Ewa Marxen-Wolska
Data i miejsce urodzenia |
8 października 1928 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
21 sierpnia 2013 |
Profesor sztuk plastycznych | |
Specjalność: konserwacja zabytków | |
Alma Mater | |
Uczelnia | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Ewa Teresa Marxen-Wolska (ur. 8 października 1928 w Lublińcu, zm. 21 sierpnia 2013[1] w Łodzi) – polska konserwator zabytków, profesor Uniwersytetu Łódzkiego[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Rozpoczęła naukę przed ukończeniem 6 roku życia. W 1939 została aresztowana. Wraz z matką i siostrą były przetrzymywane w obozie w pałacu w Dobrzycy. Tam w miejscu, w którym sypiała, wydłubywała pobiałę, jednocześnie odnajdując malowidła ścienne. W ten sposób zainteresowała się konserwatorstwem zabytków. W grudniu 1939 uciekła z transportu. Dotarła do Krakowa gdzie ukończyła VI i VII klasę szkoły powszechnej. W 1941 zdała egzamin do „Staatliche Handwerker und Kunstgewerbeschule” na Wydziale Włókienniczym, lecz 1 lutego 1943 okupanci niemieccy szkołę zamknęli i wywieźli część uczniów w głąb Niemiec. Marxen-Wolska pozostała jednak w Krakowie, gdzie podjęła pracę w księgowości w Powszechnej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej oraz rozpoczęła tajną naukę w gimnazjum. W marcu 1945 wróciła do Lublińca wraz z matką, gdzie ukończyła gimnazjum, po którym powróciła do Krakowa gdzie ukończyła Państwowy Instytut Sztuk Pięknych w Krakowie uzyskując w 1946 świadectwo dojrzałości[2].
W 1947 rozpoczęła naukę na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie[2], którą ukończyła w 1951 z dyplomem artysty plastyka konserwatora, a także rozpoczęła pracę w Polskich Pracowniach Konserwacji Zabytków (PPKZ) w Krakowie, w 1952 zaś uzyskała dyplom magistra filozofii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace w Polskich Pracowniach kontynuowała od 1952 w Toruniu, gdzie w latach 1958–1960 pełniła funkcję kierownika Pracowni Konserwacji Malarstwa. W 1961 została starszym asystentem w Katedrze Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1973 uzyskała stopień doktora filozofii w zakresie historii sztuki na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, w 1974 zaś została docentem w Zakładzie Konserwacji Zabytków Ruchomych[3].
W międzyczasie odbywała liczne staże i stypendia, m.in. w Instituto Centrale del Restauro w Rzymie (1965–1966), w Lovanium w Belgii (1966). W latach 1967–1970 pracowała w pracowniach konserwatorskich we Florencji, oddelegowana przez Ministra Kultury i Sztuki w ramach misji udzielającej pomocy w ratowaniu uszkodzonych powodzią dzieł sztuki[2]. Ocaliła wówczas obraz Madonny z Volognano oraz opracowała nieinwazyjną metodę osuszania i prostowania obrazów[2].
W 1973 została redaktorem kwartalnika konserwatorskiego „Maltechnik Restauro, Callwey Verlag München ”[2]. W 1974 zamieszkała w Łodzi, gdzie w latach 1974–1976 pracowała w Muzeum Sztuki[3] jako konsultant i konserwator[4]. W latach 1974–1975 prowadziła wykłady i seminaria na Uniwersytecie w Ferrarze . Następnie kierowała Pracownią Konserwacji Dzieł Sztuki (PPKZ) w Łodzi[3]. W 1980 została konsultantem UNESCO. W 1984 zaangażowała się w prowadzenie prac konserwatorskich, badań naukowych oraz konsultacji w Ekwadorze i Peru jako ekspert UNESCO[2]. W 1992 została profesorem Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego. W 1997 uzyskała tytuł profesora sztuk plastycznych[3].
W ramach działalności konserwatorskiej wraz z mężem wykonywała prace konserwatorskie w kościołach w Gdańsku, Sierakowie, Włocławku, we Florencji, Ferrarze i Quito. Ponadto brała udział w pracach Komisji Nadzoru Konserwatorskiego na rzecz Panoramy Racławickiej[4].
Była członkiem honorowym Stowarzyszenia Historyków Sztuki w Łodzi[1], a także członkiem zwyczajnym i od 1996 honorowym Łódzkiego Towarzystwa Naukowego[5], członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków[3]. W 2010 należała do Łódzkiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego[6].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Była córką inżyniera Jana Marxena – konserwatora zabytków, i Kazimiery z d. Krauss – doktora wszech nauk lekarskich[2]. Ponadto była żoną konserwatora zabytków – Jerzego Wolskiego[4]. Mieli córkę Agnieszkę (ur. 1953) – artystkę i konserwatorkę sztuki[2]. Wolscy w Łodzi mieszkali przy placu Wolności 8/8, gdzie organizowali również tzw. spotkania warsztatowe[7][8].
Została pochowana wraz z mężem na cmentarzu w Gundelsheim koło Brambergu w Niemczech, w miejscowości zamieszkania córki[2].
Prace konserwatorskie
[edytuj | edytuj kod]Prowadziła prace konserwatorskie m.in. w:
- Kościół Wszystkich Świętych w Krościenku nad Dunajcem (1950–1951),
- Kościół parafialny w Trzemesznie (1963–1965),
- Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Stegnie Gdańskiej (1972–1980),
- Kościół El Sagrario w Quito (1980–1984),
- Kościół św. Franciszka Ksawerego w Krasnymstawie (1977–1983),
- Kaplica Najświętszego Sakramentu przy katedrze w Łowiczu (1988–1990),
- Kościół Duszpasterstwa Środowisk Twórczych Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Łodzi (1996–1997).
Zajmowała się również pracami konserwatorskimi przy obrazach, w tym m.in. takimi jak:
- Maria z Dzieciątkiem i Aniołami S. Boticcellego (1968),
- Zuzanna i starcy Petera Paula Rubensa (1977)[2].
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- „Konserwacja malowideł ściennych z XVI w. w prezbiterium katedry w Oliwie” (1964),
- „Konserwacja podobrazi drewnianych i warstw malarskich czterech obrazów zmoczonych w czasie powodzi we Florencji” (1970),
- „Dwa wizerunki Maryjne w obrazie ołtarza głównego w kościele parafialnym w Biechowie” (1976),
- „Mistrz Poliptyku Kaliskiego” (1976),
- „Das Bild der Mutter Gottes aus Volognano” (1985),
- „Polyvinyl Acetate in the Conservation of the Wall Paintings” (1989),
- „The Conservation of Wall Paintings in Quito” (1992).
Ponadto publikowała w dwumiesięczniku „Ecclesia”, popularyzując wiedzę konserwatorską wśród duchowieństwa[2].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Złota odznaka „Za Opiekę nad Zabytkami” (1972),
- nagroda Soprintendenza dei Laboratori Restauri,
- dyplom uznania i medal Społecznego Komitetu Obchodów 500 rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika w Toruniu (1973),
- medal „Za realizację” przyznanym przez ZPAP w Łodzi za konserwację i restaurację zabytkowego stropu kościoła w Stegnie Gdańskiej (1976),
- Medal „Za udział w pracach Komisji Nadzoru Konserwatorskiego na rzecz Panoramy Racławickiej” (1985)[2],
- Złoty Krzyż Archidiecezji Łódzkiej (2000)[3][4].
- nagroda Rektora Uniwersytetu Łódzkiego II stopnia za publikację „Konserwacja i restauracja dzieł sztuki. Katalog dokumentacji prac Ewy i Jerzego Wolskich w latach 1948–1999” (2001),
- Pro Ecclesia et Pontifice (2001)[2],
- Odznaka „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” (2006)[9][4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b NEKROLOGI I KONDOLENCJE Z 26 SIERPNIA 2013 [online], Dzienniklodzki.pl, 26 sierpnia 2013 [dostęp 2021-12-29] (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Iwona Błaszczyk i inni, Polski Słownik Biograficzny Konserwatorów Zabytków, Iwona Błaszczyk i inni red., t. Zeszyt 5, Warszawa 2016 .
- ↑ a b c d e f Noty biograficzne [online], spotkaniawarsztatowe.pl [dostęp 2021-12-29] .
- ↑ a b c d e Wyróżnieni Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” [online], Urząd Miasta Łodzi [dostęp 2021-12-29] (pol.).
- ↑ Ewa Marxen-Wolska – pożegnanie [online], zpap.pl [dostęp 2021-12-29] .
- ↑ Jarosław Kaczyński – Kandydat na Prezydenta RP, Komitet Wyborczy Jarosława Kaczyńskiego [online], jaroslawkaczynski.info [dostęp 2021-12-29] .
- ↑ Spojrzenie wstecz [online], spotkaniawarsztatowe.pl [dostęp 2021-12-29] .
- ↑ Ewa Marxen-Wolska [online], historia.lubliniec.zhp.pl [dostęp 2021-12-29] .
- ↑ Urząd Miasta Łodzi :: serwis BIP [online], archiwum.bip.uml.lodz.pl [dostęp 2021-12-29] .
- Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice
- Odznaczeni Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”
- Ludzie urodzeni w Lublińcu
- Członkowie Łódzkiego Towarzystwa Naukowego
- Wykładowcy Uniwersytetu Łódzkiego
- Wykładowcy uczelni we Włoszech
- Wykładowcy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
- Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie
- Polscy konserwatorzy zabytków
- Odznaczeni Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami”
- Urodzeni w 1928
- Zmarli w 2013