Konstantin Fiedin
Konstantin Aleksandrowicz Fiedin (ros. Константин Александрович Федин; ur. 12 lutego?/24 lutego 1892 w Saratowie, zm. 15 lipca 1977 w Moskwie) – rosyjski pisarz, autor utworów o problemach wrażliwej i samotnej jednostki, uwikłanej w sprzeczności współczesnego świata[1], Bohater Pracy Socjalistycznej (1967). W latach 1959–1977 przewodniczący Związku Pisarzy ZSRR. W 1921 roku dołączył do grupy literackiej o nazwie Bracia Serafiońscy.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 12 lutego?/24 lutego 1892 roku w Saratowie w rodzinie właściciela sklepu papierniczego. Od dzieciństwa interesował się pisarstwem. Nie chcąc iść w ślady ojca, parę razy uciekł z domu, chociaż w 1911 roku wstąpił do Moskiewskiego Instytutu Handlu. W 1914 roku został wysłany do Niemiec, by podszkolić swój język niemiecki. W początkowej fazie I wojny światowej, dalej znajdował się na terenie cesarstwa i jako jeniec miał prawo mieszkać i pracować w różnych miastach (był m.in. aktorem).
Powróciwszy do Rosji pod koniec 1918 roku, trafił do Syzrania w guberni symbirskiej (obecnie obwód samarski). W lutym 1919 roku zorganizował i był redaktorem gazety „Otkliki”, współpracował też z czasopismami: „Izwiestija Syzranskich Sowietow”, „Ałyj put'”, „Syzranskij kommunar”. W Syzraniu napisał pierwsze opowiadania: Sczastje i Diadia Kisiel – drugi utwór dostał nagrodę w Moskwie w konkursie „ROSTA” i został dostrzeżony przez Maksima Gorkiego.
Miasto Syzrań dał pisarzowi obszerny materiał na kolejne utwory. W powieści Miasta i lata stary Syzrań odzwierciedlony jest w wymyślonym przejezdnym mieście Siemidoł. Napisane w 1921 roku opowiadanie Sad również jest naszpikowane wrażeniami z miasta. Wydarzenia z powieści Niezwykłe lato rozgrywają się na rzece Wołga w 1919 roku.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Serapins.jpg/250px-Serapins.jpg)
W 1921 roku był członkiem grupy Bracia Serafiońscy w Piotrogrodzie (przemianowanym niedługo na Leningrad). Wrażenia z zagranicy i program tej grupy, zwłaszcza aktualna dla tych czasów polemika na temat inteligentów w rewolucji, określiły w głównej mierze charakter pierwszej i najbardziej znanej powieści Fiedina Miasta i lata. Pisarz żył w Leningradzie na prospekcie Wołodarskiego 33 do roku 1937, potem przeniósł się do Moskwy.
W 1927 roku wziął udział w stworzeniu grupowej powieści Bolszyje pożary, publikowanej w gazecie „Ogoniok”.
W latach 1933–1935 pracował nad pierwszą w historii literatury radzieckiej powieścią polityczną Pochiszczenije Jewropy. W powieści Sanatorium „Arktur” wykorzystał motyw „czarodziejskiej góry” Tomasza Manna w celach propagandowych, czy przeciwstawić ze sobą „zdrowy” ZSRR ze „zgniłym” Zachodem[2].
W 1958 roku został mianowany członkiem Akademii Nauk ZSRR, a w 1959 przewodniczącym Związku Pisarzy ZSRR (do 1977 roku). W 1958 został akademikiem Akademii Nauk ZSRR. Od 1962 był deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR od 6 do 9 kadencji.
Karierę literacką zakończył klasyką literatury radzieckiej – trylogią Pierwsze porywy (1945), Niezwykłe lato (1947) i Ognisko (1961).
Zmarł 15 lipca 1977 roku, został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie[3].
