Nouméa
Nouméa | |
---|---|
![]() City centre and Nouméa Cathedral | |
Location of the commune (in red) within New Caledonia | |
Koordinat: 22°16′33″S 166°27′29″E / 22.2758°S 166.4580°EKoordinat: 22°16′33″S 166°27′29″E / 22.2758°S 166.4580°E | |
Negara | Perancis |
Kolektiviti sui generis | New Caledonia |
Wilayah | South Province (provincial seat) |
Pentadbiran | |
• Datuk Bandar (2020-2026) | Sonia Lagarde |
Keluasan 1 [1] | 45.7 km2 (17.6 batu persegi) |
• Bandar | 1,643 km2 (634 batu persegi) |
Penduduk (2019 Census[2])2 | 94,285 |
• Kepadatan | 2,100/km2 (5,300/batu persegi) |
• Bandar | 182,341 |
• Kepadatan bandar | 110/km2 (290/batu persegi) |
Pengagihan etnik | |
• 2014 census | Europeans 43.23% Kanaks 23.79% Wallisians and Futunans 6.67% Mixed 7.87% Other 18.44% |
INSEE/Poskod | 98818 /98800 |
Ketinggian | 0–167 m (0–548 ka) (purata 20 m atau 66 ka) |
1Data Daftar Tanah New Caledonia (DITTT), yang tidak termasuk tasik dan kolam yang lebih besar daripada 1 km² (0.386 sq mi or 247 acres) begitu juga muara sungai. 2 Penduduk tanpa pengiraan dua kali: penghuni berbilang komun (misalnya, para pelajar dan kakitangan tentera) dikira sekali sahaja. |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Flag_of_the_city_of_Noum%C3%A9a%2C_New_Caledonia.png/220px-Flag_of_the_city_of_Noum%C3%A9a%2C_New_Caledonia.png)
Nouméa (Sebutan bahasa Perancis: [numea]) ialah Ibu Negara dan bandar terbesar di New Caledonia sebagai kolektiviti khas Perancis. Ia terletak di semenanjung di selatan pulau utama Kaledonia Baharu, Grande Terre, dan memiliki beberapa kumpulan etnik di pulau ini seperti etnik Caucasian, Polynesian (terdiri Wallisians, Futunians, Tahitians), Indonesia, dan Vietnam, serta banyak entik Melanesia, Ni-Vanuatu dan Kanaks yang bekerja di satu diantara bandar perindustrian di Pasifik Selatan. Bandar ini terletak di pelabuhan air dalam yang dilindungi yang berfungsi sebagai pelabuhan utama untuk Kaledonia Baharu.
Pada bancian September 2019, terdapat 182,341 penduduk di kawasan metropolitan daerah Greater Nouméa (Perancis: agglomération du Grand Nouméa ), 94,285 di antaranya tinggal di kota (komun) tepat di Nouméa. [3] 67.2% penduduk Kaledonia Baharu tinggal di Greater Nouméa, yang meliputi komuniti Nouméa, Le Mont-Dore, Dumbéa dan Païta.
Sejarah
[sunting | sunting sumber]Orang Eropah pertama yang mendirikan penempatan di sekitarnya ialah pedagang Inggeris James Paddon pada Tahun 1851. Bersemangat untuk menegaskan penguasaan pulau itu, lalu orang-orang Perancis mendirikan penempatan berdekatan tiga tahun kemudian pada Tahun 1854, berpindah dari Balade di bahagian utara pulau itu. Petempatan ini pada mulanya dipanggil Port-de-France dan diganti namanya menjadi Nouméa pada Tahun 1866. Kawasan ini mula-mula berfungsi sebagai jajahan penjara, kemudian sebagai pusat eksport nikel dan emas yang ditambang di dekatnya.
Dari Tahun 1904 hingga 1940 Nouméa dihubungkan dengan Dumbéa dan Païta oleh kereta api Nouméa-Païta, satu-satunya jalur kereta api yang pernah ada di Kaledonia Baharu.
