چک (کشور)
مختصات: شرقی′۴۵°۱۵ شمالی′۴۵°۴۹ / ۱۵٫۷۵غرب ۴۹٫۷۵جنوب
- شِمه منظور شاید اینتا بیبائه: چک (گجگجی بیری).
Česká republika, Česko چــِک |
||||||
---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
ملی شعار: «Pravda vítězí» «حقیقت ِپیروزی» |
||||||
ملی سرود: Kde domov můj? «مه سِره کوئه؟» |
||||||
![]() |
||||||
نیشتنگا (و گتترین شهر) | پراگ شرقی′۲۸°۱۴ شمالی′۰۵°۵۰ / ۱۴٫۴۶۷غرب ۵۰٫۰۸۳جنوب | |||||
رسمی زوون | چکی | |||||
حکومت ِنوع | جمهوری | |||||
حاکمون نوع ��� رئیسجمهور • نخستوزیر |
واسلاو کلاوس میرک توپولانک |
|||||
موارد منجر به تشکیل چکسلواکی |
۱ ژانویه ۱۹۹۳ | |||||
گتی | ||||||
- | گتی | ۷۸،۸۶۶کیلومتر مربع (۱۱۶ام) | ||||
- | ئو (٪) | ۲ | ||||
جمعیت | ||||||
- | سرشماری | ۱۰٬۲۳۰٬۰۶۰ (۷۸ام) |
||||
- | جمعیت انبسی | ۱۳۲/km۲ (۷۷ام) | ||||
جیدیپی | (تخمین ۲۰۰۸) | |||||
- | مجموع | ۲۶۵٬۸۸۰ بیلیون دلار (۳۹ام) | ||||
- | سرانه | ۲۱٬۰۴۰ (۳۳ام) | ||||
اچدیآی (۲۰۰۶) | ۰٫۸۹۷ (بالا) (۳۵ام) | |||||
پول یکا | کرونا (CZK ) |
|||||
زمونی منطقه | CET (جهونی ساعت+۱) | |||||
- | تابستونی (DST) | CEST (جهونی ساعت) | ||||
اینترنتی دامنه | .cz | |||||
تلفن پیششماره | +۴۲۰ |
چک ِجمهوری (چکی جه: Česká republika, Česko) اتا کشور نوم هسته که مرکزی اروپا دله دَره و اروپای اتحادیه دله عضو هَسته. این کشور ره اول ژانویه ۱۹۹۳، چکسلواکی تجزیه بیّه په، تأسیس هاکِردنه. ونه نیشتنگا (=پایتخت) و گتترین شهر نوم پراگ هسته. چک اروپای ِاتحادیه دله دَره ولی ونه رسمی پول هَنتا کرونا هَسته.
چک ِجمهوری ِجمعیت ۱۰ میلیون و پونصد هزار نفر نزدیکی و ونه رسمی زوون نوم چکی هسته که اسلاوی زوونون ِرَجه دله جا گیرنه. پراگ ِشهر تیناری ۱٫۳ میلیون نفر جمعیت دانّه. چک دریا جه راه ندانّه و خاشکی وسط کَته. ونه مناطق سهتا تاریخی ناحیه هَستنه که وشون نوم بوهم، موراوی و سیلزی هَستنه. این سهتا تاریخی ناحیه فقط چک ِسامون دله دَنینه و وشون ِبعضی قسمتون خاجری کشورون دله دَره.
چک ِمردِمون خله دین و مذهب ِدَربند نینه و قدیم تاسا وشون ره همین ویژگی جه اِشناسِنّه.[۱] سال ۲۰۱۱ ِسرشماری دله، ۴۵٫۲ درصد شه دین ِخَوری جِواب نِداشتنه هادِن و ۳۴٫۲ درصد هم بائوتنه دین نِدارنه. فقط ۱۰٫۳ درصد بائوتنه مسیحیت پهروو هَستنه که ویشته رومی ِکاتولیک بینه و ۹٫۴ درصد هم بقیهی ادیان جه بینه.[۲] پیشته سال ۲۰۰۵ میلادی اتا نظرسنجی دیگه دله، فقط ۱۰ درصد بائوتنه که خدا ره قبول دارنه.[۳]
چک ِجمهوری اولین کشوری هَسته که کمکان ِمؤسسین جه بینه و جهونی بانک وه ره اتا توسعهبَدی کشور دونده.[۴] این کشور ِانسانی توسعه شاخص مرکزی اروپا و شرقی اروپا دله، همه جا جه ویشتهره.[۵]
تاریخ
[دچیین]چک قبلاً چکسلواکی ِدله دَیّه. این کشور سابقاً کمونیستی بییه و شرقی بلوک دله دَیّه. شوروی ِرِقِدبوردِن په، کمکم چکسلواکی ِمردمون هم سوسیالیستی نظام جه دَست بَکشینه و دِتا کشور بَیینه: چک و اسلواکی.
