Azido saliziliko
Azido saliziliko | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
Formula kimikoa | C7H6O3 |
SMILES kanonikoa | 2D eredua |
MolView | 3D eredua |
Konposizioa | oxigeno eta karbono |
Base konjokatua | salicylate (en) ![]() |
Mota | monohydroxybenzoic acid (en) ![]() |
Ezaugarriak | |
Dentsitatea | 1,44 g/cm³ |
Fusio-puntua | 159 °C 158 °C |
Irakite-puntua | 211 °C (20 Torr) |
Masa molekularra | 138,032 Da |
Erabilera | |
Tratatzen du | scalp dermatosis (en) ![]() ![]() ![]() |
Elkarrekintza | Acid sensing ion channel subunit 3 (en) ![]() ![]() |
Rola | keratolytic (en) ![]() ![]() |
Arriskuak | |
NFPA 704 | |
Identifikatzaileak | |
InChlKey | YGSDEFSMJLZEOE-UHFFFAOYSA-N |
CAS zenbakia | 69-72-7 |
ChemSpider | 331 |
PubChem | 338 eta 118212070 |
Reaxys | 774890 |
Gmelin | 16914 |
ChEBI | 3418 |
ChEMBL | CHEMBL424 |
RTECS zenbakia | VO0525000 |
ZVG | 17840 |
DSSTox zenbakia | VO0525000 |
EC zenbakia | 200-712-3 |
ECHA | 100.000.648 |
CosIng | 37595 |
MeSH | D020156 |
RxNorm | 9525 |
Human Metabolome Database | HMDB0001895 |
KNApSAcK | C00000206 eta C00061319 |
UNII | O414PZ4LPZ |
NDF-RT | N0000146974 |
KEGG | D00097 eta C00805 |
PDB Ligand | SAL |
Azido salizilikoa konposatu organiko aromatikoa da, C7H6O3 formula duena azido karboxilikoen familiakoa. Solido zuri gisa agertzen da, baina kolorea galduz joaten da argiaren eraginez. Disolbagarria da eterretan, azetonatan, alkoholetan eta bentzenotan, baina nekez uretan. Sukoia da[1][2].
Izena latinezko salix, sahats, hitzari sor dio arbola horren azaletik eta hostoetarik erauzi izan baita aintzinatetik.
Bestetik, fitohormona bat da.
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Azido salizilikoa sodio fenolatotik abiatuz prestatzen da bi urratsetan. Aurrenekoan, presio eta tenperatura handitan, 100 atm eta 115 C hurrenez hurren, karbono(IV) oxidoz tratatzen da. Sortzen den sodio salizilatoa azido sulfurikoz tratatzen da azido lortzeko.
Azido azetilsalizilikoaren hidrolisiaz ere erdietsi daiteke.
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Azido salizilikoa aintzinatik erabii izan da botika gisa. Egun azaleko gaixotasunak tratatzeko usatzen da, hala nola, psoriasia, garatxoak, aknea, ezkabia eta Iktiosia[3]
Industrian gehienbat azido azetilsalizilikoa sintetizatzeko erabiltzen da.
Bakterizida, kontsebatzaile eta antiseptiko gisa ere baliatzen da azido saliziliikoa[4]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Azido saliziliko. https://zthiztegia.elhuyar.eus/terminoa/eu/azido%20saliziliko.
- ↑ (Ingelesez) Boullard, Olivier; Leblanc, Henri; Besson, Bernard. (2000-06-15). Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA ed. «Salicylic Acid» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA): a23_477. doi: . ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2022-12-19).
- ↑ Organization, World Health. (2009). WHO Model Formulary 2008.. World Health Organization ISBN 978-92-4-068424-9. PMC 609852935. (Noiz kontsultatua: 2022-12-19).
- ↑ Greene, Stanley A. & Pohanish, Richard P.. (2007). Sittig's Handbook of Pesticides and Agricultural Chemicals. ISBN 978-0-8155-1903-4..
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
![]() |
Artikulu hau kimikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |