Grażyna Bacewicz
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
5 lutego 1909 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
17 stycznia 1969 |
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód |
skrzypaczka, kompozytorka, pedagog |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |
![]() |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Popiersie_Gra%C5%BCyna_Bacewicz_ssj_20110627.jpg/220px-Popiersie_Gra%C5%BCyna_Bacewicz_ssj_20110627.jpg)
Grażyna Bacewicz (ur. 5 lutego 1909[1][2] w Łodzi, zm. 17 stycznia 1969 w Warszawie) – polska kompozytorka i skrzypaczka.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się w polsko-litewskiej rodzinie o tradycjach muzycznych. Jej ojciec i dwaj bracia byli również kompozytorami. Ojciec Vincas (Wincenty; 1875−1952) i brat (Vytautas; 1905–1970), używali nazwiska Bacevičius i uważali się za Litwinów. Matka, Maria Modlińska (córka Stanisława i Natalii de domo Zdzitowieckiej, zm. 1958 w Warszawie) była Polką. Pozostała trójka dzieci uważała się za Polaków. Drugim bratem był kompozytor i rektor Akademii Muzycznej w Łodzi Kiejstut Bacewicz. Oprócz braci miała jeszcze siostrę, poetkę i dziennikarkę Wandę. Mężem Grażyny Bacewicz był lekarz internista, profesor Akademii Medycznej w Warszawie – Piotr Andrzej Biernacki (1903–1963). Ich jedynym dzieckiem jest malarka i poetka Alina Biernacka.
Pierwszym nauczycielem gry na fortepianie był jej ojciec. Od 1919 kontynuowała naukę w Konserwatorium Heleny Kijeńskiej-Dobkiewiczowej w Łodzi. Gdy w 1923 rodzina przeniosła się do Warszawy, studiowała w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie pod kierunkiem Kazimierza Sikorskiego (kompozycja) i Józefa Jarzębskiego (skrzypce), a także Józefa Turczyńskiego (fortepian)[3].
W 1932 ukończyła konserwatorium, zdobywając dwa dyplomy: z kompozycji i gry na skrzypcach. Następnie, dzięki stypendium Ignacego Jana Paderewskiego, przez rok studiowała w École Normale de Musique w Paryżu pod kierunkiem Nadii Boulanger[3].
Wkrótce zaczęła odnosić sukcesy jako kompozytorka (pierwsze nagrody) i skrzypaczka (w 1935 zdobyła pierwsze wyróżnienie na I Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka Wieniawskiego). Występowała w Polsce i za granicą; przed II wojną światową odbyła liczne podróże artystyczne do Francji, Hiszpanii i krajów bałtyckich, a po II wojnie do: Belgii, Czechosłowacji, ZSRR, Rumunii, na Węgry i ponownie do Francji (w 1946 w Paryżu wykonała I Koncert skrzypcowy K. Szymanowskiego pod dyr. P. Kleckiego). Jej grę cechowały: nieskazitelnie czysta intonacja, precyzja rytmiczna oraz wyczucie formy utworu i jego stylu, niezawodna pamięć muzyczna, inteligencja i finezja interpretacji, a także łatwość techniczna. Wykonywała publicznie nie tylko swoje utwory skrzypcowe, ale niekiedy i fortepianowe (m.in. II Sonatę)[3].
W latach 50. rzuciła karierę koncertową i poświęciła się głównie komponowaniu. Przez wiele lat tworzyła w stylu neoklasycznym (najczęściej pojawiał się wtedy w jej twórczości cykl sonatowy), potem przechodziła stopniowo ku muzyce bardziej ekspresyjnej. Przez różnorodną fakturę utworów, klarowność i logikę wypowiedzi zdobyła trwałą pozycję w klasycznym repertuarze koncertowym.
