دعا (اسلام)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AC%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86_-_panoramio_%2811%29.jpg/220px-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AC%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86_-_panoramio_%2811%29.jpg)
دعا واژهای عربی و اصطلاحی اسلامی است. دعا کلماتی است که در اوقات مختلف در مقام استغاثه از خداوند و طلب آمرزش یا درخواست خیر و برکت و برآورده شدن حاجت خوانده میشود.[۱] فیروزآبادی دعا را میل و توجه به سوی خدا آوردهاست.[۲] این درخواستِ حاجت از خداوند، برای خود یا دیگری است.[۳] در روایات و قرآن این واژه تکرار شدهاست. دعاها خود به گونهای تفسیر قرآن و شرح معارف اسلامی هستند. به عنوان مثال کتاب صحیفه سجادیه از سجاد، یک کتاب دعا است.
از سلسله مقالات دربارهٔ: |
اسلام |
---|
![]() |
اهمیت و ارزش دعا
[ویرایش]اگر دعای شما نباشد، پروردگارم هیچ اعتنایی به شما نمیکند… (سوره فرقان آیهٔ ۷۷)[۴]
امام سجاد علیه السلام: «چیزی نزد خداوند محبوب تر از این نباشد که [بندگان] از او درخواست کنند.»[۵]
لازم به ذکر است انواع خرافه و دعا نویسی هم در بین دعاها به چشم می خورد [۶]. به عنوان مثال دعای شصت قاف، حرز شرف الشمس، دعای چهل کلید، دعای عکاشه و صنمی قریش، دعای ناد علی و دعاي گنج العرش از مواردی هستند که ظاهرا سند معتبری برای آن ها پیدا نشده است استفتائات در مورد ادعیه
آداب دعا
[ویرایش]ابن فهد حلی در باب چهارم کتاب عدة الداعی و نجاح الساعی، طهارت، استعمال بوی خوش، رو به قبله بودن و صدقه دادن را از آداب قبل از دعا آوردهاست.
همیشه اهل دعا بودن، کشیدن دستها بر صورت و صلوات بر پیامبر و اهل بیت اش را برای آداب بعد از دعا ذکر کردهاست.[۷]
درود فرستادن بر محمد و اهل بیت در آغاز و انجام دعا از مهمترین آداب و شرایط دعا میباشد؛ زیرا که از سببهای استجابت دعا، شمرده شدهاست.[۸] در روایت از علی بن ابیطالب آمده: هیچ دعایی به آسمان راه نیابد، تا اینکه بر محمد و آل او صلوات فرستاده شود.[۹]
مکان و زمان دعا
[ویرایش]دعا به زمان و مکان خاصی محدود نشدهاست؛ امّا بر اساس روایات دعا کردن در اوقات خاص و مکانهای ویژهای، بهتر و امید اجابت در آن اوقات و مکانها بیشتر است. مسجدالحرام، مسجد کوفه، مسجد سهله و آرامگاههای بزرگان دین مانند محمد و فرزندانش از مکانهایی است که دعا در آن سفارش شده است. یکی از مکانهایی که در آن به دعا سفارش شده است، قبور پدر و مادر است [۱۰]. علی بن ابیطالب میگوید: در چهار وقت دعا را مغتنم شمارید: در وقت تلاوت قرآن و گفتن اذان و آمدن باران و روبرو شدن صفهای مسلمین با کفار برای شهادت.[۱۱]
استجابت دعا
[ویرایش]هنگامی که بندگانم از تو دربارهٔ من بپرسند، [بگو:] یقیناً من نزدیکم، دعای دعا کننده را زمانی که مرا بخواند اجابت میکنم؛ پس باید دعوتم را بپذیرند و به من ایمان آورند، تا [به حقّ و حقیقت] راه یابند [و به مقصد اعلی برسند]. (سوره بقره آیهٔ ۱۸۶)[۱۲][۱۳]
محمد: «اینگونه نیست که خداوند باب دعا را به سوی بنده ای بگشاید و باب اجابت خویش را به روی او ببندد، خداوند بزرگوار تر و کریم تر از این است.»[۱۴]
محمد باقر: «به خدا سوگند هیچ بندهای در دعا، پافشاری و اصرار به درگاه خدای عز و جل نکند جز اینکه حاجتش را برآورد.»[۱۵]
دعاهای مأثور (روایتشده)
[ویرایش]- دعای ابوحمزه ثمالی
- دعای امداوود
- دعای توسل
- دعای جوشن صغیر
- دعای جوشن کبیر
- دعای سحر
- دعای سمات
- دعای صباح
- دعای صنمی قریش
- دعای عدیله
- دعای عرفه
- دعای عشرات
- دعای علقمه
- دعای عهد
- دعای فرج
- دعای کمیل
- دعای مجیر
- دعای مشلول
- دعای مکارم الاخلاق
- دعای ندبه
- دعای نور
- دعای یستشیر
- صلوات شعبانیه
کتابهای دعا
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ عمید، حسن. فرهنگ عمید (واژهٔ دعا). انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۷۱.
- ↑ فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، قاموس المحیط.
- ↑ دهخدا، علیاکبر. لغتنامه دهخدا (واژهٔ دعا). انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۷.
- ↑ «دانشنامهٔ اسلامی».
- ↑ حرانی، ابنشعبه، تحف العقول عن آلالرسول صلیاللّه علیهم، صفحهٔ ۲۰۲.
- ↑ موج تازه خرافهگرایی در ایران/ ارسال «طلسم و دعا» با پیک رایگان!
- ↑ غفاری ساروی، حسین. آیین بندگی و نیایش (ترجمهٔ عدة الداعی و نجاح الساعی).مؤسسه جهانی سبطین
- ↑ غفاری، ابراهیم. نشریه "حریم حرم" (فصلنامه تخصصی دعا و زیارت). سال دوم، شماره هفتم، تابستان ۹۴.آداب نیایش و دعا
- ↑ مجلسی، محمدباقر. بحار الانوار. ۲۷ / ۲۶۰.
- ↑ مکان های استجابت دعا
- ↑ حرّ عاملی، شیخ محمد بن حسن. وسائل الشیعة فی تحصیل مسائل الشریعة. ۷ / ۶۴.
- ↑ اسفندیاری، خانم (۲۰۲۲-۰۳-۲۰). «دعای فوری برای خانهدار شدن». گلدون، سایت خانواده. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۶.
- ↑ «دانشنامهٔ اسلامی».
- ↑ متقی هندی، علی بن حسام الدین، کنز العمال فی سنن الأقوال و الأفعال، حدیث ۳۱۵۵.
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی ج ۲ ص ۴۷۵.