Semasa Perang Dunia II, Nouméa berkhidmat sebagai markas tentera Amerika Syarikat di Pasifik Selatan. lima sisi Kompleks markas tentera A.S. diadopsi setelah perang sebagai pangkalan bagi organisasi pembangunan antara kerajaan serantau yang baru: Suruhanjaya Pasifik Selatan, yang kemudian dikenal sebagai Sekretariat Komuniti Pasifik, dan kemudian masih sebagai Komuniti Pasifik.
Bandar ini mengekalkan sebilangan besar gabungan unik budaya Perancis dan Melanesia lama Kaledonia Baharu. Bahkan hari ini pengaruh ketenteraan AS semakin lama, baik dengan kehangatan yang dirasakan oleh banyak orang Kaledonia Baharu terhadap Amerika Syarikat setelah mengalami keramahan tentera Amerika dan juga nama-nama beberapa kawasan di Nouméa. Daerah seperti "Receiving" dan "Robinson", atau bahkan "Motor Pool", menyerang anglophone ear dengan aneh, hingga konteks sejarah menjadi jelas.
Geografi
[sunting | sunting sumber]Bandar ini terletak di semenanjung berbukit yang tidak teratur yang juga berhampiran hujung tenggara Kaledonia Baharu, yang berada di Lautan Pasifik barat daya. [perlu rujukan] [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2011)">petikan diperlukan</span> ] Kejiranan Nouméa ada merangkumi: [4]
- Rivière-Salée
- 6e km, 7e km, Normandie, dan Tina
- Semenanjung Ducos:
- Ducos, Ducos industriel, Kaméré, Koumourou, Logicoop, Numbo, Tindu
- 4e Km, Aérodrome, Haut Magenta, Magenta, Ouémo, dan Portes de fer
- Faubourg Blanchot dan Vallée des Colons
- Doniambo, Montagne coupée, Montravel, dan Vallée du tir
- Artillerie Nord, Center Ville, Nouville, Quartier Latin, Vallée du Génie
- Anse Vata, Artillerie Sud, Baie des Citrons, Motor Pool, N'géa, Orphelinat, Receiving, Trianon, dan Val Plaisance
Demografi
[sunting | sunting sumber]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Noumea_Market.jpg/250px-Noumea_Market.jpg)
Kawasan bandar Greater Nouméa ( Perancis: agglomération du Grand Nouméakomune Nouméa.
) mempunyai jumlah penduduk sebanyak 182.341 penduduk pada bancian September 2019, sebanyak 94,285 di antaranya tinggal diKawasan bandar Greater Nouméa terdiri daripada empat wilayah komuniti:
- Nouméa (94.285 jiwa. )
- Dumbéa (35.873 jiwa.), Di sebelah barat laut Nouméa
- Le Mont-Dore (27,620 jiwa.), Di sebelah timur laut Nouméa
- Païta (24.563 jiwa.), Pinggir bandar di sebelah barat Dumbéa dan tapak Lapangan Terbang Antarabangsa La Tontouta
Penduduk bersejarah
[sunting | sunting sumber]1956 | 1963 | 1969 | 1976 | 1983 | 1989 | 1996 | 2009 | 2014 | 2019 | |||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Nouma (komune) | 22,235 | 34,990 | 41,853 | 56,078 | 60,112 | 65,110 | 76,293 | 97,579 | 99,926 | 94,285 | ||
Nouméa Besar | 25,204 | 39,996 | 50,488 | 74,335 | 85,098 | 97,581 | 118.823 | 163,723 | 179,509 | 182,341 | ||
