Alois Taux
![]() Alois Taux, litografia M. Bernisius (1847) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przyczyna śmierci |
atak serca |
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/2019_Tablica_pami%C4%99ci_Aloisa_Taux_w_Braszowicach.jpg/240px-2019_Tablica_pami%C4%99ci_Aloisa_Taux_w_Braszowicach.jpg)
Alois Taux (ur. 5 października 1817 w Braszowicach, zm. 17 kwietnia 1861 w Salzburgu) – niemiecko-austriacki muzyk, dyrygent i kompozytor oraz pierwszy dyrektor Mozarteum w Salzburgu.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Edukacja muzyczna
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze lekcje muzyki brał w swej rodzinnej wiosce oraz w pobliskim Kamieńcu Ząbkowickim. W 1834 roku podjął studia w konserwatorium muzycznym w Pradze.
Kariera
[edytuj | edytuj kod]W 1837 rozpoczął swą karierę zawodową w Grazu jako skrzypek i waltornista w tamtejszej orkiestrze operowej. W 1839 roku podjął pracę jako dyrygent i (początkowo) drugi kapelmistrz przy teatrze w Linzu. Jeszcze w tymże roku został dyrektorem przy C. K. teatrze w Salzburgu. W 1841 został dyrektorem świeżo założonego Towarzystwa Muzyki Katedralnej i Mozarteum. W 1847 założył chór koncertowy Salzburger Liedertafel, którym kierował aż do swej przedwczesnej śmierci. W 1858 roku został szefem chóru przy Salzburskiej Akademii Śpiewu (niem. Salzburger Singerakademie).
Taux był pomysłodawcą pierwszych festynów mozartowskich, które odbyły się w Salzburgu w latach 1842, 1852 i 1856. W tymże 1856 zorganizował również wielki festyn chóralny Liedertafelfest. A zainicjowane przez niego koncerty ku pamięci Mozarta zostały później zinstytucjonalizowane przez Międzynarodową Fundację Mozarteum (niem. Internationale Stiftung Mozarteum).
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]W 1850 Taux poślubił śpiewaczkę baronównę Annę Dubsky von Wittenau, która była krewną żony Mozarta, Konstancji z domu Weber.
Śmierć
[edytuj | edytuj kod]Taux zmarł niespodziewanie podczas próby swojego chóru Liedertafel wiosną 1861. Jego grób znajduje się na cmentarzu komunalnym w Salzburgu .
Honory
[edytuj | edytuj kod]Alois Taux jest patronem uliczki Tauxgasse w salzburskiej dzielnicy Gneis.
W dniach 17–18 października 2015 lokalni społecznicy i melomani zorganizowali I. Festiwal Muzyczny im. Aloisa Tauxa, by upamiętnić tego kompozytora w jego rodzinnych stronach. Wtedy to odbyły się koncerty muzyki Tauxa i jego współczesnych w kościele pw. św. Wawrzyńca w Braszowicach oraz podczas "Odpustu Jadwiżańskiego" w kościele pw. św. Jadwigi w Ząbkowicach Śląskich[1].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Jako kompozytor stworzył przede wszystkim muzykę użytkową, która doznała należytego uznania w kręgach, w których działał. Wśród ponad 50 jego utworów wyliczyć można dziewięć mszy, sześć uwertur oraz burleski, intermezza, kantaty, tańce, pieśni i chorały.
- Jego utwory kościelne, chóralne i różnego typu utwory do inscenizacji dramatycznych [...] pokazują go jako eklektyka, który szedł nie tylko śladem niemieckich klasyków i romantyków, ale i jako płodnego oraz wrażliwego dyrygenta teatralnego, otwartego dla bogatej melodyki i tempa współczesnych mu włoskich oper. Wśród jego kompozycji dramatycznych wybija się szczególnie pewna ludowa nuta mająca swe korzenie w okolicach Untersbergu , która to manifestuje się w jego widowisku pt. Die Rose vom Untersberg. Również poza tym preferuje on [...] „trwożne legendy o duchach i prastare niemieckie mity”[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jerzy Organiściak: I Festiwal Muzyczny im. Alojzego Tauxa 17-18.X.2015. 2015. [dostęp 2019-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-26)]. (pol.).
- ↑ Constantin Schneider: Geschichte der Musik in Salzburg, Verlag R. Kiesel, Salzburg 1935, s. 166.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Adolf Haslinger und Peter Mittermayr (Ed.): Salzburger Kulturlexikon, Residenz Verlag, Salzburg 2001, s. 498.
- Erich Schenk: Alois Taux in: 80 Jahre Salzburger Liedertafel, Salzburger Liedertafel (Ed.), Salzburg 1927, s. 11-17.
- Constantin Schneider: Geschichte der Musik in Salzburg, Verlag R. Kiesel, Salzburg 1935, s. 165-167.
- Taux, Alois. musiklexikon.ac.at. [dostęp 2016-03-21]. (niem.).