Arayik Harutyunyan
Arayik Harutyunyan | |
---|---|
![]() | |
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Devlet Başkanı | |
Görev süresi 21 Mayıs 2020 - 1 Eylül 2023 | |
Yerine geldiği | Bako Sahakyan |
Yerine gelen | Davit Ishkhanyan (vekaleten) Samvel Şahramanyan |
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Devlet Bakanı | |
Görev süresi 25 Eylül 2017 - 6 Haziran 2018 | |
Başkan | Bako Sahakyan |
Yerine geldiği | Makam oluşturuldu |
Yerine gelen | Grigory Martirosyan |
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Başbakanı | |
Görev süresi 14 Eylül 2007 - 7 Eylül 2017 | |
Başkan | Bako Sahakyan |
Yerine geldiği | Anuşavan Danielyan |
Yerine gelen | Makam kaldırıldı |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | Arayik Vladimiri Harutyunyan 14 Aralık 1973 Hankendi, Dağlık Karabağ, Azerbaycan SSC, SSCB |
Partisi | Özgür Anayurt |
Arayik Vladimiri Harutyunyan (Ermeni: Արայիկ ��լադիմիրի Հարությունյան, 14 Aralık 1973, Hankendi), Kafkaslar'da uluslararası bağımsızlığı tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'de 2020'den 2023'e kadar dördüncü cumhurbaşkanı olarak görev yapan Ermeni bir politikacıdır. Harutyunyan, 2007 ile 2017 yılları arasında başbakan olarak da görev yapmıştır. 2017 yılında başbakanlık kaldırılmadan önce ülkenin son başbakanıydı. Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ ablukasının ortasında 1 Eylül 2023'te istifa etti.[1][2]
3 Ekim 2023'te Dağlık Karabağ'ın diğer iki eski cumhurbaşkanı Arkadi Gukasyan ve Bako Sahakyan, Ulusal Meclis Başkanı Davit İşkhanyan ile birlikte Azerbaycan Devlet Güvenlik Hizmeti tarafından gözaltına alındı ve Bakü'ye getirildi.[3][4]
İlk yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]Harutyunyan, 1973 yılında Cumhuriyet'in başkenti Hankendi'de doğdu. 1990'da Erivan Devlet Ekonomi Enstitüsü'ne katıldı ve iki yıl sonra 1992'de Dağlık Karabağ'ın öz savunma güçlerine katıldı ve Karabağ Savaşı'na katıldı. Savaştan sonra Erivan Devlet Ekonomi Enstitüsü'nden Dağlık Karabağ Devlet Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne geçti ve 1995'te mezun oldu. Üç yıl sonra, 1998'de Artsakh Devlet Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimini tamamladı.[5]
Kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Harutyunyan, meslek hayatına 1994 yılında Dağlık Karabağ Maliye ve Ekonomi Bakanlığı'nda Bakan Yardımcısı olarak başladı. 1997 yılında bakanlıktan ayrılarak meslek hayatına Armagrobank'ta özel sektörde başladı ve 2004 yılına kadar burada çalıştı.
Arayik Harutyunyan Karabağ'da faaliyet gösterin bir Ermeni bankasının Askeran ve Hankendi şehirlerinde bulunan şubelerinde müdürlük yaptı. Karabağ Altın Fabrikasının yöneticileri arasında yer aldı.
Ulusal Mecliste
[değiştir | kaynağı değiştir]2004 yılında siyasete atılmaya karar verdi ve Hankendi Belediye Başkanlığı seçimine katıldı ancak seçilemedi. 2005 yılında Özgür Anayurt Partisini kurdu ve meclisteki 33 sandalyenin 10'una sahip oldular. Ardından ekonomi, maliye ve bütçe komisyonu başkanlığını yürüttü.[6]
Başbakanlık
[değiştir | kaynağı değiştir]2007 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Bako Sahakyan tarafından Başbakan olarak önerildi ve atandı.[7] 14 Eylül 2007 tarihinde mecliste yapılan oylama sonucunda Başbakanlığı onaylandı. Başbakan olarak ilk konuşması, tanınmayan ülkede ekonomiyi, demokrasiyi ve sosyal adaleti yeniden canlandırma vaatleriyle doluydu. Adım atmaya söz verdiği acil adımlar arasında 'yolsuzluk, korumacılık, klan sistemi ve sosyal kötülüklerle mücadele' vardı.[8] 2017 yılında gerçekleştirilen 2017 Dağlık Karabağ Cumhuriyeti anayasa değişikliği referandumu sonucu Artsakh, yarı başkanlık sisteminden başkanlık sistemine dönüştürüldü ve Başbakanlık makamı kaldırıldı. Harutyunyan, Sahakyan hükûmetinde kaldı ve bu gelişmenin ardından Harutyunyan son Başbakan olarak görevinden ayrılmıştır.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/The_President_of_the_Republic_of_Artsakh_Arayik_Harutyunyan_announce_the_names_of_the_Heroes_Artsakh.png/220px-The_President_of_the_Republic_of_Artsakh_Arayik_Harutyunyan_announce_the_names_of_the_Heroes_Artsakh.png)
Devlet başkanlığı ve Dağlık Karabağ açıklaması
[değiştir | kaynağı değiştir]14 Nisan 2020 tarihinde düzenlenen devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunun ardından oyların %88'ini elde eden Harutyunyan, devlet başkanlığı makamına gelmiştir.[9] 21 Mayıs'ta[10] rakibi Masis Mayilyan ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın da katıldığı bir törenle göreve başladı.[11][12] Hankendi yerine Şuşa'da düzenlenen törende (Bakü'deki yetkilileri kızdıran bir karar),[13] Dağlık Karabağ ve Ermenistan'ı "birleşik bir ulusal vatanın ayrılmaz parçaları" olarak nitelendirdi.[14] Cumhurbaşkanlığının ilk haftasında, oldukça ses getiren iki idari emiri imzaladı: Birincisi, Dağlık Karabağ Ulusal Meclisi'nin yerini Hankendi'den Şuşa'ya taşınması, ikincisi de, Dağlık Karabağ'daki tüm yüksek öğrenimi ücretsiz yapılmasıdır. 19 Eylül'de, Şuşa'nın ele geçirilmesinin 30. yıldönümünde, Ulusal Meclis'in 2022'de başkentten Şuşa'ya taşınacağını duyurdu.[15]
2020 Dağlık Karabağ çatışması
[değiştir | kaynağı değiştir]2020 Dağlık Karabağ çatışmaları sırasında Azerbaycan Savunma Bakanlığı, o sabah cepheyi ziyaret eden Harutyunyan'ın Azerbaycan Ordusu tarafından ağır şekilde yaralandığını iddia etti.[16][17] Bu iddialar hem Harutyunyan hem de hükûmeti tarafından reddedildi.[18] 23 Ekim'de Harutyunyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e kendisi tarafından kaleme alınan ve Dağlık Karabağ'a Rusya'nın desteğini isteyen açık bir mektup yazdı. Mektup, Sovyetler Birliği'nin beş etnik Ermeni kökenli Mareşali (Ivan Bagramyan, Ivan Isakov, Hamazasp Babadzhanian, Sergei Khudyakov ve Sergei Aganov) Valerian Madatov ve Mikayel Loris-Melikov da dahil olmak üzere politikacılar Anastas Mikoyan ve Ivan Tevosyan gibi bölgedeki birçok Rus ve Sovyet figürüne dikkat çekti.[19] 27 Ekim'de Jalal Harutyunyan'ı muharebede yaralandıktan sonra Savunma Bakanı görevinden aldı.[20] Onu Korgeneral [21][22] rütbesine terfi ettirdikten bir hafta sonra meydana geldi ve bir gün sonra Harutyunyan ona Dağlık Karabağ Kahramanı unvanını verdi.[23] 9 Kasım'da Nikol Paşinyan'ın Ermenistan, Azerbaycan ve Rusya arasında 2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşmasını imzalamasına izin verdi.[24]
2020 Dağlık Karabağ Savaşı sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]Harutyunyan, 11 Kasım'da Karabağ vatandaşlarını Erivan'daki Ermeni protestolarına katılmaktan kaçınmaya çağırdı, onları eve dönmeye çağırdı ve "Artsakh'ın Ermeni olarak kalacağını" ilan etti.[25] Birkaç gün sonra, bölgedeki barışı koruma görevini başlatmak için Stepanakert'e gelen Rusya Kara Kuvvetleri'nden General Rustam Muradov'u kabul etti.[26]
1 Aralık 2020'de Cumhurbaşkanı Harutyunyan, erken seçimlere kadar ulusal birlik hükûmetinin kurulacağını ve bazı kabine yetkililerinin değiştirileceğini duyurdu. Siyaseti kalıcı olarak bırakma niyetini ve önümüzdeki seçimlerde aday olmayacağını açıkladı.[27] 16 Aralık'ta Harutyunyan, güvenlikle ilgili tüm kararların, gücü konsey başkanı Vitali Balasanyan'a devrederek Güvenlik Konseyi tarafından onaylanması gerektiğini duyurdu.[27] Şubat 2021'de Harutyunyan'ın sözcüsü, Harutyunyan, Rus general Rustam Muradov ve bir Azerbaycanlı yetkilinin "insani meseleleri" görüşmek üzere bir araya geldiğini doğruladı.[28]
Nisan 2022'de Ermenistan başbakanı Nikol Paşinyan, uluslararası toplumun Ermenistan'ı "Dağlık Karabağ'ın statüsü konusunda çıtayı biraz düşürmeye" çağırdığını belirterek, Ermenistan'ın Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü tanıyacağını öne süren bir konuşma yaptı.[29] Harutyunyan ve diğer Artsakh yetkilileri ise konuşmaya tepki göstererek, Artsakh Ermenilerinin kendi kaderlerini tayin etme hakkından vazgeçmeyeceklerini, Artsakh'ın Azerbaycan kontrolüne girmesinin “imkansız” ve “kabul edilemez” olduğunu açıkladılar.[29][30]
Harutyunyan, 4 Kasım 2022'de Artsakh'a yeni taşınan Rus Ermeni milyarder Ruben Vardanyan'ı "geniş yetkilere sahip" devlet bakanı pozisyonuna atadı.[31] Vardanyan daha sonra kabinede değişiklik yaparak Vitaly Balasanyan'ı güvenlik konseyi başkanlığı görevinden aldı. Randevu Azerbaycan yetkililerini kızdırdı; Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kasım 2022'de Azerbaycan'ın Vardanyan ile müzakere yapmayacağını açıklamıştı.[32] Aralık 2022'de Azerbaycan, Artsakh'ı Ermenistan'a ve dünyanın geri kalanına bağlayan tek yol olan Laçin koridorunu kapatarak Dağlık Karabağ'ı ablukaya almaya başladı ve bu durum gıda, ilaç ve yakıt gibi temel malzemelerin kıtlığına yol açtı.[32][33] Vardanyan'ın görevden alınması, Azerbaycan'ın Artsakh ablukasının kaldırılması yönündeki en önemli taleplerinden biriydi. 2023'ün başlarında Harutyunyan ile Vardanyan arasında "ayrılık" olduğuna dair raporlar ortaya çıktı.[34] Harutyunyan, 23 Şubat 2023'te Vardanyan'ı görevden aldı.[35] Harutyunyan, görevden almanın nedenleri hakkında ayrıntılı bilgi vermedi ancak bunun Artsakh'ın çıkarına olduğunu iddia etti ve bunun Azerbaycan'ın Vardanyan'ın ayrılması yönündeki taleplerine yanıt olarak yapıldığını yalanladı.[35]
13 Şubat 2023'te Harutyunyan, cumhurbaşkanının istifası durumunda Artsakh parlamentosunun geçici cumhurbaşkanı seçmesine izin verecek bir anayasa değişikliği teklifinde bulunarak, cumhurbaşkanının istifasının yaklaştığı yönünde yeni beklentiler yarattı.[34] Değişiklikler Mart 2023'te Artsakh parlamentosu tarafından onaylandı. 25 Temmuz'da, Azerbaycan ablukası nedeniyle Artsakh'taki insani durum giderek kötüleşirken,[36] Harutyunyan, Artsakh'ı "felaket bölgesi" ilan etti ve bölge sakinlerinin güvenliğinin sağlanması için uluslararası bir müdahale çağrısında bulundu.[37] BM kuruluşlarıyla temasa geçtiğini ve AGİT Minsk Grubu eşbaşkan ülkelerinin (Fransa, Rusya ve ABD) başkanlarına durumu anlatan ve krize çözüm bulmak için harekete geçilmesini talep eden mektuplar gönderdiğini belirtti.[38] Rusya'yı 2020 ateşkes anlaşmasına göre yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırdı ve Ermenistan hükûmetinden Artsakh'ı Azerbaycan'ın bir parçası olarak tanımamasını istedi.[38]
İstifa
[değiştir | kaynağı değiştir]29 Ağustos 2023'te Harutyunyan istifa etmeyi ve Artsakh milislerinde görev yapmayı düşündüğünü açıkladı.[39] 31 Ağustos'ta Harutyunyan, Devlet Bakanı Gurgen Nersisyan ile birlikte Artsakh Cumhuriyeti başkanlığından istifa ettiğini duyurdu.[40] İstifasını 1 Eylül'de resmen Artsakh parlamentosuna sundu.[41] Facebook'ta yaptığı açıklamada, görevde kalmasının Artsakh ile Azerbaycan arasındaki müzakerelere engel teşkil edebileceğini öne sürdü. Kendisi ayrıca 2020 savaşındaki yenilginin ve sonrasında yaşanan olayların "[Artsakh sakinleri arasında] yetkililere, özellikle de Cumhurbaşkanına olan güveni önemli ölçüde azalttığını" ve bunun da hükûmetin etkinliğini sınırladığını belirtti.[40] 9 Eylül 2023'te Artsakh parlamentosu Harutyunyan'ın yerine Samvel Şahramanyan'ı seçti.[42]
Tutuklanması
[değiştir | kaynağı değiştir]3 Ekim 2023'te 2023 Dağlık Karabağ çatışmalarının ardından Harutyunyan ve Artsakh'ın diğer iki eski cumhurbaşkanı Arkadi Gukasyan ve Bako Sahakyan, Ulusal Meclis Başkanı Davit İşkhanyan ile birlikte Azerbaycan Devlet Güvenlik Hizmeti tarafından gözaltına alındı ve Bakü'ye getirildi.[3][4] Daha önce 1 Ekim'de, Harutyunyan'ın 2020 Gence balistik füze saldırılarının emrindeki rolü nedeniyle Azerbaycan Başsavcısı Kamran Aliyev tarafından kendisi hakkında tutuklama emri çıkarılmıştı.
Özel Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Evli ve iki çocuk babasıdır.
Onurlar ve nişanlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- “Şuşa'nın Kurtuluşu” madalyası ile ödüllendirildi ve 2. derece “Savaş Haçı” nişanı aldı.
- Dağlık Karabağ Devlet Başkanı'nın 30 Ağustos 2016 tarihli kararnamesiyle Harutyunyan'a Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ne yaptığı hizmetlerden dolayı ve Dağlık Karabağ'ın ilanının 25. yıldönümü vesilesiyle “Grigor Lusavoriç” madalyası verildi.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Avetisyan, Ani (31 Ağustos 2023). "Arayik Harutyunyan resigns as president of Nagorno-Karabakh". OC Media. 31 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ "Արցախի նախագահը հրաժարականի դիմումը ներկայացրեց ԱԺ" [The President of Artsakh presented his resignation to the National Assembly]. Azatutyun (Ermenice). 1 Eylül 2023. 1 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2023.
- ^ a b "Bako Sahakyan, Arkady Gukasyan, David Ishkhanyan were detained and brought to Baku". Azeri Press Agency. 3 Ekim 2023. 4 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2023.
- ^ a b "Azerbaijan detains Arayik Harutyunyan - so-called former "leader" of separatists in Garabagh". Azeri Press Agency. 3 Ekim 2023. 4 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2023.
- ^ LLC, Helix Consulting. "Arayik Harutyunyan - Former Prime Ministers - Government - Government of Artsakh Republic". gov.nkr.am (İngilizce). 30 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020.
- ^ "Araik V. Harutyunyan". www.nankr.am. 30 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020.
- ^ "ARAYİK HARUTYUNYAN: DAĞLIK KARABAĞ'DA BAŞBAKANLIĞA TEK ADAY". azg.am. 14 Eylül 2007. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2012.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ Новый кабинет министров Нагорного Карабаха будет вести решительную борьбу со взяточничеством, протекционизмом и клановостью - Новости Карабаха - ИА REGNUM 30 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Dağlık Karabağ'da yeni Devlet Başkanı belli oldu". 25 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2020.
- ^ "LIVE. Արայիկ Հարությունյանի երդմնակալության արարողությունը Շուշիում". Youtube. 21 Mayıs 2020. 25 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Official website of the President of the Nagorno Karabagh Republic". president.nkr.am. 17 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
- ^ "Arayik Harutyunyan Sworn in as Artsakh President". USC Institute of Armenian Studies (İngilizce). 22 Mayıs 2020. 15 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
- ^ "Shusha and Lacin: The two towns shaping the Armenia-Azerbaijani conflict". Shusha and Lacin: The two towns shaping the Armenia-Azerbaijani conflict (İngilizce). 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
- ^ "New Karabakh Leader Inaugurated". «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (Ermenice). 25 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
- ^ "Official website of the President of the Nagorno Karabagh Republic". president.nkr.am. 21 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
- ^ "Presidential aide: 'As a result of our army's accurate strike, Araik Arutunyan was severely wounded'". APA.az (İngilizce). 4 Ekim 2020. 12 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2020.
