Michaił Tal
![]() Michaił Tal, 1968 | |
Data i miejsce urodzenia |
9 listopada 1936 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
28 czerwca 1992 |
Obywatelstwo | |
Tytuł szachowy |
arcymistrz (1957) |
Ranking FIDE |
2705 (najwyższy ranking w karierze) |
Michaił Niechiemjewicz Tal, łot. Mihails Tāls, ps. „Czarodziej z Rygi” (ur. 9 listopada 1936 w Rydze, zm. 28 czerwca[a] 1992 w Moskwie) – łotewski szachista pochodzenia żydowskiego, reprezentujący ZSRR, ósmy mistrz świata w szachach.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Bundesarchiv_Bild_183-76052-0335%2C_Schacholympiade%2C_Tal_%28UdSSR%29_gegen_Fischer_%28USA%29.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-76052-0335%2C_Schacholympiade%2C_Tal_%28UdSSR%29_gegen_Fischer_%28USA%29.jpg)
Nazywany często „Czarodziejem z Rygi” znany był z błyskotliwej gry i biegłości w taktycznych uderzeniach. Swojemu naturalnemu talentowi zawdzięczał zdobycie tytułu mistrza świata w wieku 23 lat. Był najmłodszym mistrzem świata z dotychczasowych, dopiero Garri Kasparow pobił jego rekord, sięgając po tytuł mając 22 lata.
Swój intuicyjny sposób gry Tal z powodzeniem przeciwstawiał pozycyjnemu stylowi opartemu na rzetelnym teoretycznym przygotowaniu, reprezentowanemu przez współczesnych mu arcymistrzów. Jego grę Wasilij Smysłow określił jako „sztuczki i nic więcej”, jednak Tal wygrywał z najlepszymi. Swoimi niespodziewanymi poświęceniami doprowadzał do niewiarygodnie skomplikowanych pozycji, stwarzając przeciwnikom problemy nie do rozwiązania podczas partii. Nawet jeśli w późniejszych głębokich analizach okazywało się, że poświęcenie nie było poprawne, to jednak jego zdumiewające koncepcje budziły uznanie, a brawura często była nagradzana aplauzem kibiców. Był ulubieńcem publiczności.
W 1960 roku Tal dość łatwo pokonał Michaiła Botwinnika w meczu o mistrzostwo świata. Do rewanżu Botwinnik przygotował się niezwykle starannie, studiując styl gry Tala i równie łatwo odebrał mu tytuł. Na gorszy występ Tala w rewanżowym meczu prawdopodobnie decydujący wpływ miały jego problemy zdrowotne. Tal był słabego zdrowia, przewlekłe problemy z nerką były wielką przeszkodą w osiąganiu dobrych rezultatów. Niezmiennie prezentował jednak swoje pozytywne podejście do życia. Sławny jest jego komentarz do jednej ze swoich zwycięskich partii wkrótce po opuszczeniu szpitala: „grałem całkiem nieźle, jak na nieboszczyka”[1].
Jednym z największych sukcesów Tala było zwycięstwo (wspólnie z Anatolijem Karpowem) w „Turnieju Gwiazd”, rozegranym w 1979 roku w Montrealu, gdzie w wielkim stylu pozostawił w pokonanym polu całą ówczesną czołówkę szachową[2].
Najwyższy ranking w karierze osiągnął 1 stycznia 1980 r., z wynikiem 2705 punktów zajmował wówczas 2. miejsce (za Anatolijem Karpowem) na światowej liście FIDE[3].
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Mikhail_Tal_1961_Oberhausen.jpg/220px-Mikhail_Tal_1961_Oberhausen.jpg)
Michaił Tal urodził się z ektrodaktylią prawej dłoni, co nie przeszkodziło mu zostać także dobrym pianistą.
Jest pochowany na Nowym Cmentarzu żydowskim w Rydze.
Mecze Tala o mistrzostwo świata
[edytuj | edytuj kod]Rok | Przeciwnik | Wynik |
---|---|---|
1960 | Botwinnik | wygrana (+6-2=13) |
1961 | Botwinnik | przegrana (+5-10=6) |
W nawiasach: liczba wygranych, przegranych i zremisowanych partii. |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Na nagrobku arcymistrza widnieje data 27 VI 1992; jednak źródła, np. Garri Kasparow w swojej książce My Great Predecessors, część II, s. 382, lub Notka biograficzna w bazie IMDb (ang.) podają datę 28 VI 1992.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Mikhail Tal vs Alexey Suetin (1969) „Not Bad for a Dead Man!
- ↑ Montreal 1979. endgame.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-04)]..
- ↑ All Time Rankings. chess.eusa.ed.ac.uk. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-11)]..
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Michaił Tal – The Life and Games of Mikhail Tal (Cadogan, 1997).
- Peter Clarke – Mikhail Tal’s Best Games of Chess: 1951 – 1960 (Bell & Sons, 1961).
- Bernard Cafferty – Tal’s 100 Best Games: 1961 – 1973 (Batsford, 1975).
- Hilary Thomas – The Complete Games of Mikhail Tal (Batsford, 1979 and 1980).
- W.Litmanowicz, J. Giżycki, „Szachy od A do Z”, tom II, Warszawa 1987.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Michaił Tal – wybrane partie szachowe (ang.)
- Mikhail Tal, the Chess Player Ahead of Chess (ang.)
- A genial genius at work – Tal blindfold simul in video (ang.)
- Mikhail Tal: Triumph and Tragedy (Part I) (ang.)
- ISNI: 0000000108906171
- VIAF: 40173847
- LCCN: n81075879
- GND: 118753835
- LIBRIS: 64jmqbgq5vbjs1k
- BnF: 170196098
- NLA: 36201898
- NKC: xx0160383
- BNE: XX1081839
- NTA: 068520670
- BIBSYS: 90064547
- Open Library: OL53920A
- PLWABN: 9810595276705606, 9810695356705606
- NUKAT: n97002584
- J9U: 987007277390505171
- CANTIC: a10426887
- LNB: 000039035
- BNC: 000550652
- LIH: LNB:BEoC;=BP