Procol Harum
![]() Procol Harum we Wrocławiu | |
Rok założenia | |
---|---|
Pochodzenie | |
Gatunek |
rock psychodeliczny[1], art rock[1], jazz-rock[1], rock progresywny[1] |
Aktywność |
1967–1977 |
Strona internetowa |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Procol_Harum_1967.png/240px-Procol_Harum_1967.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Gary_Brooker_2001.jpg/240px-Gary_Brooker_2001.jpg)
Procol Harum – brytyjski zespół rockowy grający rock psychodeliczny i progresywny z nutami bluesa, R&B oraz soulu, założony w 1967 w Southend-on-Sea przez Gary'ego Brookera i Keitha Reida. Ich debiutancki singiel A Whiter Shade of Pale sprzedał się w ponad 10 milionach egzemplarzy na całym świecie, a w 2018 został włączony na listę singli Rock and Roll Hall of Fame.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Założony w 1967 przez Gary’ego Brookera i Keitha Reida jako zespół grający rhythm and blues, pozostając pod wyraźnym wpływem amerykańskiego zespołu The Band. Początkowo grali w lokalnych klubach repertuar taneczny. Przełomem było wydanie w 1967 pierwszego singla, który zawierał utwór „A Whiter Shade of Pale” (co na polski przetłumaczono nieściśle jako „Bielszy odcień bieli”), zainspirowany muzycznie „Arią na strunie G” Johanna Sebastiana Bacha. Ten i dalsze utwory były dziełem pary autorskiej spółki Brooker – Reid. Do najbardziej znanych należą: „Conquistador”, „Shine on Brightly”, „A Salty Dog”, „Whisky Train”, „Whaling Stories”, „Simple Sister”, „Grand Hotel”, „Pandora’s Box”.
Bogate brzmienie grupy oparte było na rozbudowanej sekcji instrumentów klawiszowych (Brooker, Fisher), melodyjnej gitarze, łagodniej grającej sekcji rytmicznej, śpiewie Brookera oraz symfonicznych aranżacjach. Zespół rozwinąwszy swe progresywne, a zarazem lekkie brzmienie, zajął miejsce pomiędzy awangardą progresywnego rocka (Yes, King Crimson, ELP), a muzyką środka.
W 1977 Gary Brooker postanowił opuścić grupę, by poświęcić się solowej karierze. M.in. jako solista dał koncert na festiwalu piosenki w Sopocie w 1978. Odejście Brookera zawiesiło na kilkanaście lat działalność Procol Harum. W 1991 Brooker reaktywował zespół, który nagrał nowy album, The Prodigal Stranger, i odbył trasę koncertową. W 2002 grupa powróciła do studia nagrywając płytę The Well’s on Fire.
Zespół występował kilkakrotnie w Polsce, a w 1975 Polskie Nagrania „Muza” wydały jego dziewiąty album – Procol’s Ninth[2].
19 lutego 2022 w wieku 76 lat zmarł Gary Brooker[3][4][5][6]. Przyczyną śmierci muzyka była choroba nowotworowa[3][4][5][6].
Muzycy
[edytuj | edytuj kod]Ostatni skład zespołu
[edytuj | edytuj kod]- Gary Brooker (zmarły) – śpiew, instrumenty klawiszowe (1967–1977, 1991–2022)
- Geoff Whitehorn – gitara (od 1991)
- Matt Pegg – gitara basowa (od 1993)
- Josh Phillips – instrumenty klawiszowe (1993, od 2004)
- Geoff Dunn – perkusja (od 2006)
Byli członkowie zespołu
[edytuj | edytuj kod]- Keith Reid – słowa (1967–1977, 1991–2017)
- Matthew Fisher – instrumenty klawiszowe, śpiew (1967–1969, 1991–2004)
- Dave Knights – gitara basowa (1967–1969)
- Ray Royer – gitara (1967)
- Bobby Harrison (zmarły) – perkusja (1967)[7]
- B.J. Wilson (zmarły) – perkusja, instrumenty perkusyjne (1967–1977)
- Robin Trower – gitara, śpiew (1967–1971, 1991)
- Chris Copping – gitara basowa, instrumenty klawiszowe (1969–1977)
- Dave Ball (zmarły) – gitara (1971–1972)[8]
- Alan Cartwright (zmarły) – gitara basowa (1972–1976)
- Mick Grabham – gitara (1972–1977)
- Tim Renwick – gitara (1977, 1991)
- Pete Solley – instrumenty klawiszowe (1977)
- Dee Murray (zmarły) – gitara basowa (1977)
- Dave Bronze – gitara basowa (1991–1993)
- Mark Brzezicki – perkusja (1991–1992, 2000-2006)
- Jerry Stevenson – gitara, mandolina (1991)
- Don Snow – instrumenty klawiszowe (1992)
- Ian Wallace (zmarły) – perkusja (1993)[9]
- Graham Broad – perkusja (1995, 1997)
- Henry Spinetti – perkusja (1996)
Dyskografia
[edytuj | edytuj kod]- 1967: Procol Harum
- 1968: Shine on Brightly
- 1969: A Salty Dog
- 1970: Home
- 1971: Broken Barricades
- 1972: Live in Concert with the Edmonton Symphony Orchestra
- 1973: Grand Hotel
- 1974: Exotic Birds and Fruit
- 1975: Procol’s Ninth
- 1977: Something Magic
- 1991: The Prodigal Stranger
- 2003: The Well’s on Fire
- 2017: Novum
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d AllMusic – Procol Harum – Overview.
- ↑ Procol Harum – Procol’s Ninth [online] [dostęp 2021-02-06] (ang.).
- ↑ a b Procol Harum singer Gary Brooker dies at 76, „BBC News”, 22 lutego 2022 [dostęp 2022-02-22] (ang.).
- ↑ a b Katarzyna Derda , Najpierw Paszt, teraz kolejna legenda. Nie żyje genialny muzyk [online], Swiatgwiazd.pl, 22 lutego 2022 [dostęp 2022-02-22] (pol.).
- ↑ a b Zmarł Gary Brooker, wokalista Procol Harum | Poinformowani.pl [online], kultura.poinformowani.pl, 22 lutego 2022 [dostęp 2022-02-22] (pol.).
- ↑ a b WPROST.pl, Nie żyje Gary Brooker, lider Procol Harum. Muzyk miał 76 lat [online], Wprost, 22 lutego 2022 [dostęp 2022-02-22] (pol.).
- ↑ Bobby Harrison w bazie AllMusic (ang.)
- ↑ Pierre Perrone: Dave Ball: Lead guitarist who joined prog-rockers Procol Harum in time to feature on their seminal 1972 live album. independent.co.uk, 2015-05-27. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-16)]. (ang.).
- ↑ Alan Clayson: Obituary: Ian Wallace. theguardian.com, 2007-04-27. [dostęp 2020-07-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-16)]. (ang.).