Zajmowała się także pedagogiką: w roku akademickim 1934/35 i 1945/46 wykładała harmonię, kontrapunkt i solfeż oraz prowadziła klasę skrzypiec w konserwatorium w Łodzi, od 1966 aż do śmierci prowadziła klasę kompozycji w PWSM w Warszawie. Brała czynny udział w życiu organizacyjno-muzycznym, m.in. zasiadając w jury polskich i zagranicznych konkursów wykonawczych i kompozytorskich (Poznań, Paryż, Moskwa, Liège, Neapol, Budapeszt). W latach 1955–1957 i 1960–1969 pełniła również funkcję wiceprezesa Związku Kompozytorów Polskich[4].
Wykształcenie
[edytuj | edytuj kod]Początkowo gry na fortepianie i skrzypcach uczył ją ojciec – Vincas Bacevičius (Wincenty Bacewicz). Od 1919 kontynuowała edukację muzyczną w Konserwatorium Muzycznym Heleny Kijeńskiej-Dobkiewiczowej w Łodzi, gdzie kształciła się w zakresie gry na skrzypcach, fortepianie oraz teorii muzyki, chodząc jednocześnie do gimnazjum humanistycznego Janiny Pryssewiczówny.
W 1923 wraz z całą rodziną przeniosła się do Warszawy. Od 1924 uczęszczała do Konserwatorium Warszawskiego. Studiowała kompozycję w klasie Kazimierza Sikorskiego, grę na skrzypcach pod kierunkiem Józefa Jarzębskiego i grę na fortepianie u Józefa Turczyńskiego. Równocześnie podjęła studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim, z których jednak po półtora roku zrezygnowała. Przerwała także dalszą naukę gry na fortepianie. W 1932 ukończyła Konserwatorium, uzyskując dwa dyplomy – z gry na skrzypcach i kompozycji.
W tym samym roku dzięki hojności Ignacego Jana Paderewskiego otrzymała stypendium na studia kompozytorskie w École Normale de Musique w Paryżu, które odbyła w latach 1932–1933 pod kierunkiem Nadii Boulanger. Uczęszczała tam również na prywatne lekcje gry na skrzypcach do André Toureta. Ponownie wyjechała do stolicy Francji w roku 1934, aby kształcić się u węgierskiego skrzypka – Carla Flescha.
Kariera skrzypaczki
[edytuj | edytuj kod]Jako solistka zaczęła odnosić sukcesy już w 1935, kiedy otrzymała pierwsze wyróżnienie na I Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka Wieniawskiego w Warszawie. W latach 1936–1938 współpracowała z warszawską Orkiestrą Polskiego Radia, zorganizowaną przez Grzegorza Fitelberga, w której grała partię pierwszych skrzypiec. Praca w orkiestrze dała jej możliwość wzbogacenia wiedzy w zakresie instrumentacji. Przed II wojną światową również wiele koncertowała – często wspólnie z bratem Kiejstutem, znanym pianistą – w wielu krajach, m.in. na Litwie, we Francji i Hiszpanii. Podczas okupacji niemieckiej występowała na koncertach konspiracyjnych i koncertach Rady Głównej Opiekuńczej. Po wojnie kontynuowała działalność koncertową do 1953. Dawała recitale w Belgii, Czechosłowacji, ZSRR, Rumunii, na Węgrzech i we Francji[3].
Równocześnie w 1945 podjęła pracę w Państwowym Konserwatorium Muzycznym (obecnie: Akademii Muzycznej) w Łodzi, gdzie wykładała przedmioty teoretyczne i prowadziła klasę skrzypiec. W latach 50. poświęciła się prawie wyłącznie kompozycji i nauczaniu. Od 1966 (od 1967 jako profesor zwyczajny) aż do śmierci pracowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, prowadząc klasę kompozycji. Ponadto często brała udział – jako juror – w konkursach skrzypcowych i kompozytorskich, m.in. w Liège, Paryżu, Moskwie, Neapolu, Budapeszcie, Poznaniu i Warszawie.
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 32A-3-8)[5].
Twórczość kompozytorska
[edytuj | edytuj kod]Grażyna Bacewicz należała do licznej grupy polskich kompozytorów z lat międzywojennych i powojennych tworzących w stylu neoklasycznym. Nigdy natomiast nie ugięła się i nie skomponowała utworu socrealistycznego. Znakomity warsztat zawdzięczała w dużej mierze studiom u Nadii Boulanger, co wykorzystywała umiejętnie w swojej obfitej i różnorodnej twórczości.
Jako wykształcona i koncertująca skrzypaczka szczególną uwagę poświęciła muzyce na skrzypce oraz inne instrumenty smyczkowe. Była autorką siedmiu koncertów skrzypcowych, dwóch koncertów wiolonczelowych i koncertu altówkowego. Napisała także siedem kwartetów smyczkowych, pięć sonat na skrzypce i fortepian oraz dwie sonaty na skrzypce solo.
Przynajmniej niektóre z tych kompozycji, obok kilku innych dzieł kameralnych, a także symfonicznych, konkurują do dzisiaj na estradach koncertowych z pełnym powodzeniem.
Twórczość literacka
[edytuj | edytuj kod]Bacewicz pisarstwem zajmowała się w latach 60. Jest autorką powieści kryminalnej pt. Sidła (Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2018), tomiku opowiadań Znak szczególny (Czytelnik, Warszawa 1970; II wyd.: 1974), oraz kilku pozostających w rękopisie powieści i nowel[6].
Kompozycje
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Kompozycje instrumentalne
[edytuj | edytuj kod]orkiestrowe
- Sinfonietta na ork. smyczk. (1929)
- Suita na ork. smyczk. (1931)
- 3 karykatury (1932)
- Convoi de joie (Pochód radości) (1933)
- Symfonia (zaginęła) (1933)
- Sinfonietta na ork. smyczk. (1935)
(wyróżnienie Towarzystwa Wyd. Muzyki Pol., Warszawa 1936)
Dorobek kompozytorski | |
---|---|
Rodzaj twórczości | Liczba dzieł |
Muzyka wokalna | |
Pieśni | 14 |
Muzyka chóralna | |
Muzyka instrumentalna | |
Symfonie | 4 |
Koncerty | 8 |
Muzyka kameralna | 17 |
Inne formy orkiestralne | 1 |
Opery | 1 |
Balety | 1 |
Utwory na fortepian | 9 |
RAZEM | 55 |
- Symfonia (1938)
- Uwertura (1943)
- I Symfonia (1945)
- Symfonia na ork. smyczk. (zaginęła) (1946)
- Introdukcja i Kaprys (1947)
(wyróżnienie na Konkursie Kompoz.im. K. Szymanowskiego 1948)
- Koncert na ork. smyczk. (1948)
(Nagr. Państwowa III st. 1950)
- II Symfonia (1951)
- III Symfonia (1952)
- IV Symfonia (1953)
(nagr. MKiS 1955)
- Uwertura polska (1954)
- Partita (transkr. Partity na skrz. i fort.) (1955)
- Wariacje symfoniczne (1957)
- Muzyka na smyczki, trąbki i perkusję (1958)
Pomnik Grażyny Bacewicz w Bydgoszczy (w otoczeniu Filharmonii Pomorskiej jako jeden z posągów galerii pomników kompozytorów i wirtuozów)
(III nagr. Międzynarod. Trybuny Kompozytorów UNESCO, Paryż 1960)
- Pensieri notturni (1961)
(nagr. II st. MKiS 1962)
- Koncert na wielką orkiestrę symfoniczną (1962)
- Musica sinfontca in tre movimenti (1965)
- Divertimento na ork. smyczk. (1965)
- Contradizione na ork. kam. (1966)
- In una parte (1967)
Ponadto dla Polskiego Radia:
- Mazur (1944)
- Suita Pod Strzechą (1945)
- Suita Ze Starej Muzyki (1946)
- Suita (1946)
- Szkice Ludowe (1948)
- I Taniec polski (1948)
- Groteska (1949)
- Oberek (1949)
- Walc (1949)
- Kaprys polski (1949)
- Suita Tańców Polskich (1950)
- Serenada (1950)
- II Taniec Polski (1950)
- Krakowiak (1950)
- Taniec mazowiecki (1951)
- Oberek Noworoczny (1952)
- Suita z baletu „Z Chłopa Król” (1954)
na instrumenty solowe i orkiestrę
I Koncert skrzypcowy (1937)
- II Koncert skrzypcowy (1945)
- III Koncert skrzypcowy (1948)
(nagr. MKiS 1955)
- Rapsodia polska na skrzypce (1949)
- Koncert fortepianowy (1949)
(II nagr. na II Konkursie Kompoz. im. F. Chopina 1949)
- IV Koncert skrzypcowy (1951)
(Nagr. Państwowa II st. 1952)
- I Koncert wiolonczelowy (1951)
- V Koncert skrzypcowy (1954)
- VI Koncert skrzypcowy (1957)
- II Koncert wiolonczelowy (1963)
- VII Koncert skrzypcowy (1965)
(nagr. Rządu Belgijskiego i złoty medal na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim im. Królowej Elżbiety Belgijskiej, Bruksela 1965)
- Koncert na 2 fort. (1966)
- Koncert na altówkę (1968)
kameralne
- I Kwartet smyczkowy (1938)
- II Kwartet smyczkowy (1943)
- Suita na 2 skrz. (1943)
- Łatwe duety na tematy ludowe na 2 skrz. (1945)
- III Kwartet smyczkowy (1947)
(nagr. MKiS 1955)
- Kwartet na 4 skrz. (1949)
- IV Kwartet smyczkowy (1950)
(I nagr. na Międzynarod. Konkursie Kompoz., Liège 1951, Nagr. Pań stwowa II st. 1952)
- V Kwartet smyczkowy (1955)
(II nagr. na Międzynarod. Konkursie Kompoz., Liège 1956)
- VI Kwartet smyczkowy (1960)
- Quartetto per 4 violoncelli (1964)
- VII Kwartet smyczkowy (1965)
- Kwintet na instr. dęte (1932)
(nagr. Paryż 1933)
- Trio na ob., skrz. i wioloncz. (1935)
(nagr. Towarzystwa Wyd. Muzyki Pol., Warszawa 1936)
- Sonata na ob. i fort. (1936)
- Andante sostenuto na skrz. (lub wioloncz.) i org.
(transkrypcja IV cz. Sonaty da camera na skrz. i fort.) (1945)
- Trio na ob., kl. i fg. (1948)
- Łatwe utwory na kl. i fort. (1948)
- Oberek nr 1 na kl. i fort. (1949)
- Wiwat na kl. i kwartet smyczk. (1950)
- I Kwintet fortepianowy (1952)
- Inkrustacje na waltornię i zespół kam. (1965)
- Trio na ob., hf. i perk. (1965)
- II Kwintet fortepianowy (1965)
na skrzypce i fortepian
- Partita (1930)
- Kaprys nr 1 (1932)
- Witraż (1932)
- Kaprys nr 2 (1933 lub 1934)
- Pieśń litewska (1934)
- Temat z wariacjami (1934)
- Andante i allegro (1934)
- Legenda (1945)
- Concertino w I – III pozycji (1945)
- Sonata da camera (1945)
- Łatwe utwory w I pozycji (1946)
- Kaprys (1946)
- II Sonata (1946)
- III Sonata (1947)
- Taniec polski (1948)
- Łatwe utwory w I – III pozycji (1949)
- Melodia i Kaprys (1949)
- I Oberek (1949)
- IV Sonata (1949)
(nagr. na Festiwalu Muzyki Pol. 1951, Nagr. Państwowa II st. 1952)
- Taniec antyczny (1950)
- Taniec mazowiecki (1951)
- V Sonata (1951)
- II Oberek (1952)
- Taniec słowiański (1952)
- Kołysanka (1952)
- Humoreska (1952)
- Partita (1955)
na instrumenty solo
skrzypcowe
- Sonata (1929)
- Sonata (1941)
- Kaprys polski (1949)
- II Kaprys (1952)
- II Sonata (1958)
- 4 capricci (1968)
fortepianowe