فرهنگ
[دچیین]چک ِمردِمون چکی ِزوون جه گَپ زَنّه و اکثریت بیدین هَستنه. پراگ، برنو، پلزن، استراوا و لیبه رتس این کشور ِمهمترین شهرون هَستنه.
چک دله اتا گت ِایالت دَره که ونه نوم زودت هَسته و ونه مردِمون آلمانی بینه. زودت تا چک ِیکسوم ره شامل وانه و ونه غربی مناطق ره دانّه. رایش سوم گادِر اتمدت آلمان ِسامون دله دَیّه و اسا چک شِنه.
چک ِمعروفترین نویسنده کافکا بییه که آلمانی جه کتاب نِوِشته ولی پراگ و بوهم دله زندگی کارده. چک ِاولین رئیسجمهور، واسلاو هاول، اتا معروف ِنمایشنومهنویس بییه. داوید چرنی هم اتا چِکی موجستمهساز هَسته که شه عجیب-غریب کارون وسّه معروف بیّه.
تقسیمات کشوری
[دچیین]چک سال ۲۰۰۰ میلادی جه ۱۳تا استان (چکی زوون جه: kraje) دانّه. هر استان شه وسّه ونه اتا «استانی شورا» (krajské zastupitelstvo) داره. این شورای ِرییس هم اون استان ِاستاندار وانه.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/CZ-cleneni.svg/220px-CZ-cleneni.svg.png)
(ماشین ِپلاک) | استان | نیشتنگا | جمعیت (سال ۲۰۰۴) | جمعیت (سال ۲۰۱۰) |
---|---|---|---|---|
A | ![]() |
۱٬۱۷۰٬۵۷۱ | ۱٬۲۵۱٬۰۷۲ | |
S | ![]() |
اداری نیشتنگا: پراگ | ۱٬۱۴۴٬۰۷۱ | ۱٬۲۵۶٬۸۵۰ |
C | ![]() |
چسکه بودیوویتسه | ۶۲۵٬۷۱۲ | ۶۳۷٬۷۲۳ |
P | ![]() |
پلزن | ۵۴۹٬۶۱۸ | ۵۷۱٬۸۳۱ |
K | ![]() |
کارلووی واری | ۳۰۴٬۵۸۸ | ۳۰۷٬۳۸۰ |
U | ![]() |
اوستی ناد لابم | ۸۲۲٬۱۳۳ | ۸۳۵٬۸۱۴ |
L | ![]() |
لیبرتس | ۴۲۷٬۵۶۳ | ۴۳۹٬۴۵۸ |
H | ![]() |
هرادتس کرالووه | ۵۴۷٬۲۹۶ | ۵۵۴٬۳۷۰ |
E | ![]() |
پاردوبیتسه | ۵۰۵٬۲۸۵ | ۵۱۶٬۷۷۷ |
M | ![]() |
الوموتس | ۶۳۵٬۱۲۶ | ۶۴۱٬۵۵۵ |
T | ![]() |
استراوا | ۱٬۲۵۷٬۵۵۴ | ۱٬۲۴۴٬۸۳۷ |
B | ![]() |
برنو | ۱٬۱۲۳٬۲۰۱ | ۱٬۱۵۲٬۸۱۹ |
Z | ![]() |
زلین | ۵۹۰٬۷۰۶ | ۵۹۰٬۵۲۷ |
J | ![]() |
ییهلاوا | ۵۱۷٬۱۵۳ | ۵۱۴٬۸۰۵ |
وابسته جستارون
[دچیین]منابع
[دچیین]![]() |
ویکی تلمبار دله بتونّی پروندهئونی که چک (کشور) خَوری دَره ره پیدا هاکنین. |
- ↑ Richard Felix Staar, Communist regimes in Eastern Europe, Issue 269, p. 90
- ↑ "Population by denomination and sex: as measured by 1921, 1930, 1950, 1991 and 2001 censuses" (PDF) (Czech and English جه). Czech Statistical Office. Retrieved 9 March 2010.
{{cite web}}
: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (link) - ↑ "Eurobarometer on Social Values, Science and technology 2005 – page 11" (PDF). Retrieved 5 May 2007.
- ↑ Velinger, Jan (28 February 2006). "World Bank Marks Czech Republic's Graduation to 'Developed' Status". Radio Prague. Retrieved 22 January 2007.
- ↑ "Human Development Report 2009" (PDF). UNDP.org. Retrieved 25 April 2010.