H. Hajiyev said the cluster bombs are launched on the Azerbaijani cities: 'Armenia is a terrorist state. Azerbaijan doesn't leave any of these attacks without response. As of now, it is stated that this fire was inflicted from the occupied territories by order of head of the so-called Nagorno Garabagh Republic Araik Arutunyan. I would like to appeal from here to Araik Arutunyan. Araik Artunyan, you were hiding in bunker, the Azerbaijani army found you even there. As a result of accurate strike of our army, Araik Arutunyan was severely wounded. The same fate awaits other separatists as well.'
- ^ "President of Artsakh returns from frontline, praises 'inspiration, feats and heroism' of troops" (İngilizce). Armenpress. 4 Ekim 2020. 6 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2020.
- ^ "Artsakh denies Azeri reports claiming president is wounded" (İngilizce). Armenpress. 4 Ekim 2020. 7 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2020.
- ^ "Arayik Harutyunyan issues open letter to Vladimir Putin". artsakhpress.am. 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
- ^ "Artsakh President: Defense minister Jalal Harutyunyan is relieved of post, he is wounded". 27 Ekim 2020. 27 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2020.
- ^ "President of Artsakh bestows Defense Minister with Lieutenant-General military rank". armenpress.am (İngilizce). 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2020.
- ^ "Artsakh DM, Commander of Defense Army awarded military rank of Lieutenant-General". aysor.am (İngilizce). 28 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2020.
- ^ "Որոշում եմ կայացրել գեներալ-լեյտենանտ Ջալալ Հարությունյանին շնորհել «Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչում. Արայիկ Հարությունյան". Aravot. 28 Ekim 2020. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2020.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 17 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2020.
- ^ "Arayik Harutyunyan calls on Artsakh Armenians to stop looking for traitors and return home". Public Radio of Armenia (İngilizce). 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2020.
- ^ "Artsakh President receives commander of the Russian peacekeeping troops". Public Radio of Armenia (İngilizce). 14 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2020.
- ^ a b Meljumyan, Ani (7 Ocak 2021). "Nagorno-Karabakh shuffles top officials, plans new elections". eurasianet.org. 7 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2021.
- ^ "Artsakh's President, official representative of Baku discuss issue of POWs and missing in action". Armenpress. 12 Şubat 2021. 18 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ a b "Karabakh Officials Angrily React to Pashinyan Speech Asking for 'Lower Bar'". The Armenian Mirror-Spectator. 21 Nisan 2022. 21 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ Avedian, Lillian (20 Nisan 2022). "Artsakh politicians condemn "catastrophic position" of Armenian government". The Armenian Weekly. 11 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ Avetisyan, Ani (4 Kasım 2022). "Billionaire Ruben Vardanyan to serve as Nagorno-Karabakh's State Minister". OC Media. 4 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2022.
- ^ a b Kucera, Joshua (13 Ocak 2023). "Amid blockade, spotlight falls on Karabakh's new, enigmatic leader". Eurasianet. 13 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ Gavin, Gabriel (19 Aralık 2022). "Supplies begin to run low as Nagorno-Karabakh blockade continues". Eurasianet. 1 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2022.
- ^ a b Khulian, Artak (16 Şubat 2023). "Karabakh Leader Fuels Talk of Resignation". The Armenian Mirror-Spectator. 28 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ a b "Artsakh President Dismisses Vardanyan as State Minister". Hetq. 23 Şubat 2023. 31 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ Stepanian, Ruzanna (16 Mart 2023). "Karabakh Leader's Political Future In Doubt". Azatutyun. 31 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ Chapple, Amos (18 Temmuz 2023). "Deaths, Mass Protests As Nagorno-Karabakh Blockade Tightens". Radio Free Europe/Radio Liberty (İngilizce). 30 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ a b "Artsakh President Says Country Is a "Disaster Zone"; Demands UN Intervention". Hetq. 25 Temmuz 2023. 31 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ "BREAKING: Nagorno-Karabakh President mulls resigning and joining militia". Armenpress. 29 Ağustos 2023. 31 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ a b Avetisyan, Ani (31 Ağustos 2023). "Arayik Harutyunyan resigns as president of Nagorno-Karabakh". OC Media. 31 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>
etiketi;:9
isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "Samvel Shahramanyan Elected Artsakh President". Hetq. 9 Eylül 2023. 9 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2023.