- Temat z wariacjami (1924)
- Preludium (1928)
- Allegro (1929)
- Sonata (1930)
- Trois pieces caracteristiques (1932)
- Toccata (1932)
- Sonatina (1933)
- Suita dziecięca (1933)
- Scherzo (1934)
- Sonata (1935)
- 3 Groteski (1935)
- 3 preludia (1941)
- I Sonata (1949)
(III nagr. na II Konkursie Kompoz. im. F. Chopina 1949)
- Krakowiak koncertowy (1949)
(III nagr. na II Konkursie Kompoz. im. F. Chopina 1949)
- Etiuda tercjowa (1952)
- II Sonata (1953)
- Sonatina (1955)
- 10 etiud (1957)
- Mały tryptyk (1965)
na inne instrumenty
- Esquisse per organo (1966)
- Kaprysy polskie na kl. (1952)
wokalno-instrumentalne
[edytuj | edytuj kod]pieśni na głos solo i fortepian
- Trzy róże (poezje arab. z X w., przekład L. Staffa) (1934)
- Mów do mnie, miły (R. Tagore, przekład J. Kasprowicza) (1936)
- 3 pieśni: Mamidio, Inna, Samotność (poezje arab. z X w., przekład L. Staffa) (1938)
- Oto jest noc (K.I. Gałczyński) (1947)
- Smuga cienia (W. Broniewski) (1948)
- Rozstanie (R. Tagore, przekład J. Kasprowicza) (1949)
- Usta i pełnia (K.I. Gałczyński) (1949)
- Dzwon i dzwonki (A. Mickiewicz) (1955)
(nagr. na Konkursie ZKP W 100. rocznicę śmierci A. Mickiewicza)
- Nad wodą wielką i czystą (A. Mickiewicz) (1955)
- Boli mnie głowa (pieśń żartobliwa) (G. Bacewicz) (1955)
- Sroczka (ludowy) (1956)
- Zaloty na chór m. (A. Mickiewicz) (1968)
na głosy solowe, chór i orkiestrę
- Psalm „De profundis clamavi ad te Domine” (1932)
- 3 pieśni na tenor solo i ork. (poezje arab. z X w., przekład L. Staffa) (1938)
- Kantata olimpijska na chór miesz. i ork. (oda Pindara) (1948)
(wyróżnienie na Międzynarod. Olimpijskim Konkursie Sztuki, Londyn 1948)
- Akropolis, kantata na 600-lecie UJ, na chór miesz. i ork. (według Akropolis S. Wyspiańskiego) (1964)
- Przygoda króla Artura, opera radiowa (E.Fischer według legendy staroceltyckiej) (1959)
(nagranie Polskie Radio 1960)
balety
[edytuj | edytuj kod]- Z chłopa król (A.M. Swinarski według P. Baryki) (1953/54)
- Esik w Ostendzie, balet komiczny, 1 -akt. (L. Terpilowski według T. Boya-Żeleńskiego) (1964)
- Pożądanie, 2-akt. (M. Bibrowski według Le desir attrape par la queue P. Picassa) (1968–69)
Rękopisy utworów Bacewicz znajdują się w Zakładzie Zbiorów Muzycznych Biblioteki Narodowej w Warszawie.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Order Sztandaru Pracy I klasy (22 lipca 1959)
- Order Sztandaru Pracy II klasy (22 lipca 1949)[8]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955)[9]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1953)[10]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)[11]
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- 1933 I nagroda na konkursie kompozytorskim Towarzystwa „Aide aux femmes de professions libres” w Paryżu za Kwintet Na Instrumenty Dęte
- 1936 II nagroda na konkursie kompozytorskim Towarzystwa Wydawniczego Muzyki Polskiej za Trio Na Obój, Skrzypce I Wiolonczelę, wyróżnienie za Sinfoniette na orkiestrę smyczkową
