właśnie
właśnie (język polski)
[edytuj]- znaczenia:
przysłówek czasu
- (1.1) …komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia[1]
partykuła
- (2.1) …potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, dająca do zrozumienia, że mówiący chciał powiedzieć to samo[2]
- (2.2) …potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy[2]
- (2.3) …wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym[2]
- przykłady:
- (1.1) Właśnie miałem do pana zadzwonić.
- (2.1) — Uciekajmy stąd — szepnął Kogut. // — Właśnie — przytaknął Lis. — Uciekajmy, uciekajmy natychmiast[3].
- (2.2) — Chcesz mi powiedzieć, że to ty naprawiłeś? // — No właśnie.
- (2.3) Właśnie w tej sprawie do was dzwonię.
- (2.3) Oto mój tato, a to właśnie jest mój narzeczony.
- składnia:
- synonimy:
- (1.1) akurat
- (2.1) otóż to, nic dodać, nic ująć, nie inaczej, absolutnie
- (2.2) oczywiście, (dokładnie) tak
- antonimy:
- (2.2) skąd, skądże, broń Boże, bynajmniej
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- (2.1) Partykuła stanowi odrębną wypowiedź i jest reakcją na zdanie oznajmujące[4].
- (2.2) Partykuła stanowi odrębną wypowiedź i jest reakcją na pytanie[4].
- (2.3) Partykuła towarzyszy akcentowanemu elementowi zdania, sama jednak nie jest akcentowana; może wystąpić przed wyróżnianym elementem albo po nim[4].
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) right now, just; (2.1) indeed! quite!; (2.2) exactly, indeed; (2.3) just, precisely
- arabski: (2.2) أجل (do weryfikacji)
- chiński standardowy: (1.1) 刚 (gāng), 刚刚 (gānggāng), 刚才 (gāngcái), 就要 (jiùyào)
- dolnołużycki: (1.1) rowno
- duński: (1.1) lige, netop; (2.1) netop; (2.2) netop
- esperanto: (2.1) ekzakte (do weryfikacji)
- francuski: (2.1) exactement (do weryfikacji)
- hiszpański: (1.1) precisamente, justamente; (2.2) exactamente, exacto, eso es
- interlingua: (1.1) exactemente
- islandzki: (1.1) áðan
- jidysz: (1.1) גראָד (grod), przed chwilą ערשט (erszt); (2.1) אָט־אָט־אָט (ot-ot-ot); (2.3) טאַקע (take), פּונקט (punkt)
- kataloński: (2.2) exacte
- łaciński: (1.1) iugiter, iloco, statim, actutum
- niemiecki: (1.1) gerade; (2.2) genau, eben; (2.3) gerade, eben
- rosyjski: (1.1) только что, как раз; (2.2) вот это именно; (2.3) именно
- suahili: (2.2) hasa (do weryfikacji)
- szwedzki: (1.1) just; (2.1) just det, precis, exakt; (2.2) just det, precis, exakt; (2.3) just
- turecki: (1.1) şu anda
- ukraiński: (1.1) са́ме; (2.1) са́ме так; (2.2) са́ме так; (2.3) вла́сне
- wilamowski: (1.1) grod
- włoski: (2.2) esattamente (do weryfikacji)
- źródła:
- ↑
Hasło „właśnie II” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
- ↑ 2,0 2,1 2,2
Hasło „właśnie I” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
- ↑ Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, Noir sur Blanc.
- ↑ 4,0 4,1 4,2
Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.