Bitwa pod St. Fagans
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Portrait_of_Coll._Langhorne_%284673350%29_%28cropped%29.jpg/220px-Portrait_of_Coll._Langhorne_%284673350%29_%28cropped%29.jpg)
Bitwa pod St. Fagans (zwana też bitwą pod Cardiff) – starcie zbrojne, które miało miejsce 8 maja 1648 podczas angielskiej wojny domowej (1642–1651).
W kwietniu 1648 wojska parlamentarne w Walii, od dłuższego czasu nie opłacone, zajmowały się zwalczaniem rojalistowskiej rebelii dowodzonej przez pułkownika Poyera. Siły Parlamentu walczące w Walii wzmocnili wkrótce generał major Rowland Laugharne oraz pułkownik Rice Powel.
Pułkownik Thomas Horton z 3 000 dobrze wyszkolonych żołnierzy, z których około połowę stanowili dragoni, został wysłany przez T.Fairfaxa by zabezpieczyć władzę Parlamentu nad południową Walią i skruszyć rebelię. Laugharne chciał pobić Hortona, zanim ten zostanie wzmocniony przybyciem armii Cromwella. Zatem 8 maja z armią liczącą około 8 000 żołnierzy, złożoną z około 7 500 piechoty i 500 jazdy, Laugharne zaatakował wojska Parlamentu dowodzone przez Hortona, obozujące w okolicach wioski St. Fagans w Glamorganshire.
Mniejsza armia Parlamentu rozgromiła wojska Laugharne'a, ponad 200 Rojalistów zostało zabitych i aż 3 000 wzięto do niewoli. Z resztkami swych sił Laugharne wycofał się by dołączyć w Pembroke do pułkownika Poyera. Horton pomaszerował na Tenby Castle, broniony przez około 500 Rojalistów pod wodzą pułkownika Powela.
Cromwell z inną armią Parlamentu złożoną z 3 regimentów piechoty i dwóch pułków jazdy w dniu bitwy dotarł do Gloucester. Zostawił pułkownika Ewera z małymi siłami, by oblegał rojalistowski garnizon w Chepstow Castle, którym dowodził Nicholas Kemoys i ruszył, by dołączyć do Hortona w Tenby docierając na miejsce 15 maja. Zostawiając Hortonowi dość sił, by poradził sobie z Powelem, Cromwell ruszył z resztą swej armii by rozpocząć oblężenie Pembroke.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Walia i wojna domowa
- St. Fagans, Glamorganshire, 8 maja 1648. british-civil-wars.co.uk. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-08-21)].