Franciscus Gomarus
Franciscus Gomarus | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Franciscus Gomarus
| ||||
Persoonlijke gegevens | ||||
Volledige naam | François Gomaer | |||
Geboren | Brugge, 30 januari 1563 | |||
Overleden | Groningen, 11 januari 1641 | |||
Nationaliteit | Nederlands | |||
Religie | Gereformeerd | |||
Werkzaamheden | ||||
Vakgebied | Theologie | |||
Universiteit | Universiteit Leiden | |||
Beroep | predikant | |||
Dbnl-profiel | ||||
|
Franciscus Gomarus (eigenlijk François Gomaer; Brugge, 30 januari 1563 – Groningen, 11 januari 1641) was van 1594 tot 1611 hoogleraar in de theologie aan de Universiteit Leiden, en werd vooral bekend als voorman van de contraremonstranten.
Loopbaan
[bewerken | brontekst bewerken]In 1586 werd hij predikant in een gemeente van Nederlandse vluchtelingen in Frankfurt am Main, vanwaar hij in de winter van 1593-1594 halsoverkop moest vertrekken. Officieel, omdat hij met een vrouw 'van buiten' in het huwelijk was getreden, maar in werkelijkheid omdat de vluchtelingengemeente waar hij als predikant aan verbonden was, belaagd werd door fanatieke lutherse predikanten.
De ruzie met zijn Leidse collega Jacobus Arminius, voorman van de remonstranten, draaide vooral om de vragen in hoeverre sprake is van predestinatie en of Gods besluiten afhankelijk zijn van het doen en laten van de mens - Gomarus geloofde van niet, Arminius van wel. Gomarus stelde dat Gods besluiten 'soeverein' zijn, dat wil zeggen dat God zijn besluiten niet laat afhangen van wat de mens doet. Toch vermeed Gomarus determinisme. Hij handhaafde de menselijke verantwoordelijkheid en het belang van het metterdaad geloven in Christus.
Het conflict met Arminius leidde tot grote politieke spanningen in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Prins Maurits koos openlijk partij voor Gomarus. Ook een meerderheid van de gereformeerden was het eens met de leer van de contraremonstranten.
Na de arrestatie en executie van Johan van Oldenbarnevelt (die zich onder meer voor tolerantie voor de remonstranten in de publieke kerk had ingezet) en de Synode van Dordrecht werd het pleit definitief in het voordeel van de contraremonstranten beslecht.
Na een periode in Middelburg (1611-1615) en Saumur (1615-1618), was Gomarus vanaf 1618 tot aan zijn dood hoogleraar in Groningen. Hij werd begraven in een graf in het koor van de Martinikerk, waar ook zijn vrouw rustte.
Trivia
[bewerken | brontekst bewerken]- In Leiden heeft een studentenvereniging haar naam met die van Gomarus verbonden, te weten de VGSL Franciscus Gomarus.
- Daarnaast hebben enkele scholen zich naar Gomarus vernoemd, waaronder de reformatorische Gomarus Scholengemeenschap voor atheneum, havo en vmbo in Gorinchem, de gereformeerde scholengemeenschap Gomarus College voor vwo, havo, vmbo en praktijkonderwijs in Groningen, en het Gomarus College in Assen, Leeuwarden, Zuidhorn en Drachten.
- Norbert van Reuth, schrijver en sigarenfabrikant noemde zijn sigarenfabriek in Strijp Gomarus.
Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- Jan SCHEPENS, Franciscus Goemaere, in: Lexicon van West-Vlaamse schrijvers, Deel 3, Torhout, 1986.
- Frans BAEKELANDT, Franciscus Gomarus, in: Kontaktblad Gidsenbond Brugge en West-Vlaanderen, november, 2003 - idem in: Historische opstellen, Brugge, 2011.
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]Voorganger: Cornelis de Groot |
Rector magnificus van de Universiteit Leiden 1597-1599 |
Opvolger: Gerard Bontius |
Voorganger: Johannes Huninga William Makdowell Hermann Ravensperger Franciscus Meyvart Antonius Matthaeus I |
Rector magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen 1620 1624-1625 1626 1630-1631 1635-1636 |
Opvolger: William Makdowell Hermann Ravensperger Antonius Matthaeus I Antonius Matthaeus I Henricus Alting |
- Zuid-Nederlands predikant (voor 1830)
- Zuid-Nederlands theoloog (voor 1830)
- Nederlands theoloog
- Nederlands predikant
- Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw
- Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw
- Hoogleraar aan de Universiteit Leiden
- Rector magnificus van de Universiteit Leiden
- Gereformeerd persoon
- Rector magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen
- Deelnemer aan de Dordtse Synode
- Vereniging West-Vlaamse schrijvers