Còm
Aspetto
Artéccol in dialàtt bulgnaiṡ
Còm (in itagliàn Como; lunbèrd: Còmm; franzais: Côme) l'è una zitè itaglièna ed 83.200 abitant [1], chèplôgh d'la só pruvénzia. Situè drî al Lèg ed Còm, la cunfénna såura a sîra cun la Svézzra.
Stòria
[modifica | mudéfica la surzéia]Etè antîga
[modifica | mudéfica la surzéia]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Jean-Baptiste-Camille_Corot_-_Como_and_Lake_Como.jpg/300px-Jean-Baptiste-Camille_Corot_-_Como_and_Lake_Como.jpg)
- Al prémm zänter as pänsa ch'al sia stè fundè dai Oròbi, d'la zänt lîgura o gallica.
- Vers al V sècol prémma ed Crésst, l'area l'è stè tolta insamm dai Galli Insubri, ch'i avèven fondè 'n'oppidum, ch'al vré dîr un zänter fortifichè, una ròca.
- Dal 196 a.C. la Gallia cisalpina l'è stè definitivamänt conquistè dai Rumàn.
- Dåpp che ai eren arivè i Reti, par vlair ed Cesar l'è stè tirè só Novum Comum, al zänter de dal padóll bonifichè.
- Dal 77 a.C. i andénn a stèr in 5000 cuntadén, 500 i eren di sgnûr grîg, chi avèven dè al nomm al pajais ed Lècch.
- Dal 49 a.C. la guänta un municipium.
- Dal 354 l'arîva a Còm quall ch'l à da vanzèr inperadåur Giulian l'Apostata.
Al Mediuêv
[modifica | mudéfica la surzéia]- Int'l èlt Mediuêv Còm la subéss l'invasiån dî Goti, prémma, e dî Lungubèrd, dåpp; dal 951, al vén in zà in Itâglia l'inperadåur Utån I, e strai só sustenidûr a gh'è anca Gualdon, vàsscuv ed Còm.
- Int'l'era däl cmónni, Còm l'è stè litighè strai grópp inimîgh dî Rusca (Rusconi) e dî Vitani.
- Con Azzone Visconti, Còm ai äntra definitivamänt såtta i Viscûnt.
- Quand al môr Gian Galeazzo Visconti (dal 1402), Franchino II Rusca ai tänta d'instaurèr a Còm 'na signurî persunèla. Pô la tâca un'êpoca ed devastaziån e 'd amazamént, fin al 1416, quand Còm la s cunsègna a Filippo Maria Visconti.
Etè modêrna
[modifica | mudéfica la surzéia]- In utåbber dal 1525, a Còm l'arîva don Pietro Arias, mandè dai Spagnû. Da cal mumänt lé, Còm la vänza insamm al Duchè ed Milàn, e pô dal Ràggn Lunbèrd Vènet, fén a l'unitè d'Itâglia.
- Al 27 mèrz 1859, dåpp a la batâglia ed San Fairum, Jusèf Garibèldi, al cumandant dî Cazadûr däli Èlp, al lébbra la zitè dai tugnén d'l Austria.
- Int'la secånda guèra mundièl, Còm la n'è mai stè bunbardè.
Note
[modifica | mudéfica la surzéia]- ↑ Foont: demo.istat.it, 31/05/2007
![]() |
(manca) | ![]() |
---|---|---|
Bergamo | Brescia | Como | Cremona | Lecco | Lodi | Mantova | Monza e Brianza | Milano | Pavia | Sondrio | Varese | |