Kruşçevcilik
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Mao_Ts%C3%A9-toung%2C_portrait_en_buste%2C_assis%2C_faisant_face_%C3%A0_Nikita_Khrouchtchev%2C_pendant_la_visite_du_chef_russe_1958_%C3%A0_P%C3%A9kin.jpg/220px-Mao_Ts%C3%A9-toung%2C_portrait_en_buste%2C_assis%2C_faisant_face_%C3%A0_Nikita_Khrouchtchev%2C_pendant_la_visite_du_chef_russe_1958_%C3%A0_P%C3%A9kin.jpg)
Kruşçevcilik, Nikita Kruşçev'in ve Sovyetler Birliği'ndeki yönetiminin teori ve politikalarından oluşan bir Marksizm-Leninizm biçimiydi.[1][2][3]
Mao Zedong, "Kruşçevciliği" ayrı bir ideoloji olarak ve başlangıçta olumlu bir perspektiften tanıdı, ancak daha sonra bu terim Çin Komünist Partisi tarafından Sovyetler Birliği siyasetine karşı bir küçümseme terimi olarak kullanıldı.[4][5] Kruşçevcilik, Stalinizmin reddini içerir ve özellikle, bazı kültürel ayrılık ve sapmalara karşı daha liberal bir hoşgörünün, yabancılara karşı daha sıcak bir uluslararası ilişkiler politikası ve tutumunun ve Stalinist keyfiliğin ve terör taktiklerinin reddedilmesinin savunulması dahil olmak üzere, Stalinist siyasetten uzak bir hareketi temsil eder.[6] Kruşçevcilik, başlangıçta Çin'de beğenildiği ve Mao'nun Çin Marksist-Leninist devletini Kruşçevcilik tarafından geliştirilen ilkelere göre modellemeye çalıştığı gibi, yalnızca Sovyetler Birliği'nde bir fenomen değildi; ancak Sovyetler Birliği ile anlaşmazlıklar daha sonra Mao ve Kruşçev arasındaki dostane ilişkileri sona erdirdi.[4]
Menşei
[değiştir | kaynağı değiştir]Kruşçevcilik, Sovyetler Birliği'nin Nikita Kruşçev'in liderliği sırasında üstlendiği geniş bir diziye verilen isimdir. Kruşçev'in hedefleri, Stalin çevresindeki kişilik kültünü reddetmek, ekonomiyi liberalleştirmek ve Sovyetler Birliği vatandaşları için daha fazla siyasi özgürlük sağlamaktı.
Bileşenler
[değiştir | kaynağı değiştir]Stalinizmin reddi
[değiştir | kaynağı değiştir]Kruşçev, Stalin'in kişilik kültü dediği şeyi kınadı. Bu, Stalin'in onuruna yapılmış çeşitli heykellerin yıkılmasını ve Stalin'in yasakladığı sanat ve müziğe izin verilmesini içeriyordu. Stalinizmin reddinin bir sonucu olarak Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nde yer alan bazı Stalin destekçileri veya Stalin tarafından belli yerlere atanmış isimler partiden tasfiye edildi.
Ekonomiyi liberalleştirmek
[değiştir | kaynağı değiştir]Kruşçevcilik, Stalin'in kullandığı merkezi planlamaya sıkı sıkıya bağlılığı da reddeder. Bunun yerine, Kruşçevcilik, Stalin'in sahip olduğu ağır sanayi odağının aksine daha çok tüketim mallarına odaklanır. Bu, çelik ve askeri ürünlerin üretiminde azalma ve bunun yerine radyo, televizyon, ilaç ve ev aletleri gibi şeylere yatırım yapılması anlamına geliyordu.
Özel mülkiyet
[değiştir | kaynağı değiştir]Kruşçevcilik, ekonomik büyümeyi teşvik etmek ve karşılayabildikleri takdirde insanlara daha kaliteli hizmetler sunmak için küçük miktarlarda özel mülkiyetin tutulmasına izin verir. Kruşçev, Stalin'in zorunlu kıldığı toplu konutlardan farklı olarak özel mülkiyete ait apartman bloklarının oluşturulmasına izin verdi. Bu, birçok insanın ilk kez ortak mutfaklar yerine kişisel mutfaklara sahip olduğu anlamına geliyordu.
Siyasi Özgürlükler
[değiştir | kaynağı değiştir]Sanat
[değiştir | kaynağı değiştir]Kruşçevcilik, vatandaşların ülke dışından sanat eserlerini rejimi desteklemeyen eserler olsalar bile görmelerine izin verir. Buna örnek olarak, Kruşçev'in batıdan kitap ve filmlerin Sovyetler Birliği'nde gösterilmesine izin vermesi, bu eserlerde tasvir edilen yaşam kalitesinin Sovyetler Birliği tarafından karşılanabileceğine inanmasıdır. Dudintsev'in Bread Alone adlı kitabı, bürokrasiye yönelik eleştirilerine rağmen yayınlanmasına izin verilen bir kitaptı.
Yolculuk
[değiştir | kaynağı değiştir]Kruşçev ilk kez Sovyetler Birliği'ndeki insanların Sovyetler Birliği dışında büyük gruplar halinde seyahat etmesine izin verdi. Stalin'in seyahat kısıtlamalarını eleştiren Kruşçev, Sovyet vatandaşlarının batıdaki yaşam kalitesini görebileceğine ve Sovyetler Birliği'ndeki bu yaşam kalitesiyle eşleşebileceği için bunun bir sorun olmayacağına inanıyordu. 1957'de 700.000'den fazla Sovyet vatandaşı yurtdışına seyahat etti.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Robert F. Miller, Ferenc Féhér. Khrushchev and the communist world. Kent, England, UK; Fyshwick, Australia: Croom Helm Ltd., 1984. Pp. 1-5. Describes the term "Khrushchevism"
- ^ Milorad M. Drachkovitch. Marxism in the Modern World. Stanford, California, USA: Stanford University Press, 1965. Pp. 108. (Describes "Krushchevism")
- ^ Jeremy Smith. Khrushchevism after Khrushchev: The rise of national interest in the Eastern Bloc by Katalin Miklossy, Khrushchev in the Kremlin: policy and government in the Soviet Union, 1953-1964. Oxon, England, UK; New York, New York, USA: Routledge, 2011. Pp. 150.
- ^ a b Robert F. Miller, Ferenc Féhér. Khrushchev and the communist world. Kent, England, UK; Fyshwick, Australia: Croom Helm Ltd., 1984. Pp. 6-8.
- ^ Franz Schurmann. Ideology and Organization in Communist China . 2nd edition. Berkeley and Los Angeles, California, USA: University of California Press; London, England, UK: Cambridge University Press, 1968. P. 33. Shows the later use by the Chinese Communists of "Khrushchevism" as a term of derision.
- ^ Robert F. Miller, Ferenc Féhér. Khrushchev and the communist world. Kent, England, UK; Fyshwick, Australia: Croom Helm Ltd., 1984. Pp. 5.