اي ميل
ايميل (E-mail ): اليڪٽرانڪ ميل (برقي ٽپال- اي ميل) کي عام طور -اي ميل- چيو ويندو آهي. ٽپال يا نياپو جيڪو انٽرنيٽ ذريعي موڪلجي- هڪ ڪمپيوٽر وسيلي ٻئي ڪمپيوٽر تي نياپو يا ٽپال موڪلڻ- برقي ٽپال- اي ميل. هيءَ جديد دنيا ۾ تحريري رابطي جو موثر -ترين- ذريعو آهي. اِي ميل جي شروعات 1965ع کان ٿي. پهريون -اي ميل- ميسيج (E-mail Massage) 1971ع ۾ مشهور انجنيئر ري ٽام لنڪسن مختلف ڪمپيوٽرن جي نيٽ ورڪ تي موڪليو. اي. ٽام لنڪسن اهو ميسيج @ جي نشاني استعمال ڪندي رسيونگ مشين لاءِ ڊزائين ڪيو هو. اي ميل ڪرڻ لاءِ اڪائونٽ جو هجڻ ضروري آهي، -ان- لاءِ مختلف سروس پرووائيڊر ويب سائيٽن -تان- -اي ميل- ايڊريس ٺاهي سگهجي ٿي يا اهڙي طرح جي ميل ۽ ياهو (yahoo) پڻ سروس مهيا ڪري ٿي. جڏهن ته آخري حصي کي (Domain name) چئبو آهي ۽ انهيءَ ذريعي ڪمپيوٽر کي خبر هوندي آهي ته ڪٿي ۽ ڪنهن کي ميل موڪلڻي آهي، جنهن ٽيڪنالاجي جي ذريعي -اي ميل- هڪ ڪمپيوٽر کان ٻئ�� ڪمپيوٽر کي موڪلي ويندي آهي. انهي کي S.M.T.P يعني سمپل ميل ٽرانسفر پروٽوڪول چيو ويندو آهي. جڏهن پنهنجي اڪائونٽ مان ڪنهن ٻئي ڪمپيوٽر کي -اي ميل- ڪبي آهي ته اسڪرين تي مختلف فيلڊز نظر اينديون. -جتي- To لکيل هجي، اتي -ان- ماڻهوءَ جي ايڊريس لکڻي آهي، جنهن کي -اي ميل- ڪرڻ گهربل هوندي آهي. (C.C) (ڪاربن ڪاپي) جيڪڏهن هڪ ئي ميسيج کي هڪ کان وڌيڪ ماڻهن کي موڪلڻو هجي ته سڀن جي مڪمل اِي ميل ايڊريس لکي موڪلي سگهجي ٿي. (B.C.C) (بلائينڊ ڪاربن ڪاپي) هن طريقي ۾(B.C.C) ميسيج وصول ڪرڻ وارو اهو ڏسي سگهجي ٿو ته To ۾ڪنهن کي ميسيج ڪيو ويو آهي پر To فيلڊ جو ماڻهو نٿو ڏسي سگهي ته (B.C.C) ۾ڪنهن کي ميسيج ڪيو ويو آهي. هن فيلڊ کي -ان- وقت استعمال ڪيو ويندو آهي جڏهن اهڙن ماڻهن کي هڪ ئي وقت ميسيج موڪلجي جيڪي هڪ ٻئي کي نه سڃاڻن. -ان- کانپوءِ پنهنجو ميسيج لکي (send) -ٻٽڻ- کي دٻائبو ته -ان- ڏانهن ميسيج هليو ويندو. اِي ميل دنيا ۾ وڌ کان وڌ استعمال ڪئي ويندي آهي.[1]