mond
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Pharyngeal_flap_procedures3.gif/200px-Pharyngeal_flap_procedures3.gif)
- mond
- erfwoord via Middelnederlands mont van Oudnederlands, in de betekenis van ‘holte achter de lippen’ voor het eerst aangetroffen in 698; cognaat met Oudhoogduits mund, Oudfries mūth, Angelsaksisch mūð en Gotisch munþs [1][2][3]
enkelvoud | meervoud | |
---|---|---|
naamwoord | mond | monden |
verkleinwoord | mondje | mondjes |
de mond m
- (anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt
- Voedsel dat we eten, gaat via de mond en de slokdarm naar de maag.
- (figuurlijk) opening of ingang van iets
- De mond van het kanon was met een extra band rondom verstevigd.
- (figuurlijk), (waterbeheer) overgang waar een kleiner water in een groter water uitstroomt
- Ze liepen langs de kust tot ze bij de mond van een rivier kwamen.
- [3] monding
|
|
In een boodschap overgebracht door, via
Spreken
Zeg dan iets! (Als dwingend verzoek)
Een bijzonder grote mond hebben
Onbeschoft toespreken
Ronduit de eigen mening over iets zeggen
Er veel over praten
Iemand beletten verder te praten zodat die niet zijn mening kan geven e.d. (zie ook monddood)
Iemand anders doelbewust een uitspraak toeschrijven, echter zonder dat die ander de uitspraak inderdaad heeft gedaan of op die manier bedoelde
Alleen maar met woorden verdedigen, zonder er in de praktijk ook naar te handelen
Zichzelf iets belangrijks ontzeggen om het in plaats daarvan aan iets of iemand anders te kunnen geven
Gezegd als iemand iets heel lekker vindt
Je kunt toch praten!
Om iets heen praten, het over iets hebben maar zonder datgene waar het echt om gaat te noemen, eromheen draaien (vgl. Om de pot draaien)
Geen passend antwoord weten te geven, beteuterd zijn
Volledig verbaasd of intens geboeid
Datgene zeggen waarvan men weet dat de toegesprokene het graag wil horen, meestal zonder hier zelf achter te staan maar wel met het doel zelf bij die ander in een goed blaadje te komen (≈ vleien)
Zich goed of assertief kunnen uitdrukken
Termen gebruiken die ernstige gevolgen kunnen hebben
Een geheim per ongeluk verklappen
Niets zeggen, of iets belangrijks verzwijgen
|
- [1]: Waar het hart van vol is, loopt de mond van over
Men spreekt graag over iets waar men veel aan denkt (Matth. 12:34)
- [1]: De ogen zijn groter dan de mond
Gezegd als iemand meer probeert te eten dan hij op kan (zie ook: buik)
1. ingang van het spijsverteringskanaal
|
|
- Het woord mond staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "mond" herkend door:
100 % | van de Nederlanders; |
100 % | van de Vlamingen.[8] |
- Zie Wikipedia voor meer informatie.
- ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
- ↑ mond op website: Etymologiebank.nl
- ↑ "mond" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)“Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus
, ISBN 9789044628142
- ↑ Lemaitre, P.Tot ziens daarboven (2014) ISBN 9789401601931 p. 16
- ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
- ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)“De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus
, ISBN 9789044645149
- ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
enkelvoud | meervoud | |
---|---|---|
naamwoord | mond | monde |
mond
mond
mond
mond
Categorieën:
- Woorden in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands van lengte 4
- Woorden in het Nederlands met audioweergave
- Woorden met 1 lettergreep in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands met IPA-weergave
- Erfwoord in het Nederlands
- Zelfstandig naamwoord in het Nederlands
- Anatomie in het Nederlands
- Figuurlijk in het Nederlands
- Waterbeheer in het Nederlands
- Woordenlijst Nederlandse Taal
- Prevalentie Nederland 100 %
- Prevalentie Vlaanderen 100 %
- Woorden in het Afrikaans
- Woorden in het Afrikaans met IPA-weergave
- Woorden in het Afrikaans met audioweergave
- Zelfstandig naamwoord in het Afrikaans
- Woorden in het Hongaars
- Werkwoord in het Hongaars
- Woorden in het Nedersaksisch
- Zelfstandig naamwoord in het Nedersaksisch
- Anatomie in het Nedersaksisch
- Woorden in het Veluws
- Zelfstandig naamwoord in het Veluws
- Anatomie in het Veluws