Lina Bo Bardi
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Narodowość |
włoska |
Praca | |
Styl | |
Budynki |
Lina Bo Bardi, ur. jako Achillina Bo (ur. 5 grudnia 1914 w Rzymie – zm. 29 marca 1992 w São Paulo[1]) − urodzona we Włoszech brazylijska architektka, projektantka form przemysłowych, dziennikarka i aktywistka[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W 1939 r. ukończyła studia architektoniczne na uniwersytecie w Rzymie, gdzie kształciła się pod okiem architektów Marcello Piacentiniego i Gustavo Giovannoniego. Po ukończeniu studiów przeniosła się do Mediolanu, gdzie rozpoczęła pracę w biurze architektonicznym kierowanym przez architekta i projektanta Gio Pontiego[1]. Współpracowała także z architektem Carlo Paganim. Równolegle z pracą projektową, Lina Bo Bardi rozpoczęła karierę dziennikarską, pisząc m.in. dla magazynów Lo Stile czy Domus[2].
W 1943 r. nalot bombowy zniszczył jej studio, co sprawiło, że zmuszona była tymczasowo porzucić pracę projektową i edytorską[2]. W 1945 r. wraz z Carlo Paganim i fotografem Federico Patellanim otrzymała zlecenie udokumentowania zniszczeń wojennych na terenie Włoch. W tamtym czasie utworzyła wraz z Paganim i krytykiem artystycznym Brunonem Zevi magazyn A – Attualita, Architettura, Abitazione, Arte, w którym publikowane były materiały zebrane przez Bardi, Paganiego i Patellaniego oraz koncepcje dotyczące rekonstrukcji Włoch po II wojnie światowej[1].
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/MASP_at_Paulista_Av_in_S%C3%A3o_Paulo.jpg/240px-MASP_at_Paulista_Av_in_S%C3%A3o_Paulo.jpg)
W 1946 roku jej mąż, historyk sztuki Pietro Maria Bardi, otrzymał propozycję współtworzenia kolekcji Muzeum Sztuki w São Paulo[2]. Lina Bo Bardi przeniosła się razem z nim do Brazylii, gdzie kontynuowała zarówno działalność projektową, jak i publicystyczną. W 1950 r. założyła wraz z mężem czasopismo Habitat, którego edytorką była do roku 1953. W 1951 r. otrzymała obywatelstwo brazylijskie, w tym roku ukończyła także swój pierwszy projekt wykonany po przeprowadzce – dom własny, zwany Casa de Vidro ("Szklany dom") w dzielnicy Morumbi w São Paulo[3]. W Brazylii projektowała zarówno domy indywidualne (jak dom Valerii Piacentii Cirell czy dom własny w São Paulo), jak i budynki użyteczności publicznej i centra kulturalne (Solar do Unhão w Salvador, Teatro Oficina w São Paulo). Do jej najbardziej znanych realizacji należą Muzeum Sztuki (1957-1969) oraz centrum SESC Pompéia (1977-1986) w São Paulo[4].
Oprócz pracy projektowej, Lina Bo Bardi zajmowała się także wzornictwem, scenografią i modą[5]. W latach 50. była także wykładowczynią na Wydziale Architektury i Urbanistyki na Uniwersytecie w São Paulo (FAU USP) i w Szkole Sztuk Pięknych na Uniwersytecie Bahia.
W 2021 r. Lina Bo Bardi uhonorowana została pośmiertnie Złotym Lwem 17. Międzynarodowego Biennale Architektury w Wenecji. Hashim Sarkis, kurator Biennale, uzasadnił przyznanie nagrody Bardi następująco:
Jeśli jakiś architekt najlepiej uosabia temat tegorocznej wystawy to jest nim Lina Bo Bardi. Jej kariera jako projektantki, redaktorki, kuratorki i aktywistki przypomina nam o roli architekta jako koordynatora i, co ważne, twórcy zbiorowych wizji. Lina Bo Bardi uosabia również wytrwałość architekta w trudnych czasach, niezależnie od tego, czy charakteryzują się one wojnami, konfliktami politycznymi czy imigracją, oraz zdolność do zachowania kreatywności i optymizmu w każdych okolicznościach[4].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]Libby Sellers, Women Design. Pioneers in architecture, industrial, graphic and digital design from the twentieth century to the present day, Londyn: Frances Lincoln, 2017.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Lina Bo Bardi, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2021-04-20] (ang.).
- ↑ a b c Libby Sellers , Women Design. Pioneers in architecture, industrial, graphic and digital design from the twentieth century to the present day, Londyn: Frances Lincoln, 2017, ISBN 978-0-7112-3923-4 .
- ↑ Elias Redstone , Brazilian Architecture – The Dream House – Casa de Vidro [online], Amuse, 20 września 2018 [dostęp 2021-04-20] (ang.).
- ↑ a b Złoty Lew dla Liny Bo Bardi [online], architektura.muratorplus.pl [dostęp 2021-05-01] (pol.).
- ↑ Timeline [online], Lina Bo Bardi Together, 16 czerwca 2012 [dostęp 2021-05-01] .
- ISNI: 0000000120992017
- VIAF: 13113998
- ULAN: 500036905
- LCCN: n94017480
- GND: 119254859
- NDL: 001242372
- BnF: 16582460z
- SUDOC: 08388131X
- SBN: VEAV036090
- NKC: xx0210033
- BNE: XX5001416
- NTA: 143128248
- BIBSYS: 98068546
- CiNii: DA1892761X
- Open Library: OL319413A
- NUKAT: n2014188148
- J9U: 987007459244305171
- PTBNP: 240463
- CANTIC: a11250756
- CONOR: 72380771
- BLBNB: 000608671