Labud (zviježđe)
Prijeđi na navigaciju
Prijeđi na pretragu
Labud (lat.:Cygnus) | |
---|---|
![]() klikni za veću sliku | |
Kratica | Cyg |
Genitiv | Cygni |
Simbolizira: | Labud |
Rektascenzija | 20.62 h |
Deklinacija | +42.03° |
Površina | 804 sq. deg. (rang: 16.) |
Broj zvijezda sjajnijih od m = 3 |
4 |
Najsjanija zvijezda | Deneb (α Cyg) (Priv. mag. 1.25) |
Meteorski pljuskovi | |
Susjedna zviježđa |
|
Vidljivo u rasponu zemljopisnih širina: +90° i −40° U najboljem položaju za promatranje u 21h je u mjesecu rujnu. | |
vidi i Kategorija:Labud (zviježđe) |
Labud (lat: Cygnus) je zviježđe sjevernog neba. Jedna je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih konstelacija. Zbog karakterističnog izgleda, zviježđe je ponekad poznato i pod nazivom Sjeverni križ.
Zviježđe na nebu prikazuje labuda koji leti prema jugu.
- Deneb (α Labuda) - bijeli velediv udaljen oko 3,000 ly. Prividni sjaj Deneba je + 1.25 magnituda, a ukupan - 8.73
- Albireo (β Labuda) - četvrta najsjajnija zvijezda u Labudu. Poznata je po tome što je dvostruka zvijezda i izraženim bojama. Sjajnija komponenta je narančasti div prividnog sjaja + 3.08, a tamnija komponenta je plava zvijezda prividnog sjaja + 5.10 magnituda.
- Sadr (γ Labuda) - druga najsjajnija zvijezda u zviježđu. Oko nje se nalazi difuzna maglica IC 1318.
- δ Labuda - peta najsjajnija zvijezda u Labudu. Zbog svog položaja u blizini precesijske kružnice, δ Labuda će oko 11,250. godine preuzeti ulogu Sjevernjače. Prividni sjaj zvijezde + 2.20 magnitude.
- ε Labuda - treća najsjajnija zvijezda, prividnog sjaja + 2.46 magnituda. Zvijezda je narančasti div udaljen samo 72 ly od Zemlje.
Labud se nalazi u pojasu Mliječne staze. Zbog povoljnog položaja, kako na sjevernom nebu, tako i u našoj galaksiji, zviježđe je bogato objektima dubokog Svemira.
Od značajnijih maglica valja izdvojiti sljedeće:
- NGC 7000 (Maglica Sjeverna Amerika), golema emisijska maglica, nedaleko od zvijezde Deneb. Maglica se na nebu proteže oko 3° i udaljena je oko 1,800 ly. Nije poznata zvijezda koja potiče vodik u maglici na emisiju svjetlosti. Zbog velike površine i malog površinskog sjaja, maglica je teško uočljiva vizualno ali je zato predivna na fotografijama.
- IC 5070 (Maglica Pelikan), manja emisijska maglica pokraj Sjeverne Amerike.
- NGC 6888 (Maglica Srp), maglica nastala prilikom izbačaja plina s zvijezde HD 192163.
- Maglica Veo, ostatak supernove koji se prostire oko 3° na nebu. Pojedini dijelovi maglice nose zasebne NGC oznake (NGC 6960, NGC 6962, NGC 6979, NGC 6992 i NGC 6995).
- NGC 6946, spiralna galaksija poznata po neobično velikom broju supernova u sebi.
- Cygnus X-1, izvor rentgenskog zračenja koje stvara materija prilikom pada u crnu rupu.
U zviježđu se nalazi i dva Messierova objekta. To su otvoreni skupovi M29 i M39.