- 1949 II nagroda (pierwszej nie przyznano) na Konkursie Kompozytorskim Im. Fryderyka Chopina, zorganizowanym przez Związek Kompozytorów Polskich w Warszawie za Koncert Fortepianowy
- 1950 Państwowa Nagroda Artystyczna III stopnia w dziale muzyki za koncert na orkiestrę smyczkową[12]
- 1951 I nagroda na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim w Liège za Kwartet Smyczkowy nr 4
- 1952 Nagroda Państwowa II stopnia za kompozycje IV Kwartet, IV Sonata Skrzypcowa i IV Koncert Skrzypcowy[13]
- 1956 Nagroda Państwowa II stopnia
- 1956 II nagroda na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim w Liège za Kwartet Smyczkowy nr 5
- 1960 III Lokata podczas Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów UNESCO w Paryżu za Muzykę na smyczki, trąbkę i perkusję
- 1965 Nagroda rządu belgijskiego i złoty medal na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorów w Brukseli za koncert skrzypcowy nr 7
Z okazji setnej rocznicy urodzin artystki, rok 2009 w polskiej muzyce ogłoszono Rokiem Grażyny Bacewicz, a Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczek, na którym umieszczono fotografię artystki[14].
Obiekty i instytucje noszące imię Grażyny Bacewicz
[edytuj | edytuj kod]- Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi;
- Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Grażyny Bacewicz w Nowej Soli;
- Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Grażyny Bacewicz w Jaworznie;
- Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Grażyny Bacewicz w Limanowej;
- Państwowa Szkoła Muzyczna I st. im. Grażyny Bacewicz w Radomsku;
- Szkoła Muzyczna I stopnia im. Grażyny Bacewicz w Gdańsku-Wrzeszczu;
- Szkoła Muzyczna I stopnia im. Grażyny Bacewicz we Wrocławiu;
- Zespół Państwowych Ogólnokształcących Szkół Muzycznych I i II stopnia nr 3 im. Grażyny Bacewicz w Warszawie;
- Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Grażyny Bacewicz w Koszalinie;
- Plac Zabaw im. Grażyny Bacewicz w Tychach;
- ulica Grażyny Bacewicz w Białymstoku;
- ulica Grażyny Bacewicz w Częstochowie;
- ulica Grażyny Bacewicz w Gdańsku;
- ulica Grażyny Bacewicz w Jeleniej Górze;
- ulica Grażyny Bacewicz w Koninie;
- ulica Grażyny Bacewicz w Łodzi;
- ulica Grażyny Bacewicz w Łomiankach Dolnych;
- ulica Grażyny Bacewicz w Nowej Soli;
- ulica Grażyny Bacewicz w Oławie;
- ulica Grażyny Bacewicz w Radomiu;
- ulica Grażyny Bacewicz w Redzie;
- ulica Grażyny Bacewicz w Warszawie;
- ulica Grażyny Bacewicz we Wrocławiu.
Festiwale i konkursy noszące imię Grażyny Bacewicz
[edytuj | edytuj kod]- Międzynarodowy Festiwal Muzyczny im. Grażyny Bacewicz w Łodzi,
- Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im. Grażyny Bacewicz w Łodzi,
- Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Grażyny Bacewicz w Łodzi,
- Ogólnopolski Konkurs Skrzypcowy im. Grażyny Bacewicz Szkół Muzycznych I stopnia we Wrocławiu,
- BISMA Bacewicz International Summer Music Academy w Łodzi.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Stefan Kisielewski: Dzienniki. Warszawa: Iskry, 1997, s. 171. ISBN 83-207-1516-4.