Angka rasmi dari bancian penduduk. [3] [5] |
purata Pertumbuhan penduduk di kawasan bandar Greater Nouméa:
- 1956–1963: +2,310 orang setahun (+ 7,5% setahun)
- 1963-1969: +1,791 orang per tahun (+ 4,1% setahun)
- 1969–1976: +3,349 orang setahun (+ 5,6% setahun)
- 1976–1983: +1,543 orang setahun (+ 2,0% setahun)
- 1983–1989: +2,091 orang per tahun (+ 2,3% setahun)
- 1989–1996: +3,020 orang setahun (+ 2,8% setahun)
- 1996–2009: +3,382 orang setahun (+ 2,4% setahun)
- 2009–2014: +3.106 orang setahun (+ 1.8% setahun)
- 2014–2019: +562 orang setahun (+ 0.3% setahun)
Penghijrahan
[sunting | sunting sumber]Tempat kelahiran 179.509 penduduk di kawasan bandar Greater Nouméa pada bancian 2014 ialah yang berikut: [6]
- 66.7% dilahirkan di Kaledonia Baharu
- 21.2% di Metropolitan Perancis dan jabatannya di luar negara (selain Wallis-and-Futuna dan Polinesia Perancis)
- 6.3% di luar negara (terutama Indonesia, Vanuatu, Vietnam, dan Algeria )
- 5.8% di Wallis dan Futuna (asasnya) dan Polinesia Perancis (pada tahap yang lebih rendah)
Masyarakat etnik
[sunting | sunting sumber]Komuniti etnik yang dilaporkan sendiri dari 179.509 penduduk di kawasan bandar Greater Nouméa pada bancian 2014 adalah seperti berikut: [6]
- 34.48% orang Eropah
- 23.43% Kanaks (penduduk Melanesia asal Kaledonia Baharu)
- 11.53% Wallis dan Futunians
- 10.05% etnik campuran
- 20.51% komuniti lain (kumpulan ini termasuk orang-orang kulit putih New Caledonia yang enggan dikenali sebagai "orang Eropah")
Bahasa
[sunting | sunting sumber]Pada bancian 2009, 98.7% penduduk di kawasan bandar Greater Nouméa yang umurnya 15 tahun dan lebih tua melaporkan bahawa mereka boleh berbahasa Perancis . 97.1% melaporkan bahawa mereka juga dapat membaca dan menulisnya. Hanya 1.3% penduduk yang berumur 15 tahun ke atas tidak mempunyai pengetahuan mengenai bahasa Perancis. [7]
Pada bancian yang sama, 20.8% populasi di kawasan bandar Greater Nouméa yang umurnya 15 tahun dan lebih tua melaporkan bahawa mereka dapat bertutur sekurang-kurangnya satu diantara bahasa Kanak . 4.3% melaporkan bahawa mereka dapat memahami bahasa Kanak tetapi tidak dapat menuturkannya. 74.9% penduduk yang berumur 15 tahun ke atas tidak mempunyai pengetahuan mengenai bahasa Kanak. [8]
Iklim
[sunting | sunting sumber]Nouméa mempunyai iklim tropis basah dan kering dengan musim panas dan musim sejuk yang panas. Suhu lebih panas pada bulan Januari, Februari dan Mac dengan suhu purata melambung sekitar 30 darjah Celsius dan lebih sejuk pada bulan Julai dan Ogos di mana suhu tinggi rata-rata sekitar 23 darjah Celsius. Bulan musim kering di ibu negara ialah bulan September dan Oktober. Selebihnya tahun ini terasa lebih basah. Nouma rata-rata menerima purata 1,100 mm (43 in) pemendakan setiap tahun.
