Femme fatale
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Double_indemnity_screenshot_3.jpg/250px-Double_indemnity_screenshot_3.jpg)
Femme fatale (wym. [fam fatal][1]), kobieta fatalna – związek frazeologiczny oznaczający kobietę przynoszącą mężczyźnie porażkę i zgubę. Zwrot femme fatale jest zwyczajowo używany do opisania kobiet, za których przyczyną rozpadają się małżeństwa, a także kobiet wykorzystujących swoją pozycję społeczną lub cechy osobowości do wykorzystywania mężczyzn na różne sposoby ze szkodą dla nich. Femme fatale to kobieta świadomie zdobywająca, wykorzystująca i porzucająca mężczyznę.
Motyw femme fatale wywodzi się ze starożytnych wierzeń. Wczesnymi przykładami femme fatale są: sumeryjska bogini Isztar i biblijne Dalila i Salome oraz Lilith z tradycji judaistycznej. W mitologii greckiej funkcję femme fatale pełnią syreny, Sfinks, Skylla i Klitajmestra.
W XIX w. i na początku XX motyw femme fatale stał się modny i pojawiał się m.in. w twórczości Aleksandra Dumasa, Edvarda Muncha, Gustava Klimta, Gustave'a Moreau, Joris-Karla Huysmansa oraz Alfonsa Muchy.
Jedną z pierwszych polskich femme fatale była Aspazja z powieści Poganka (wyd. 1846) Narcyzy Żmichowskiej oraz Izabela Łęcka z powieści Lalka (wyd. książkowe 1890) Bolesława Prusa.
Postać femme fatale często występowała w kinie gangsterskim oraz kinie noir. Wizerunek „kobiety fatalnej” utrwaliły Lauren Bacall w Wielkim śnie, Barbara Stanwyck w Podwójnym ubezpieczeniu i Rita Hayworth w Gildzie, czy Rebecca Romijn w Femme fatale.
Miano femme fatale uzyskała także Mata Hari, egzotyczna tancerka, uznana za winną podwójnego szpiegostwa w okresie I wojny światowej.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ femme fatale – Słownik języka polskiego PWN [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2019-07-18] (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Radkiewicz M., Femme fatale, [w:] Słownik filmu pod red. R. Syski, Kraków 2005, ISBN 83-7389-981-2, s. 64–65.