El Pilar
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Tzunuun_El_Pilar.jpg/250px-Tzunuun_El_Pilar.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/El_Pilar_entrance.jpg/250px-El_Pilar_entrance.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Lookout_path_El_Pilar.jpg/250px-Lookout_path_El_Pilar.jpg)
El Pilar – miasto majańskie zlokalizowane na granicy Belize i Gwatemali[1], około 19 kilometrów na północny zachód od San Ignacio w Belize i ok. 30 kilometrów na północ od Melchor de Mencos w Gwatemali[2]. El Pilar jest największym stanowiskiem archeologicznym z okresu Majów w dorzeczu rzeki Belize[3]. Stanowi kompleks złożony z kilkuset budynków[1]. W jego centrum zlokalizowano świątynie, pałace oraz domy elity społeczeństwa[4]. Najwyższe budowle osiągały wysokość do 20 metrów[4].
Na obszarze pozostałości po siedzibie Majów utworzono w 1996 r. Rezerwat Archeologiczny El Pilar, uznany za pomnik kultury zarówno w Belize, jak i Gwatemali. Rezerwat zajmuje powierzchnię ok. 2000 hektarów (ok. 5000 akrów)[1] i jest zarządzany przez Instytut Archeologii Belize oraz gwatemalski Instytut Antropologii i Historii[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Na podstawie badań przedmiotów ceramicznych wnioskuje się, że El Pilar powstało w środkowym okresie preklasycznym, około 800 lat p.n.e. Miasto zamieszkiwało w niektórych okresach ponad 20 000 ludzi[1]. Ok. 1000 r. n.e. po raz ostatni je przebudowano, po czym zaczęło podupadać[4]. W 1996 r. El Pilar wpisano na listę 100 najbardziej zagrożonych zabytków świata, przygotowaną przez World Monument Found[5].
W 1992 r. Instytut Archeologii Belize zainicjował w El Pilar pierwsze badania. Dzięki współpracy z rządem i miejscową ludnością w kolejnych latach stało się możliwe poszerzenie zakresu prac na obszarze dawnego miasta[6]. W 2006 r. na terenie El Pilar prace terenowe rozpoczęli archeolodzy z Ośrodka Badań nad Mezoameryką Uniwersytetu Kalifornijskiego. Prace te trwają do dziś[7].
Turystyka
[edytuj | edytuj kod]El Pilar jest udostępnione do zwiedzania dla turystów. W celu zachowania dziedzictwa kulturowego większość zabytków nie została jednak odsłonięta[1]. Obszar wciąż porasta gęsty las, który zapobiega niszczeniu budynków. Turyści mogą zobaczyć obiekty usytuowane przy wąskich ścieżkach przecinających obszar. Jedynym w pełni odsłoniętym budynkiem na terenie El Pilar jest Tzunu’un[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g El Pilar Mayan Ruins. Destinations Belize. [dostęp 2015-07-07]. (ang.).
- ↑ El Pilat Mayan Ruin. tripadvisor. [dostęp 2015-07-07]. (ang.).
- ↑ William Haviland, Dana Walrath, Harald Prins, Bunny McBride: Evolution and Prehistory: The Human Challenge. Cengage Learning, 2013, s. 257. ISBN 978-1-285-06141-2.
- ↑ a b c El Pilar. duPlooy’s Jungle Lodge Resort. [dostęp 2015-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-07)]. (ang.).
- ↑ 100 Most Endangered Sites 1996. World Monuments Watch. [dostęp 2015-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-10)]. (ang.).
- ↑ Neville Agnew, Janet Bridgland: Of the Past, for the Future: Integrating Archaeology and Conservation, Proceedings of the Conservation Theme at the 5th World Archaeological Congress, Washington, D.C., 22–26 June 2003. Getty Publications, 2006, s. 108-110. ISBN 978-0-89236-826-6.
- ↑ El Pilar Archeological Reserve. World Monuments Found. [dostęp 2015-07-07]. (ang.).