Data iklim untuk Noumea, New Caledonia | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bulan | Jan | Feb | Mac | Apr | Mei | Jun | Jul | Ogo | Sep | Okt | Nov | Dis | Tahun |
Purata maksimum suhu harian, °C (°F) | 28.9 (84.0) |
29.0 (84.2) |
28.5 (83.3) |
26.9 (80.4) |
25.2 (77.4) |
23.8 (74.8) |
22.6 (72.7) |
22.8 (73.0) |
23.8 (74.8) |
25.5 (77.9) |
27.0 (80.6) |
28.2 (82.8) |
26.0 (78.8) |
Purata suhu harian, °C (°F) | 26.0 (78.8) |
26.1 (79.0) |
25.6 (78.1) |
24.1 (75.4) |
22.5 (72.5) |
21.1 (70.0) |
20.0 (68.0) |
20.5 (68.9) |
21.1 (70.0) |
22.4 (72.3) |
23.9 (75.0) |
25.0 (77.0) |
23.2 (73.7) |
Purata minimum suhu harian, °C (°F) | 23.0 (73.4) |
23.2 (73.8) |
22.8 (73.0) |
21.4 (70.5) |
19.8 (67.6) |
18.5 (65.3) |
17.3 (63.1) |
17.5 (63.5) |
17.9 (64.2) |
19.2 (66.6) |
20.7 (69.3) |
21.9 (71.4) |
20.3 (68.5) |
Purata kerpasan, mm (inci) | 112.9 (4.44) |
123.1 (4.85) |
134.6 (5.30) |
110.5 (4.35) |
90.6 (3.57) |
128.7 (5.07) |
73.0 (2.87) |
70.1 (2.76) |
39.2 (1.54) |
53.2 (2.09) |
62.9 (2.48) |
72.7 (2.86) |
1,071.5 (42.18) |
Purata bilangan hari kerpasan | 14.2 | 14.2 | 17.1 | 15.0 | 16.8 | 17.3 | 15.9 | 13.1 | 9.6 | 9.3 | 10.3 | 11.3 | 164.1 |
Purata bulanan jangka masa sinaran matahari | 232.5 | 209.0 | 201.5 | 198.0 | 176.7 | 156.0 | 182.9 | 201.5 | 222.0 | 251.1 | 249.0 | 260.4 | 2,540.6 |
Sumber: Hong Kong Observatory[9] |
Ekonomi
[sunting | sunting sumber]Walaupun Nouméa mempunyai lebih banyak sinar matahari dalam 1 Hari daripada Ibu Negara Pulau Pasifik lain dan memiliki pantai yang tidak jauh dari pusat bandar, namun saat ini ia bukanlah destinasi pelancongan utama.
Nouméa, setakat 2007[kemas kini] , satu diantara bandar paling pesat berkembang di Pasifik dan telah mengalami ledakan pembinaan perumahan utama pada dekad sebelumnya. Pemasangan kemudahan berjalan lancar dan perbandaran menawarkan program kerja awam.
Pengangkutan
[sunting | sunting sumber]Aircalin, Syarikat Penerbangan Antarabangsa Kaledonia Baharu,[10] dan Air Calédonie (Aircal), Syarikat Penerbangan Domestik, mempunyai Ibu Penjabat di bandaraya itu.[11] Ibu Penjabat Aircal's bermarkas di Lapangan Terbang Magenta,[12] dimana ia melayani Laluan Lokal. Lapangan Terbang Antarabangsa Nouméa's ialah Lapangan Terbang Tontouta, sejauh 50 kilometer (31 bt) dari Bandaraya.
Jalur Kereta Api Nouméa-Païta, dimana ia merupakan satu-satuanya Laluan Kereta Api yang ada di Kaledonia Baharu, dan ditutup ditahun 1940.
Pendidikan
[sunting | sunting sumber]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Main_building_at_Nouville_campus%2C_University_of_New_Caledonia.png/250px-Main_building_at_Nouville_campus%2C_University_of_New_Caledonia.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Exterior_view_of_Bernheim_Library%2C_Noum%C3%A9a.png/250px-Exterior_view_of_Bernheim_Library%2C_Noum%C3%A9a.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Interior_View_2_of_Bernheim_Library%2C_Noumea.png/250px-Interior_View_2_of_Bernheim_Library%2C_Noumea.png)
Universiti Kaledonia Baharu (UNC) kembali ke tahun 1987 ketika Université Française du Pacifique (Universiti Perancis di Pasifik) diciptakan, dengan dua pusat, satu di Polinesia Perancis dan satu lagi di New Caledonia. Pada tahun 1997 keputusan dibuat untuk membahagi dua bahagian menjadi universiti yang terpisah dan pada tahun 1999 dibentuk Université de la Nouvelle Calédonie dan Université de la Polynésie Française.