- ↑ Nekrologi podawały często błędny rok urodzenia 1913.
- ↑ a b c d Michał Laszczkowski: Kobiety niepodległej. Warszawa: Biuro Programu „Niepodległa”, 2021, s. 75. ISBN 978-83-956053-2-1. (pol.).
- ↑ Historia Związku Kompozytorów Polskich [online], zkp.org.pl [dostęp 2019-04-09] .
- ↑ Tadeusz Sobieraj: Orły Niepodległości. Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie w setną rocznicę jego powstania (1912–2012). Ząbki: Apostolicum, 2012, s. 100. ISBN 978-83-7031-808-6.
- ↑ Grażyna Bacewicz. Życie i twórczość [online], Culture.pl [dostęp 2019-04-09] .
- ↑ Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 99. ISBN 83-01-06109-X.
- ↑ M.P. z 1950 r. nr 6, poz. 58 „za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie kultury i sztuki”.
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
- ↑ M.P. z 1953 r. nr 93, poz. 1254 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki – wymieniona jako Bacewiczówna Grażyna.
- ↑ Przyznanie Państwowych Nagród Naukowych i Artystycznych. „Nowa Kultura”. Rok I, Nr 19, s. 1, 6 sierpnia 1950. Warszawa: Związek Literatów Polskich. [dostęp 2024-08-06].
- ↑ Uchwała Prezydium Rządu w sprawie przyznania nagród za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki za rok 1952. „Trybuna Ludu”. Rok V, Nr 203 (1265), s. 6, 3 lipca 1952. Warszawa: KC PZPR. [dostęp 2024-08-01].
- ↑ Poczta Polska, Numer katalogowy 4276, data wydania: 28.05.2009.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Stefan Kisielewski: Grażyna Bacewicz i jej czasy, PWM, Kraków 1963.
- Ludomira Stawowy: Bacewicz Grażyna. W: Elżbieta Dziębowska: Encyklopedia muzyczna PWM. T. 1: ab część biograficzna. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1979, s. 100–108. ISBN 83-224-0113-2. OCLC 468356768. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Grażyna Bacewicz na stronach Polskiego Wydawnictwa Muzycznego
- Hasło w niemieckim leksykonie kobiet. mugi.hfmt-hamburg.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-09)].
- Film dokumentalny o Grażynie Bacewicz w serwisie YouTube
- Grażyna Bacewicz na zdjęciach w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000115970673
- VIAF: 12572538
- LCCN: n79089437
- GND: 120052059
- NDL: 01233191
- LIBRIS: 0xbdg16j2nj8lr3
- BnF: 14841395h
- SUDOC: 079953271
- NLA: 36037272
- NKC: jn20030204019
- BNE: XX1215688
- NTA: 073970867
- BIBSYS: 5057534
- CiNii: DA09947784
- PLWABN: 9810586394505606
- NUKAT: n97014983
- J9U: 987007273077305171
- LNB: 000118728
- CONOR: 10830947
- BLBNB: 000508585
- LIH: LNB:V*159890321;=BY
- RISM: people/41019198
- Absolwenci École Normale de Musique
- Jurorzy Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego
- Kompozytorzy muzyki poważnej
- Kompozytorzy XX wieku
- Ludzie urodzeni w Łodzi
- Muzycy związani z Łodzią
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej
- Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej
- Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy
- Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polscy kompozytorzy muzyki poważnej
- Polscy Litwini
- Polscy pedagodzy muzyczni
- Polscy skrzypkowie
- Urodzeni w 1909
- Wykładowcy Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi
- Wykładowcy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina
- Zmarli w 1969