Chur
Chur | |
---|---|
![]() | |
Kantóna | Graubünden |
Flatarmál | |
• Samtals | 28,09 km2 |
Hæð yfir sjávarmáli | 593 m |
Mannfjöldi (2013) | |
• Samtals | 34.350 |
Vefsíða | www.chur.ch |
Chur er höfuðborg svissnesku kantónunnar Graubünden og er jafnframt stærsta borgin í kantónunni með 34 þúsund íbúa (2013). Hún myndaðist við hernám Rómverja í landinu og er því einnig elsta borgin í Sviss.
Lega og lýsing
[breyta | breyta frumkóða]Chur liggur við Rínarfljót norðarlega í kantónunni, rétt sunnan við smáríkið Liechtenstein. Næstu borgir eru St. Gallen til norðurs (60 km), Zürich til norðvesturs (80 km) og Luzern til vesturs (90 km). Chur liggur í dalverpi milli hárra fjalla. Rínarfljótið er enn lítið á þessum stað. Rúmlega helmingur bæjarsvæðisins var þakið skógi árið 1997. Frá Chur liggja akvegir víða um Alpafjöll, til dæmis til skíðasvæðanna austur til Arosa, Davos og St. Moritz.
Skjaldarmerki
[breyta | breyta frumkóða]Skjaldarmerki Chur er svartur geithafur innan í rauðu borgarhliði. Merki þetta hefur verið notað sem stimpilmynd frá 14. öld.
Orðsifjar
[breyta | breyta frumkóða]Borgin hét á latnesku Curia Raetorum. Curia er dregið af orðinu kora, sem merkir ættflokkur.
Söguágrip
[breyta | breyta frumkóða]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Chur_1900.jpeg/220px-Chur_1900.jpeg)
- Chur myndaðist sem bær við hernám Rómverja í landinu 15 f.Kr. og er yfirleitt talin elsta borgin í Sviss.
- Á 4. öld, þegar kristni varð ríkistrú í Rómaveldi, var biskupsstóllinn í Chur stofnaður, sá fyrsti norðan Alpa.
- Á 6. öld tóku frankar borgina, en eftir Verdun-samninginn árið 843 varð hún hluti af þýska ríkinu.
- 925/926 réðust Ungverjar á borgina og skemmdist hún verulega í bardögum.
- 949 og 954 réðust márar á borgina en þeir höfðu lagt í skæruhernað frá Íberíuskaga.
- Í gegnum miðaldirnar var Chur eins og borgardyr fyrir Alpaskörðin til Ítalíu en frá borginni mátti komast yfir ýmis skörð til ýmissa átta.
- Á 13. öld fékk Chur borgarmúra til varnar óvinum.
- 1523 urðu siðaskiptin í borginni. Borgarbúar höfðu fram að þessu verið undir stjórn biskupsins en ákváðu að taka nýju trúnni til að auka frelsi sitt.
- Seinna á 16. öld verður þýskan nokkurs konar málamiðlunarmál í Chur en íbúar höfðu fram að þessu talað ýmist þýsku eða retórómönsku. Í dag er þýskan aðaltungumálið í borginni.
- 1820 varð Chur að höfuðborg Graubünden, sem áður hafði verið innlimuð í helvetíska lýðveldið (Sviss) 1803.
- Í dag er þjónusta aðalatvinnugeiri borgarinnar.
Gallerí
[breyta | breyta frumkóða]-
Loftmynd af Chur
-
Miðborgartorgið
-
Ráðhúsið í Chur er friðað
-
Maríukirkjan til vinstri, Marteinskirkjan til hægri
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)