UNC mengalu-alukan sekitar 3,000 pelajar tempatan (lokal) dan antarabangsa dan 100 profesor dan penyelidik setiap tahun. [13]
Bibliothèque Bernheim (Bernheim Library) terletak di Bandaraya Nouméa. [14]
Bandar kembar - bandar saudara
[sunting | sunting sumber]Budaya popular
[sunting | sunting sumber]- Kaledonia Baharu ialah pelabuhan kebebasan kegemaran di Pasifik kru PT-73 dalam siri televisyen Amerika McHale's Navy . [16]
- Pengarang yang berpangkalan di Sydney, Nathan J. Roche menerbitkan novelnya pada tahun 2014 The Nouméa Neurosis, sebuah kisah prosa satira mengenai aktiviti berbasikal, di dalam dan di sekitar Nouméa. [17]
Rujukan
[sunting | sunting sumber]- ^ "Tableaux de l'économie calédonienne, Chapitre 1 : TERRITOIRE-ENVIRONNEMENT" (PDF). ISEE. 2012. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 13 November 2013. Dicapai pada 2013-10-14.
- ^ http://www.isee.nc/component/phocadownload/category/195-donnees?download=768:la-population-legale
- ^ a b "Recensement de la population 2014 – Populations légales 2014". ISEE. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 April 2015. Dicapai pada 2014-11-16.
- ^ "Les quartiers Diarkibkan 22 Julai 2011 di Wayback Machine." Nouméa. Retrieved on 12 February 2011.
- ^ "Population des communes de la Nouvelle-Calédonie de 1956 à 2009". ISEE. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 October 2012. Dicapai pada 2013-10-14.
- ^ a b "Recensement de la population de 2014 – Population, ménages et logements par communes de Nouvelle Calédonie". ISEE. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 October 2017. Dicapai pada 2018-01-02.
- ^ "P19 Population de 15 ans et plus, selon le sexe et la connaissance du français, par commune et province de résidence". ISEE. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 October 2013. Dicapai pada 2013-10-14.
- ^ "P21 Population de 15 ans et plus, selon le sexe et la connaissance d'une langue kanak, par commune et province de résidence". ISEE. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 October 2013. Dicapai pada 2013-10-14.
- ^ "Climatological Information for Noumea, New Caledonia". Hong Kong Observatory. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 March 2012. Dicapai pada 3 May 2011.
- ^ "Contact Us Diarkibkan 1 Jun 2009 di Wayback Machine." Aircalin. Retrieved on 2 October 2009.
- ^ "AIR CALÉDONIE CONTACTS[pautan mati kekal]." Air Calédonie. Retrieved on 2 October 2009.
- ^ "Renouvellement de Carte Résident Diarkibkan 30 Mei 2009 di Wayback Machine." Air Calédonie. Retrieved on 8 October 2009.
- ^ ""Archived copy". Diarkibkan daripada yang asal pada 19 January 2012. Dicapai pada 2012-01-05.CS1 maint: archived copy as title (link) Université de la Nouvelle-Calédonie. Retrieved on 5 January 2012.
- ^ "coordonnées & horaires Diarkibkan 16 Mac 2011 di Wayback Machine." Bibliothèque Bernheim. Retrieved on 12 February 2011.
- ^ "Villes jumelées avec la Ville de Nice" (dalam bahasa French). Ville de Nice. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 October 2012. Dicapai pada 2013-06-24.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ^ "IMDbPro". Pro.imdb.com. Dicapai pada 2017-11-06.
- ^ "Archived copy". Diarkibkan daripada yang asal pada 8 January 2017. Dicapai pada 2017-01-07.CS1 maint: archived copy as title (link)
Pautan luaran
[sunting | sunting sumber]Panduan pelancongan Nouméa dari Wikivoyage
- Pelancongan Kaledonia Baru (Selatan)
- (dalam bahasa Perancis) Nouméa's official municipal website
- (dalam bahasa Perancis) Nouma: Komune Française du Bout du Monde - projek sekolah mengenai geografi dan sejarah Nouméa