Jan Stawisiński
Data i miejsce urodzenia |
29 czerwca 1960 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
25 stycznia 1982 |
Zawód, zajęcie |
górnik |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Jan Stawisiński (ur. 29 czerwca 1960 w Sławnie, zm. 25 stycznia 1982 w Katowicach-Ochojcu) – górnik katowickiej Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek”, ofiara pacyfikacji kopalni 16 grudnia 1981.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Katowice_pomnik_g%C3%B3rnik%C3%B3w_kopalni_Wujek_29.jpg/220px-Katowice_pomnik_g%C3%B3rnik%C3%B3w_kopalni_Wujek_29.jpg)
W 1978 roku ukończył Zasadniczą Szkołę Telekomunikacyjną w Koszalinie zdobywając zawód elektromontera, a w latach 1978-1979 uczęszczał do Technikum Elektrycznego w Koszalinie[1]. W Koszalinie był ratownikiem[2]. Do pracy na Śląsk przyjechał w 1979 za namową kolegi. Od 25 września 1979 pracował jako górnik w Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek”. Był bezpartyjny i należał do NSZZ „Solidarność”. W grudniu 1981 r. brał udział w strajku. W trakcie pacyfikacji kopalni przez oddziały ZOMO, 16 grudnia 1981 r. doznał rany postrzałowej głowy. Ranny najpierw został zawieziony do szpitala w Szopienicach, a następnie po interwencji matki - Janiny Stawisińskiej, przewieziono go do Centralnego Szpitala Górniczego w Ochojcu[1][3]. Matka Jana, Janina Stawisińska, na wieść o pacyfikacji przyjechała do Katowic szukać syna. Odnalazła go po kilku dniach w szpitalu w Ochojcu. By być blisko niego, zatrudniła się w tym szpitalu jako salowa[4]. Zmarł 25 stycznia 1982, nie odzyskując przytomności. Został pochowany 29 stycznia w Koszalinie[1][3]. W pogrzebie uczestniczyło około 170 osób[5]. Miał dwie siostry, był kawalerem[6].
Gdy przystąpiono do rozliczania tragedii w kopalni Wujek, Janina Stawisińska przez 25 lat, do śmierci, jeździła z Koszalina do Katowic i Warszawy na wszystkie rozprawy i walczyła o prawdę w sprawie „Wujka”.
Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami (przez Prezydenta RP na Uchodźstwie, 1990), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1992), Krzyżem Wolności i Solidarności (2015)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Instytut Pamięcie Narodowej , Stawisiński Jan [online], Encyklopedia Solidarności [dostęp 2023-09-30] (pol.).
- ↑ Stawisiński, Jan [online], Wyborcza.pl, 12 grudnia 2006 [zarchiwizowane z adresu 2012-01-15] .
- ↑ a b Robert Ciupa , Bogusław Tracz , Wujek '81: strajk i pacyfikacja, Katowice: Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, 2016, s. 171, ISBN 978-83-942030-6-1 [dostęp 2023-09-30] .
- ↑ Idź i zabij, Maria Szcześniak.
- ↑ Adam Dziuba: Pamięć o ofiarach "Wujka". ipn-areszt.pl. [dostęp 2014-05-12].
- ↑ Przemysław Miśkiewicz, Jędrzej Lipski, Robert Dyja, "25. rocznica pacyfikacji Kopalni Wujek" - dodatek specjalny Dziennika Zachodniego nr 293, 16 grudnia 2006, s. XV.
- ↑ Ceremonia wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności w 34. rocznicę pacyfikacji kopalni „Wujek” – Katowice, 16 grudnia 2015
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jan Stawisiński, 13grudnia81.pl (foto). 13grudnia81.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-06-18)].
- Górnik numer 1, Janek Stawisiński (1960-1982). wolyniec.host.sk. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-10-20)].
- Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989)
- Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności
- Polscy górnicy
- Ofiary stanu wojennego
- Uczestnicy wydarzeń Grudnia 1981
- Urodzeni w 1960
- Zamordowani przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa Polski Ludowej
- Zmarli w 1982
- Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Koszalinie