ohm makroskopek, termenadur ar rezistañs
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Kemeromp ur tamm konduktaer eus ur poent A d'ur poent B, hag a skej S. An difoc'h a botañsiel a dalv neuze:
Hag ar fonnder:
Liesaomp an difoc'h potañsiel dre un digemm an doareoù er bevennoù a chom digemm kement hag al linennoù park de , ar gevatalenn a zo liesaet dre ar memes digemm, an disoc'h a zo:
a zo dizlac'h eus an digemm-mañ, un "digemm" eo (stag eo memestra ouzh un nebeud parametroù, 'vel an temperadur) anvet rezistañs tredanel notennet .
Gallout a raer jediñ rezistañs geometriezhioù disheñvel danvezioù.