Franciszek Mazurkiewicz
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
1 października 1901 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
11 sierpnia 1944 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Stanowiska |
dowódca batalionu |
Główne wojny i bitwy |
wojna polsko-ukraińska, |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/FranciszekMazurkiewicz_Powazki.jpg/220px-FranciszekMazurkiewicz_Powazki.jpg)
Franciszek Władysław Mazurkiewicz, ps. „Niebora”, „Korday” (ur. 1 października 1901 w Złoczowie, zm. 11 sierpnia 1944 w Warszawie) – kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, w powstaniu warszawskim dowódca Batalionu „Miotła”.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 1 października 1901 w Złoczowie, w rodzinie Bazylego i Barbary Franciszki z domu Lebrand. Był młodszym bratem generała brygady Jana Mazurkiewicza ps. „Radosław”. W rodzinnym mieście uczył się w szkole realnej. Razem z siostrą Bronisławą w 1915 wykradł ze szpitala we Lwowie rannego brata Jana, legionistę. Od 1918 we Lwowie uczył się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim im. Stanisława Sobińskiego i zaliczył tam do wiosny 1919 dwa kursy[1]. W listopadzie 1918 w oddziale Romana Abrahama będąc w stopniu szeregowca uczestniczył w obronie Lwowa. Oddział został przemianowany w końcu miesiąca na detaszowany batalion w którym dowodził od lutego 1919 sekcją, a od czerwca był zastępcą dowódcy plutonu i awansował do stopnia plutonowego[1]. Od sierpnia 1919 w Oddziale Informacyjnym Frontu Wołyńskiego był zastępcą kierownika sekcji ofensywnej i oficera ewidencyjnego. Referent śledczy i organizator ekspozytury w Berdyczowie od maja 1920, a następnie zastępca referenta organizacyjnego Oddziału II dowództwa kolejno: 2 Armii, 3 Armii i Frontu Środkowego. Bezterminowo urlopowany w maju 1921. Na Nowogródczyźnie i Wołyniu (Baranowicze i Równe) był współzałożycielem Związku Strzeleckiego[2].
W okresie lipiec–sierpień 1931 był absolwentem Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Grudziądzu. Od 1932 inspektor terenowy KG Związku Strzeleckiego na teren woj. nowogródzkiego[2]. 24 października 1931 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z 1 września 1931 i 87. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty, a minister spraw wojskowych wcielił do 80 pułku piechoty w Słonimiu[3]. W 1934 nadal pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Baranowicze i posiadał przydział w rezerwie do 80 pp[4]. Mianowany w styczniu 1935 oficerem Śląskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej i służył tam aż do wybuchu wojny, a jednocześnie brał czynny udział w organizowaniu tzw. dywersji pozafrontowej[2]. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 205. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[5].
We wrześniu 1939 cofał się z oddziałami Straży Granicznej i w połowie września dotarł do Lwowa, a następnie w październiku przeszedł na Węgry, gdzie działał w Bazie Nr 1 „Romek”–„Liszt”[6] w Budapeszcie. Występował w czasie jej funkcjonowania pod przybranym nazwiskiem Franciszek (Ferenc) Korday, a kiedy w styczniu 1941 zostały zlikwidowane przedstawicielstwa polskie pod ps. „Korday”. Odpowiadał w bazie za przerzuty przez Słowację i Nowy Targ do Warszawy. Odwołany do kraju przybył we wrześniu 1943 do Warszawy używając wówczas nazwiska Franciszek Kwieciński[2]. Przydzielony został do Oddziału IV (wyszkoleniowego) KG AK i brał udział w szkoleniu dowódców plutonów i kompanii tworzącego się Batalionu „Miotła”. Mianowany z końcem roku kapitanem rezerwy, a dowódcą batalionu „Miotła” został wiosną 1944 i dowodził nim w powstaniu warszawskim. Prowadził w nocy z 1 na 2 sierpnia 1944 udany szturm na Monopol Tytoniowy przy ul. Dzielnej. Poległ 11 sierpnia 1944 podczas powstańczego kontrataku w rejonie ul. Stawki i 11 sierpnia 1944 odznaczony Orderem Virtuti Militari[2]. Pochowany na Powązkach Wojskowych obok brata (kwatera A24-5-13)[7]. Pośmiertnie w końcu sierpnia awansowany na majora rezerwy[2]. W uzasadnieniu pośmiertnego wniosku awansowego z 15 sierpnia 1944 napisano o nim:
Za bohaterskie dowodzenie oddziałem, zdobycie Monopolu, Nowolipek, Fajfra [sic] i Stawek. Poległ, prowadząc oddział do szturmu na Stawki. Wykazał doskonałą postawę d–cy i zasługuje na awans.
31 lipca 2013 roku w Muzeum Powstania Warszawskiego w Warszawie, w przeddzień 69. rocznicy powstania, prezydent RP Bronisław Komorowski przekazał Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari rodzinie Franciszka Mazurkiewicza[8].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari – 11 sierpnia 1944[2]
- Krzyż Walecznych – 1921
- Medal Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[9][10]
25 czerwca 1938 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości ponownie rozpatrzył wniosek, lecz nie przyznał mu Krzyża Niepodległości[10].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Kunert 1987 ↓, s. 126.
- ↑ a b c d e f g Kunert 1987 ↓, s. 127.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 16 stycznia 1932 roku, s. 17, 58.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 69, 558.
- ↑ Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 544.
- ↑ Wojskowa baza wywiadowczo–łącznikowa, mająca za zadanie utrzymanie łączności z Warszawą.
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ Odznaczenia w 69. rocznicę Powstania Warszawskiego. prezydent.pl, 31 lipca 2013. [dostęp 2013-07-31].
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 94.
- ↑ a b Kartoteka personalno-odznaczeniowa. WBH. [dostęp 2021-11-17]..
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Tomasz Zatwarnicki, Rocznica urodzin. Franciszek Władysław Mazurkiewicz (NIEBORA), Portal kroniki-harcerskie.pl. kroniki-harcerskie.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
- Franciszek Mazurkiewicz na Wirtualnym Murze Pamięci Muzeum Powstania Warszawskiego
- Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.2. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 126–127. ISBN 83-211-0758-3.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.
- Członkowie Oddziałów Komendy Głównej AK
- Funkcjonariusze Straży Granicznej II Rzeczypospolitej
- Ludzie urodzeni w Złoczowie
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem Niepodległości
- Oficerowie Armii Krajowej
- Orlęta lwowskie (1918–1919)
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polegli w powstaniu warszawskim
- Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej
- Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Urodzeni w 1901
- Zmarli w 1944