Tarentola murowa
Tarentola mauritanica[1] | |||||
(Linnaeus, 1758) | |||||
![]() | |||||
Systematyka | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Typ | |||||
Podtyp | |||||
Gromada | |||||
Rząd | |||||
Rodzina | |||||
Rodzaj | |||||
Gatunek |
tarentola murowa | ||||
| |||||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||||
![]() | |||||
Zasięg występowania | |||||
![]() |
Tarentola murowa[4][5], gekon murowy (Tarentola mauritanica) – gatunek jaszczurki z rodziny Phyllodactylidae.
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Występuje na terenach Zachodniej Europy (Portugalia, Hiszpania, Francja), w południowej części Europy Południowej (Włochy wraz z wyspami), na Półwyspie Bałkańskim i niektórych greckich wyspach (w tym na Krecie), spotykany również w północnej Afryce (od północno-zachodniej Sahary Zachodniej po północny Egipt). Introdukowany m.in. na Baleary, Teneryfę (Wyspy Kanaryjskie), Maderę czy Florydę (USA)[3].
Budowa ciała
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Gekkon_murowy_%28Tarentola_mauritanica%29.jpeg/220px-Gekkon_murowy_%28Tarentola_mauritanica%29.jpeg)
Dorasta do 18 cm długości, z czego połowę długości zajmuje ogon. Przylgi pod palcami składają się z pojedynczych płatków przylgowych nie przedzielonych podłużnymi bruzdami. Brak pazurów na 1, 2 i 5 palcu wszystkich kończyn. Ciało pokryte jest małymi, miękkimi łuskami o nieregularnym kształcie. Wśród nich znajdują się twardsze szpiczaste tarczki w kształcie piramidek o trzech ścianach, układające się szeregowy, poprzeczny.
Ubarwienie grzbietu jest różne u różnych osobników, w zależności od warunków wokół panujących, naświetlenia otoczenia, podłoża po którym się on porusza itp. W świetle słonecznym ubarwienie jest ciemniejsze, w cieniu lub nocą – jaśniejsze. Grzbiet może mieć barwę jasnoszarą, żółtą, czarniawą z falistymi lub zygzakowatymi poprzecznymi, ciemnymi pręgami. Brzuch jasny, różowy, żółty lub pomarańczowy pokryty drobnymi i ciemnymi plamkami.
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Tryb życia
[edytuj | edytuj kod]Zamieszkuje tereny skaliste, ruiny bądź dachy i ściany budynków. Prowadzi gromadny tryb życia. Na obszarze ok. 1 m² pilnuje swojego terytorium, na którym również poluje. Jest aktywny w nocy, w dzień wyleguje się w słonecznych miejscach.
W normalnych warunkach wydaje słabe odgłosy, zaś przestraszony czy podrażniony głośno piszczy lub skrzeczy. W razie złapania w rękę kąsa dotkliwie.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Gekon_murowy_%28Tarentola_mauritanica%29.jpg/240px-Gekon_murowy_%28Tarentola_mauritanica%29.jpg)
Odżywianie
[edytuj | edytuj kod]Żywi się owadami. W trakcie polowania jest bardzo zwinny i potrafi błyskawicznie zmieniać pozycję ciała.
Rozród
[edytuj | edytuj kod]Samica składa kilka jaj, o wymiarach 13x10 mm, w szczelinach murów, pod kamieniami bądź w trawie.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Tarentola mauritanica, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j P. Uetz , J. Hallermann , Tarentola mauritanica, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2024-01-13] (ang.).
- ↑ a b M. Vogrin i inni, Tarentola mauritanica, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2018-11-26] (ang.).
- ↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
- ↑ E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl & R. Witt: Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Włodzimierz Juszczyk: Mały Słownik Zoologiczny / gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Tarentola mauritanica – gekon murowy, [w:] terrarium.com.pl [online], 30 stycznia 2021 .