Janina Górzyńska-Bierut
Imię i nazwisko po urodzeniu |
Janina Górzyńska |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
30 stycznia 1890 |
Data śmierci |
17 kwietnia 1985 |
Pierwsza dama Polski | |
Okres |
od 5 lutego 1947 |
Małżonek | |
Małżonka premiera Rzeczypospolitej Polskiej Ludowej | |
Okres |
od 20 listopada 1952 |
Poprzednik | |
Następca |
Nina Andrycz |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Janina Górzyńska-Bierut (ur. 30 stycznia 1890 w Lublinie, zm. 17 kwietnia 1985) – polska przedszkolanka, formalnie pierwsza dama RP jako małżonka prezydenta Bolesława Bieruta.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Była córką Bronisławy z Zawadzkich i Stanisława Górzyńskiego.
Przed II wojną światową pracowała jako przedszkolanka, zatrudniona przez Zofię Staniszewską, która założyła przedszkole i wraz z mężem Eugeniuszem Staniszewskim administrowali majątkiem Studzianki w okolicach Lublina. Tutaj Janina Górzyńska poznała Bolesława Bieruta, który razem z Janem Hemplem prowadzili prace miernicze w majątku Studzianki[1].
3 lipca 1921 w Lublinie Janina Górzyńska i Bolesław Bierut wzięli ślub[2]. 12 lutego 1923 urodziła się ich córka Krystyna, a 29 stycznia 1925 – syn Jan. W latach późniejszych Bierutowie nie żyli ze sobą, ale do końca utrzymywali przyjacielskie stosunki. W tym czasie Bolesław Bierut był w nieformalnym związku z Małgorzatą Fornalską, z którą miał córkę Aleksandrę, a od 1944 żył z Wandą Górską.
Mieszkała na II Kolonii Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na Żoliborzu i pracowała jako woźna w przedszkolu Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci[3].
Od 1944 do 1947 Bolesław Bierut był przewodniczącym Krajowej Rady Narodowej, a następnie – do 1952 – prezydentem i zarazem przewodniczącym Rady Państwa. Ponadto w 1948 został I sekretarzem KC PPR, a następnie – do śmierci w 1956 – stał na czele PZPR. W latach 1952–1954 był też premierem. W tym czasie Janina Górzyńska była pierwszą damą, a w latach 1952–1954 była również małżonką premiera. W tym czasie często była mylona przez gości z zagranicy z Wandą Górską, która była nazywana królową Belwederu. Po śmierci Bolesława Bieruta, Janina Górzyńska dbała o pamięć o nim[4].
Była działaczką Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci i Towarzystwa Przyjaciół Dzieci[5].
Zmarła 17 kwietnia 1985, pochowana na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera II D4-1-9)[6].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: po raz pierwszy 20 czerwca 1947[7])
- Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
- Warszawski Krzyż Powstańczy[8] (1982)[9]
- Odznaka Zasłużonego Działacza TPD[5]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ J. Chyliński, Jaki był Bolesław Bierut. Wspomnienia Syna, Wydawnictwo Oficyna Drukarska 01-142 Warszawa, ul. Sokołowska 12 a, 1999, s. 33.
- ↑ Fot. 7. Fotokopia skróconego aktu małżeństwa Bolesława Bieruta i Janiny Górzyńskiej w: J. Chyliński, op. cit.
- ↑ Jarosław Abramow-Newerly: Lwy mojego podwórka. Warszawa: Wydawnictwo Twój Styl, 2000, s. 28. ISBN 83-7163-249-5.
- ↑ Historia pierwszych dam.
- ↑ a b „Życie Warszawy”, nr 92 z 20–21 kwietnia 1985, s. 11 (nekrolog).
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.
- ↑ M.P. z 1947 r. nr 103, poz. 685 „za wybitne zasługi na polu opieki nad dzieckiem”.
- ↑ „Trybuna Ludu”, nr 92 z 20–21 kwietnia 1985, s. 7 (nekrolog).
- ↑ Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym [w:] "Stolica", nr 43, 26 pa��dziernika 1986, s. 21
- Bolesław Bierut
- Działacze Towarzystwa Przyjaciół Dzieci
- Działacze PZPR
- Ludzie urodzeni w Lublinie
- Małżonkowie premierów Polski
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polscy nauczyciele
- Polskie pierwsze damy
- Urodzeni w 1890
- Zmarli w 1985
- Żony I sekretarzy KC PZPR