Boeing X-37
![]() Egzemplarz OTV-1 po wylądowaniu (2010) | |
Dane podstawowe | |
Państwo | |
---|---|
Producent | |
Typ |
bezzałogowy wahadłowiec kosmiczny |
Konstrukcja |
kompozytowa |
Załoga |
0 |
Historia | |
Data oblotu |
22.04.2010 – 3.12.2010 |
Liczba egz. |
2 |
Dane techniczne | |
Napęd |
1 × Rocketdyne AR2-3 |
Ciąg |
29,3 kN |
Wymiary | |
Rozpiętość |
4,5 m |
Długość |
8,9 m |
Wysokość |
2,9 m |
Masa | |
Startowa |
4,99 t |
Dane operacyjne | |
Użytkownicy | |
NASA/DARPA (X-37A), USAF (X-37B) | |
Rzuty | |
![]() |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/X-37_spacecraft%2C_artist%27s_rendition.jpeg/240px-X-37_spacecraft%2C_artist%27s_rendition.jpeg)
Boeing X-37 – amerykański bezzałogowy wahadłowiec kosmiczny, służący do testowania technologii kosmicznych. Został wykonany w dwóch egzemplarzach: OTV-1 (Orbital Test Vehicle 1) i OTV-2. X-37B wynoszony jest na orbitę rakietą nośną Atlas V lub Falcon 9. Wykorzystywany przez siły powietrzne USA. Pierwszy lot orbitalny przeprowadzono w 2010 roku (OTV-1).
Pierwowzorem wahadłowca X-37B był model X-37A. Był on wykorzystany do przeprowadzenia testów lotów ślizgowych w latach 2005 i 2006[1].
Prototyp został wyprodukowany przez firmę Boeing. Przeznaczeniem X-37B jest wykonanie testów kontroli pod kątem nawigacji i systemu ochrony termicznej powłoki statku w czasie, gdy pojazd będzie przechodził przez atmosferę Ziemi oraz całkowicie automatycznego lądowania promu na Ziemi.
Początkowo, w latach 1999-2004 projekt był rozwijany przez NASA jako model NASA X-37. Przewidziano budowę dwóch statków: ALTV (Approach and Landing Test Vehicle) i OV (Orbital Vehicle). Pierwszy służył do testów w powietrzu, drugiego nie wykonano. W 2004 r. program został przekazany do Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA), która kontynuowała prace z testami ALTV. Natomiast niezrealizowany projekt orbitera stał się punktem wyjścia do projektu modelu X-37B, który był realizowany od 2006 r. przez siły powietrzne Stanów Zjednoczonych[2].
Parametry techniczne
[edytuj | edytuj kod]- Zasilanie: ogniwa słoneczne z arsenku galu i akumulatory litowo-jonowe
- Ładownia: 2,1 × 1,2 m
- Dostępna orbita: niska orbita okołoziemska (LEO)
- Prędkość na orbicie: 28 044 km/godz.
- Czas przebywania na orbicie: nawet 900 dni (z możliwością przedłużenia lotu)[3]
Przeprowadzone loty
[edytuj | edytuj kod]Po raz pierwszy wyniesiono na orbitę okołoziemską pojazd oznaczony jako OTV-1, start odbył się 22 kwietnia 2010 r.[4], powrót na Ziemię 3 grudnia 2010 r.[3]
Drugi pojazd oznaczony jako OTV-2[5] wystartował 5 marca 2011 r. i wylądował 16 czerwca 2012 r.[6], ustanawiając ówczesny rekord długotrwałości lotu samolotu kosmicznego.
Trzeci lot rozpoczął się 11 grudnia 2012, a zakończył 17 października 2014 pomyślnym lądowaniem w Vandenberg Air Force Base, bijąc w ten sposób rekord długości trwania lotu samolotu kosmicznego[7][8][9].
Czwarty lot rozpoczął się 20 maja 2015, a zakończył 7 maja 2017 lądowaniem w Shuttle Landing Facility w Centrum Kosmicznym im. J. F. Kennedy’ego na Florydzie, pobijając poprzedni rekord lotu o 44 dni[10].
Piąty lot trwał od 7 września 2017 r. do 26 października 2019 r. i trwał ponad 780 dni. Start odbył się z platformy LC-39A Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy'ego, był to pierwszy lot X-37B za pomocą rakiety Falcon 9.
Szósty lot rozpoczął się 17 maja 2020 r. za pomocą rakiety Atlas V[11].
Lot misja |
Data startu | Rakieta nośna | Lądowanie | Czas trwania | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
OTV-1 USA-212 |
22.04.2010 23:52 UTC |
Atlas-5/501 | Vandenberg | 224 dni, 9 godz. |
|
OTV-2 USA-226 |
5.03.2011 22:46 UTC |
Atlas 5/501 | Vandenberg | 468 dni, 14 godz. |
|
OTV-3 USA-240 |
11.12.2012 18:03 UTC |
Atlas 5/501 | Vandenberg | 674 dni, 22 godz. |
|
OTV-4 USA-261 |
20.05.2015 15:05 UTC |
Atlas 5/501 | KSC, Floryda | 717 dni, 20 godz. |
|
OTV-5 USA-277 |
7.09.2017 14:00 UTC |
Falcon 9 | KSC, Floryda | 780 dni, 4 godz. |
|
OTV-6 USSF-7 |
17.05.2020 13:14 UTC |
Atlas-5/501 | KSC, Floryda | 908 dni, 21 godz. | Trzeci lot drugiego egz. X-37B |
Galerie
[edytuj | edytuj kod]Lot OTV-1
[edytuj | edytuj kod]-
OTV-1 w osłonie rakiety Atlas V (kwiecień 2010)
-
OTV-1 po wylądowaniu (3.12.2010)
-
Inspekcja (3.12.2010)
Lot OTV-2
[edytuj | edytuj kod]-
Lądowanie OTV-2 (16.06.2012)
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Boeing X-37 / X-40. Designation-Systems.net, listopad 2009. [dostęp 2012-05-31].
- ↑ X-37B Orbital Test Vehicle . United States Air Force, 3.03.2011. [dostęp 2012-06-17].
- ↑ a b X-37B Orbital Test Vehicle. Boeing, 2010-12-05. [dostęp 2012-05-31].
- ↑ Tajny i tyci prom kosmiczny. "Gazeta Wyborcza", 2010-04-23. [dostęp 2012-05-31].
- ↑ X-37B Orbital Test Vehicle. Boeing, 2011-12-03. [dostęp 2012-05-31].
- ↑ Air Force's mini space shuttle returns after 468-day flight. spaceflightnow.com, 16.06.2012. [dostęp 2012-06-16]. (ang.).
- ↑ Classified X-37B space plane breaks space longevity record. www.itworld.com, 2014-03-27. [dostęp 2014-04-04]. (ang.).
- ↑ X-37B classified spacecraft spends record 469 days in space. www.slashgear.com, 2014-03-29. [dostęp 2014-04-04]. (ang.).
- ↑ Mysterious X-37B Military Space Plane's Landing in Photos. space.com. [dostęp 2014-10-18]. (ang.).
- ↑ U.S. Air Force on Twitter, „Twitter” [dostęp 2017-05-07] (pol.).
- ↑ X-37B wyniesiony na orbitę. [dostęp 2020-05-21]. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- X-37B Orbital Test Vehicle. boeing.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-02-16)]. (ang.)
- Początek nowych gwiezdnych wojen? X-37B na orbicie. TVN 24, 2010-04-22. [dostęp 2010-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-04-26)].