Odznaczenia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Medal Sierp i Młot Bohatera Pracy Socjalistycznej (23 lutego 1967)
- Order Lenina (czterokrotnie)
- Order Rewolucji Październikowej
- Order Czerwonego Sztandaru Pracy (dwukrotnie – 31 stycznia 1939 i 25 lutego 1952)
- Nagroda Stalinowska (1949)
Wybrana twórczość
[edytuj | edytuj kod]Powieści
- 1922–1924 – Miasta i lata[4] (ros. Города и годы) – polskie tłumaczenie Jan Barski
- 1928 – Bracia[5] (ros. Братья)
- 1934–1935 – Pochiszczenije Jewropy (ros. Похищение Европы)
- 1940 – Sanatorium „Arktur”[6] (ros. Санаторий „Арктур“)
- 1945 – Pierwsze porywy[7] (ros. Первые радости)
- 1947 – Niezwykłe lato[8] (ros. Необыкновенное лето)
- 1961 – Ognisko[9] (ros. Костёр)
Opowiadania[10]
- 1921 – Sad (ros. Сад)
- 1925:
- Transvaal (ros. Трансвааль)
- Poranek w Wiaźnym (ros. Утро в Вяжном)
- Mużyki (ros. Мужики)
- 1930 – Starzec (ros. Старик)
- 1937:
- Byłem aktorem (ros. Я был актером)
- Cisza[11] (ros. Тишина)
- Koniec świata
- Opowiadanie w formie listów
- Sczast'je (ros. Счастье)
- Diadia Kisiel (ros. Дядя Кисель)
- Norwieżcy (ros. Норвежцы)
- Mieloczy (ros. Мелочи)
- Anna Timofiewna (ros. Анна Тимофевна)
- Rasskaz ob odnom utrie (ros. Рассказ об одном утре)
- Narowczatskaja chronika (ros. Наровчатская хроника)
Dramaty
- 1942 – Ispytanije czuwstw (ros. Испытание чувств)
Wspomnienia
- 1941–1968 – Gor'kij sriedi nas (ros. Горький среди нас)
- 1957 – Pisatiel, iskusstwo, wriemia (ros. Писатель, искусство, время)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Fiedin Konstantin [online], portalwiedzy.onet.pl [dostęp 2017-11-18] [zarchiwizowane z adresu 2015-12-08] (pol.).
- ↑ Казак В. Лексикон русской литературы XX века = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / [пер. с нем.]. — М.: РИК «Культура», 1996. — XVIII, 491, [1] с. — 5000 экз. — ISBN 5-8334-0019-8.. — С. 435.
- ↑ Новодевичье кладбище. Федин Константин Александрович (1892-1977)
- ↑ Miasta i lata • Fiedin Konstantin • książka - recenzje, opisy, opinie » BiblioNETka.pl [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2017-11-18] .
- ↑ „Bracia: powieść” Konstanty Fiedin - w.bibliotece.pl [online], w.bibliotece.pl [dostęp 2017-12-03] (pol.).
- ↑ Sanatorium "Arktur" • Fiedin Konstantin • książka - recenzje, opisy, opinie » BiblioNETka.pl [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2017-11-18] .
- ↑ Pierwsze porywy • Fiedin Konstantin • książka - recenzje, opisy, opinie » BiblioNETka.pl [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2017-11-18] .
- ↑ Niezwykłe lato • Fiedin Konstantin • książka - recenzje, opisy, opinie » BiblioNETka.pl [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2017-11-18] .
- ↑ Ognisko • Fiedin Konstantin • książka - recenzje, opisy, opinie » BiblioNETka.pl [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2017-11-18] .
- ↑ Koniec świata i inne opowiadania • Fiedin Konstantin • książka - recenzje, opisy, opinie » BiblioNETka.pl [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2017-11-18] .
- ↑ Róża wiatrów: Opowiadania o miłości • Tołstoj Aleksiej Nikołajewicz, Leonow Leonid, Erenburg Ilia, Gorki Maksim (Gorkij Maksym, Górski Maksym) (właśc. Pieszkow Aleksiej), Fied... [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2017-11-18] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Biografia Fiedina w Wielkiej Encyklopedii Radzieckiej. [dostęp 2013-12-06]. (ros.).
- Konstantin Aleksandrovich Fedin, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2013-12-06] (ang.).
- Biografia Fiedina w Encyklopedii Pisarzy Radzieckich. [dostęp 2013-12-06]. (ang.).
- Krótka biografia Fiedina na portalu Spartacus Educational. [dostęp 2013-12-06]. (ang.).
- Informacje na stronie warheroes.ru (jęz. ros.)
- ISNI: 000000010856217X
- VIAF: 29533778
- LCCN: n50001089
- GND: 118686399
- LIBRIS: 86lnnp7s1p32n1l
- BnF: 11902471z
- SUDOC: 026860740
- SBN: MILV016370
- NKC: jn19990210201
- DBNL: fedi001
- BNE: XX1074813
- NTA: 070057761
- Open Library: OL693025A
- PLWABN: 9810561562205606
- NUKAT: n00045979
- J9U: 987007463318305171
- CONOR: 22049891
- KRNLK: KAC201730227
- Bohaterowie Pracy Socjalistycznej
- Członkowie Związku Pisarzy ZSRR
- Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR
- Laureaci Nagrody Stalinowskiej
- Ludzie urodzeni w Saratowie
- Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy
- Odznaczeni Orderem Lenina
- Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej
- Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie
- Pisarze rosyjskojęzyczni
- Pisarze socrealiści
- Pisarze związani z Moskwą
- Pisarze związani z Petersburgiem
- Pisarze związani z Saratowem
- Radzieccy pisarze
- Rosyjscy dramaturdzy XX wieku
- Rosyjscy prozaicy XX wieku
- Urodzeni w 1892
- Zmarli w 1977
- Rosyjscy artyści socrealizmu
- Radzieccy artyści socrealizmu