Congkhapa
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Tsongkhapa.Kumbum.jpg/250px-Tsongkhapa.Kumbum.jpg)
Je Tsongkhapa Losang Drakpa (tyb.: ཙོང་ཁ་པ།, Wylie: tsong kha pa, ZWPY: Zongkaba; ur. 1357, zm. 1419) – reformator i uczony buddyjski z Tybetu, założyciel szkoły Gelug. Tsongkhapa znany jest również jako Dzie Rinpocze.
Mistrz ten, uważany powszechnie za wielkiego uczonego i scholastyka, jak i również buddyjskiego Mahasiddhę, emanację Mandziuśriego, połączył w jeden klarowny system wiele linii nauk najwybitniejszych współczesnych mu nauczycieli, głównie z Kadam, Sakja i Kagju, oraz bezpośrednie przekazy od Buddy Mandźiuśriego. Zreformował cały ówczesny system monastyczny buddyzmu. Mistrz ten znany jest z uniwersalnego, ekumenicznego, niesekciarskiego i apolitycznego podejścia popartego rozległą wiedzą o wszystkich tradycjach buddyjskich. Ze względu na jego wkład dla rozwoju buddyzmu w Tybecie jest tradycyjnie uważany wraz z Longczenpą i Sakja Panditą za głównego odnowiciela buddyzmu tybetańskiego.
Głównym dziedzictwem Tsongkhapy, trwającym do dziś, są nauki Stopniowej Ścieżki do Oświecenia Lamrim, teoria i dogłębne studia, gdzie najbardziej ceniona jest Madhjamika Prasangika, techniki tantryczne oparte na jednoczesnej praktyce Guhjasamadży, Wadżrabhajrawy i Czakrasamwary, linia Mahamudry i 6 Jog Naropy, oraz Kalaczakra. Istnieje wiele innych klarownych i kompleksowych komentarzy tego nauczyciela do sutr, siastr i tantr buddyjskich oraz tekstów praktyk Wadżrajany.
Wykaz głównych dzieł Tsongkhapy
[edytuj | edytuj kod]Sześć głównych dzieł Dzie Rinpocze odnosi się do kompleksowych nauk Hinajany, Mahajany i Wadżrajany:
- Wielka Wykładnia Stopni na Ścieżce (wylie. Lam-rim chen-mo),
- Wielka Wykładnia Stopni Tantr Wadżrajany (wylie. sNgag-rim chen-mo),
- Eliksir Elokwencji Relatywnych i Ostatecznych Nauk (wylie. Drnng-nges legs-bshad snying-po),
- Pochwała Współzależnej Relatywności (wylie. rTen-'brel bstodpa),
- Przejrzysta Wykładnia Pięciu Stopni Tantry Guhjasamadźa (wylie. gSang-'dus rim-lnga gsal-sgron)
- Złoty Różaniec Nauk (gSer-phreng)
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Tsong-kha-pa: The Great Treatise On The Stages Of The Path To Enlightenment, (wylie. Lam-rim chen-mo, dział 1), Vol. 1, Snow Lion, ISBN 1-55939-152-9
- Tsong-kha-pa: The Great Treatise On The Stages Of The Path To Enlightenment, (wylie. Lam-rim chen-mo, dział 2), Vol. 2, Snow Lion, ISBN 1-55939-168-5
- Tsong-kha-pa: The Great Treatise On The Stages Of The Path To Enlightenment, (wylie. Lam-rim chen-mo, dział 3), Vol. 3, Snow Lion, ISBN 1-55939-166-9
- Lama Tsong Khapa, Dalai Lama, Hopkins Jeffrey: Tantra in Tibet, (wylie. sNgag-rim chen-mo, dział 1 z komentarzami), Snow Lion Publications, ISBN 0-937938-49-1, 1987
- Lama Tsong Khapa, Dalai Lama, Hopkins Jeffrey: Deity Yoga, (wylie. sNgag-rim chen-mo, dział 2 z komentarzami), Snow Lion Publications, ISBN 0-937938-50-5, 1981
- H.H. the Dalai Lama, Dzongkaba, and Jeffrey Hopkins: YOGA TANTRA: Paths to Magical Feats, (wylie. sNgag-rim chen-mo, dział 3 z komentarzami), Snow Lion Publications, ISBN 1-55939-237-1
- Tsongkhapa: Ocean of Eloquence: Tsong Kha Pa's Commentary on the Yogacara Doctrine of Mind, State University of New York Press, ISBN 0-7914-1479-5
- Tsongkhapa: Ocean of Reasoning: A Great Commentary on Nagarjuna's Mulamadhyamakakarika, Oxford University Press, ISBN 0-19-514733-2
- Tsongkhapa: Tantric Ethics: An Explanation of the Precepts for Buddhist Vajrayana Practice, Wisdom Publications, ISBN 0-86171-290-0
- ISNI: 0000000121370244
- VIAF: 65296968, 1193151247978844270006
- LCCN: n80017690
- GND: 118676733
- NDL: 00478551
- LIBRIS: wt79614f2md8ppv
- BnF: 135269970
- SUDOC: 027170802
- NLA: 35808110
- NKC: jx20120716003
- BNE: XX1672482
- NTA: 068269919
- BIBSYS: 90527080
- CiNii: DA02291775
- Open Library: OL24007A
- PLWABN: 9810640824905606, 9810530243305606
- NUKAT: n98097695
- J9U: 987007269187805171
- BLBNB: 000494264
- KRNLK: KAC200602525
- LIH: LNB:Bd77;=BK
- WorldCat: lccn-n80017690