Careta
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Guatemala-Mask.jpg/220px-Guatemala-Mask.jpg)
Unha careta, caranta, carantoña, carauta, caroza ou máscara[1] é un obxecto de papel ou de plástico que representa unha cara grotesca e que se utiliza para cubrir e ocultar o rostro. Emprégase sobre todo na festa do entroido, e tamén foi moi utilizado no teatro, desde as civilizacións antigas aos nosos días[2].
Historia
[editar | editar a fonte]As máscaras teñen unha longa historia que se estende a través de diversas culturas e continentes. Xeralmente, asociáronse con rituais, festividades e representacións teatrais, desempeñando un papel crucial na expresión artística e cultural das sociedades.[3]
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Mask_of_Agamemnon_%288591661464%29.jpg/220px-Mask_of_Agamemnon_%288591661464%29.jpg)
As máscaras foron utilizadas desde a prehistoria e a antigüidade. Por exemplo, en sociedades tradicionais de África e outros continentes as máscaras son un elemento central en moitas cerimonias, incluíndo ritos de paso, festivais e eventos comunitarios. Estas máscaras non só representan deidades ou espíritos, senón que tamén son empregadas para transmitir mensaxes sociais e morais.[4]
En Europa, durante a Idade Media e o Renacemento, as máscaras foron populares nos bailes de máscaras e no teatro, especialmente en Italia coa Commedia dell'Arte, onde os personaxes como Arlequín e Pantaleón levaban as súas máscaras características.[5]
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/A_Fernando_Iglesias%2C_Tacholas%2C_gran_actor%2C_gran_galego_e_gran_millonario_de_ilusi%C3%B3ns._Castelao%2C_1941.jpg/220px-A_Fernando_Iglesias%2C_Tacholas%2C_gran_actor%2C_gran_galego_e_gran_millonario_de_ilusi%C3%B3ns._Castelao%2C_1941.jpg)
Na actualidade, as máscaras seguen sendo unha parte vital de moitas festas, como o Carnaval de Venecia, onde as máscaras elaboradas e artísticas son un aspecto central das celebracións.
Tamén son visíbeis en eventos modernos como festivais de música, teatro e representacións artísticas que exploran novas formas de expresión cultural.[6]
Outros usos
[editar | editar a fonte]Un significado de máscara é o referido ao seu uso sanitario e profisional, de uso habitual en distintos oficios. Existe un amplo abano de máscaras cirúrxicas e incorporadas como parte de equipos de protección, por exemplo a máscara ffp2, a máscara N95 etc. Durante a pandemia de Covid foron amplamente usadas, incluíndo algunhas deseñadas con criterios estéticos e mesmo se deseñaron algunhas variantes de trikini coa máscara a xogo co bikini.[7]
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Edinburgh_%27Million_Mask_March%27%2C_November_5%2C_2014_52.jpg/220px-Edinburgh_%27Million_Mask_March%27%2C_November_5%2C_2014_52.jpg)
As caretas ou máscaras tamén foron empregadas como parte de manifestacións sociais ou políticas de protesto. A primeira vez que Anonymous usou a máscara de Guy Fawkes que aparece no filme V de Vendetta como forma de protesta foi nunha concentración contra a Igrexa de Ciencioloxía en 2008. O colectivo recomendou aos manifestantes que se cubrisen a cara con esa máscara para evitar sustos.[8]
En Galiza
[editar | editar a fonte]A tradición das máscaras galegas está moi ligada á celebración do Entroido, unha festa que se celebra antes da Coresma. Neste contexto, as máscaras son usadas non só para ocultar a identidade individual, senón tamén para criticar e satirizar problemas sociais, políticos e mesmo persoais da comunidade, empregando arquetipos definidos.[9]
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para careta.
- ↑ Máscara Arquivado 18 de setembro de 2016 en Wayback Machine.. Base de datos do Dicionario de Termos Literarios. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
- ↑ "Mask - Definition, History, Uses, & Facts". Encyclopaedia Britannica. Consultado o 2023-04-12.
- ↑ "The Meaning Behind the Mask". NEH-Edsitement. Consultado o 2023-04-12.
- ↑ "Commedia dell'arte". Encyclopaedia Britannica. Consultado o 2023-04-12. (en inglés)
- ↑ "Carnival". Encyclopaedia Britannica. Consultado o 2023-04-12.
- ↑ Apr 26, Amrita PrasadAmrita Prasad / Updated:; 2020; Ist, 14:15. "Bikinis, saris or LBDs: Post corona, all your outfits may come with matching masks in 2020". Bangalore Mirror (en inglés). Consultado o 2024-04-13.
- ↑ "La Historia tras la Máscara Anonymous". Supercurioso (en castelán). 2019-05-15. Consultado o 2024-04-13.
- ↑ "Entroido". Museo da Limia. Consultado o 2024-04-13.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]![]() |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Careta ![]() |
Outros artigos
[editar | editar a fonte]![]() |
Este artigo sobre arte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír. |