Puklerz
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Buckler_b_%28PSF%29.jpg/220px-Buckler_b_%28PSF%29.jpg)
Puklerz (fr. bouclier) – potoczna nazwa okrągłej, wypukłej tarczy używanej w Europie przez piechotę i jazdę.
Był to typ niewielkiej, krągłej, zazwyczaj całkowicie metalowej tarczy, o wybrzuszonym kształcie, ze sferycznym wystającym guzem (boucle) pośrodku. Za uchwyt służył metalowy lub drewniany imacz przechodzący wzdłuż średnicy puklerza. Średnica na ogół nie przekraczała 50 cm, ciężar wynosił 8-15 kilogramów[1].
Ochrona ta była charakterystyczna dla późnośredniowiecznych strzelców, zwłaszcza łuczników, puklerzy używano jednak w Europie przez długi czas (od ok. 1100 do XVIII w.) i w stosunkowo szerokim wymiarze. Stanowiły one prostą, ale skuteczną ochronę przed pociskami i bronią białą przeciwnika, często używaną wraz z krótkim mieczem, tasakiem lub rapierem. Podczas wojen XVII-wiecznych wyposażano w nie podoficerów piechoty z pierwszego szeregu, uzbrojonych jedynie w rapier i chronionych ponadto półpancerzem i głębokim hełmem z grzebieniem (szturmakiem albo morionowym)[2]. Najdłużej puklerze (targe) należały do tradycyjnego wyposażenia szkockich górali, którzy posługiwali się nimi jeszcze w bitwie na Culloden Moor (1746), choć głównie dotyczyło to oficerów z czołowych szeregów[3].
W literaturze stosowana archaizująca nazwa tarczy. Jako termin literacki oznaczać mogła również napierśnik zbroi[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Brnardic 2009 ↓, s. 45.
- ↑ Brnardic 2009 ↓, s. 44.
- ↑ Jarosław Wojtczak: Culloden Moor 1746. Warszawa: Bellona, 2012.
- ↑ Gradowski i Żygulski 2010 ↓, s. 132.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Michał Gradowski, Zdzisław Żygulski jun.: Słownik uzbrojenia historycznego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. ISBN 978-83-01-16260-3.
- Vladimir Brnardic: Imperial Armies of the Thirty Years' War (1). Infantry and artillery. Oxford: Osprey Publications, 2009. ISBN 978-1-84908-115-3.