Bogurodzica
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Bogurodzica_rekopis1407.png/220px-Bogurodzica_rekopis1407.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Bogurodzica.jpg/220px-Bogurodzica.jpg)
«Bogurodzica» (pl, 'Guds mor') er ein salme som er den eldste kjende diktteksten på polsk. Den eldste nedskrivne versjonen av songen er frå 1407, men opphavet hans er eldre.[1] Diktaren og komponisten av songen er ukjend. «Bogurodzica» opnar med ei lovprising av jomfru Maria og ei bøn til henne om å få nåde frå sonen hennar. Deretter rettar han seg mot Jesus sjølv i ei bøn om frelse.
Songen har ei viktig tyding i polsk kultur, og verker å ha vore velkjend på 1400-talet. Han blei sungen før slaget ved Tannenberg (Grunwald) i 1410 og under slaget ved Varna i 1444. Han blei også brukt ved kroninga av dei første kongane frå huset Jagello. På 1500-talet blei han mindre viktig. Det arkaiske språket og den monofoniske, modale musikken gjer han vanskeleg å synga for den moderne allmugen. Songen blir likevel framleis framført i polske kyrkjer og kloster.[2]
Tekst
[endre | endre wikiteksten]
Polsk[3] Twego dziela Krzciciela, bożycze, |
Engelsk omsetjing[3] Son of God, for Thy Baptist's sake, |
|
Bruk i moderne musikk
[endre | endre wikiteksten]- Andrzej Panufnik - Sinfonia sacra (1963)
- Wojciech Kilar - Bogurodzica for kor og orkester (1975)
- Krzysztof Meyer - Symfoni no. 6 'Polsk' (1982)
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ «Polish literature», Encyclopædia Britannica Online, 2014, henta 16. juni 2014
- ↑ Maja Trochimczyk, BOGURODZICA, Polish Music Reference Center
- ↑ 3,0 3,1 Zawadzki, Jarek (2007). Selected Masterpieces of Polish Poetry. Jarek Zawadzki. ISBN 1-4196-7999-6.
- Delar av denne artikkelen bygger på «Bogurodzica» frå Wikipedia på engelsk, den 16. juni 2014.
Bakgrunnsstoff
[endre | endre wikiteksten]![]() |
Originaltekst av Bogurodzica ved Wikisource. |
- BOGURODZICA, Polish Music Reference Center. Artikkel med RealAudio-versjonar av songen.
- «Bogurodzica» i Mp3-format Arkivert 2008-04-30 ved Wayback Machine.
- «Bogurodzica» Arkivert 2009-02-15 ved Wayback Machine. på mange språk
- Polsk litteratur omsett til engelsk: «Bogurodzica» Arkivert 2008-12-05 ved Wayback Machine.
Litteratur
[endre | endre wikiteksten]- Bogurodzica. Oprac. J. Woronczak, wstęp językoznawczy E. Ostrowska, oprac. muzykologiczne H. Feicht, Wrocław 1962. Biblioteka Pisarzów Polskich.
- J.Birkenmajer, Bogurodzica Dziewica. Analiza tekstu, treści i formy, Lwów 1937.
- S.Urbańczyk, "Bogurodzica". Problemy czasu powstania i tła kulturalnego, w: Prace z dziejów języka polskiego, Wrocław 1979.
- A.Czyż, Bogurodzica - między Wschodem i Zachodem. Kilka myśli o duchowej jedności Europy, w: Światło i słowo. Egzystencjalne czytanie tekstów dawnych, Warszawa 1995